4. mərhələli xərçəng xəstələrinin ömrünə qidalanma tərzinin təsiri

Pəhriz, bədən çəkisi və fiziki fəaliyyət kimi həyat tərzi amillərinin xərçəng riskində və xəstəliyin gedişində rolu getdikcə populyarlaşır. Əvvəlki tədqiqatlarda erkən mərhələli (1. və 2. mərhələ) xərçəngi olan xəstələrdə daha sağlam pəhrizlərin residiv və ölüm riskini azalda biləcəyi göstərilmişdir. Bununla yanaşı, metastatik (4. mərhələ) xəstəliyi olan xəstələrdə müəyyən pəhriz modellərinin nəticələrə necə təsir edə biləcəyini göstərən çox az tədqiqat var.

İrəliləmiş mərhələli xərçənglərdə pəhriz tədqiqatı

Metastatik xəstələrdə pəhrizin nə dərəcədə mühüm olduğunu araşdırmaq üçün San Fransisko Universitetindən Erin Van Blarigan və komandası tədqiqat apardı. Xəstələr müalicəyə başladıqdan sonrakı dörd həftə ərzində əvvəlki üç ay boyunca qida qəbulunu əhatə edən anket doldurdular. Tədqiqatda qida istehlakı anketi ilə müəyyən edilmiş 2 pəhriz modeli (Qərb tərzi qidalanma və təhlükəsiz pəhriz) və 3 pəhriz keyfiyyəti balı (AHEI, AMED və hipertoniyaya qarşı pəhriz yanaşmaları) qiymətləndirildi.

• Qərb Tərzi Qidalanma; yüksək miqdarda emal edilmiş taxıl, süd məhsulları, qırmızı ət, ədviyyat, şəkər və şirniyyat ehtiva edir.
• Təhlükəsiz Pəhriz; yüksək miqdarda quru paxlalılar, tərəvəz və meyvə ehtiva edir.
• Alternativ Sağlam Qidalanma İndeksi (AHEI); 0-110 arasında qiymətləndirilir. Tərəvəzlər (kartof istisna olmaqla), meyvələr, tam taxıllar, çərəzlər, quru paxlalılar, uzun zəncirli n-3 yağ turşuları, çoxdoymamış yağ turşuları, həmçinin şəkərli içkilər, alkoqol, qırmızı və emal edilmiş ət, trans yağ və natrium istifadəsini əhatə edir.
• Alternativ Aralıq Dənizi Pəhrizi İndeksi (AMED); 0 ilə 9 arasında qiymətləndirilir. Tərəvəz, meyvə, çərəz, tam taxıllar, paxlalılar, balıq, qırmızı və emal edilmiş ət, təkdoymamış yağ turşuları və alkoqol ehtiva edir.
• Hipertoniyaya Qarşı Pəhriz Yanaşmaları; 0-45 arasında qiymətləndirilir. Tərəvəz, meyvə, çərəz, quru paxlalılar, azyağlı süd məhsulları, tam taxıllar, natrium, qırmızı və emal edilmiş ət, şəkərli içkilər və şirniyyatları əhatə edir.

Xəstələr orta hesabla 73 ay izlənildi. Komanda bu müddətin sonunda pəhriz ballarını və modellərini araşdırdı. Jama Network Openjurnalında yayımlanan tədqiqatın nəticələrinə görə, metastatik kolorektal xərçəngli xəstələrdə pəhriz keyfiyyəti ilə ümumi sağqalım arasında əlaqə yox idi. Lakin eyni xəstələrdə fiziki fəaliyyətin daha uzun ömürlə əlaqəli olduğu görüldü.

Nəticə & Şərh

Xəstələri müalicə boyunca ən yaxşı şəkildə dəstəkləmək və tətbiq edilə bilən qidalanma modelləri hazırlamaq çox mühümdür. Müalicə prosesi fərdi qiymətləndirmə tələb edə bilər. Bəzi xəstələrdə qeyri-iradi çəki və ya əzələ itkisi bəzi qidalanma dəyişikliklərini zəruri edir. Bu mövzuda həkiminizdən və ya dietoloqunuzdan dəstək istəyə bilərsiniz.

Lakin həyat tərzində dəyişiklik etmək, xüsusilə xərçəng diaqnozu və müalicəsi ilə məşğul olarkən, olduqca çətindir. Xəstələr enerjilərini onlara ən çox kömək edə biləcək dəyişikliyə yönəltmək istəyə bilərlər. Əlimizdəki məlumatlar müalicə zamanı və sonrasında daha aktiv həyat tərzinə üstünlük verməyin daha faydalı ola biləcəyini göstərir. Müntəzəm gündəlik gəzintilər və ya evdə daha fəal olmaq yaxşı başlanğıc ola bilər. Xəstələr, əlbəttə, sağlam qidalanmanın əhəmiyyətini nəzərdən qaçırmamalıdırlar. Sağlam qidalanma vərdişlərinin xəstələrdə metastazlar aşkarlanmadan əvvəl qazanılması daha faydalı olacaq. Həmçinin irəliləmiş mərhələli xərçəng diaqnozu olan xəstədə ciddi pəhrizlər tətbiq etmək əvəzinə, yeməyi sevdiyi qidalar nəzərə alına bilər.