Ağciyər xərçəngində erkən diaqnostika mümkündürmü? Skrininq təlimatı 2017

Ağciyər xərçənginin erkən diaqnostikası üçün aşağı dozalı şüalanma ilə çəkilən ağciyər kompüter tomoqrafiyası uyğun şəxslərdə və vaxtında aparıldıqda həyat xilas edən mühüm skrininq üsuludur. Bunun kimə, hansı şərtlərdə aparılmasına dair tövsiyə təlimatı hazırlanmışdır. Yaxın günlərdə yeni dəlillərlə fayda-zərər və tətbiq şərtləri üzrə yenilənərək Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyəti (ASCO) tərəfindən açıqlanmışdır.

Ağciyər xərçənginin erkən diaqnostikası üçün skrininq tövsiyələrinin xülasəsi:

1. Ağciyər xərçəngini düşündürən şikayəti olmayan (asimptomatik), 55-77 yaş arasında və ən azı 30 il siqaret çəkmiş şəxslər — son 15 ildə tərgitmiş olsalar belə — ildə bir dəfə aşağı dozalı şüalanma ilə ağciyər tomoqrafiyasından (BT) keçirilməli,
2. Yuxarıdakı siqaret və yaş meyarlarına uyğun olmayan, lakin ağciyər xərçəngi keçirmə / inkişaf riski yüksək hesab edilən, əvvəllər və ya hazırda siqaret çəkən asimptomatik şəxslərə illik aşağı dozalı BT skrininqi aparılmamalı,
3. 30 ildən az siqaret çəkmiş və ya 55 yaşdan kiçik, 77 yaşdan böyük, yaxud 15 ildən çoxdur siqaret çəkməyən və ağciyər xərçəngi riski yüksək olmayan şəxslərə aşağı dozalı ağciyər BT-si aparılmamalı,
4. Ciddi xəstəlikləri olan, erkən ağciyər xərçəngi müalicəsinin tətbiq ehtimalı aşağı və ya ömür gözləntisi məhdud olanlara aşağı dozalı BT skrininqi aparılmamalıdır.

Xərçəngdən ölümləri azaltmaq üçün erkən diaqnostika skrininq testləri vacibdir. Lakin yüksək riskli şəxslərin aşağı dozalı ağciyər BT nəticəsinin müsbət olması mövcud riskin azaldığı demək deyil. Siqaret və digər tütün məhsullarını istifadə etməmək, passiv çəkən olmamaq, radon qazına və asbest kimi digər kimyəvi maddələrə məruz qalmamaqla bütün risk artıran amillərdən uzaqlaşmağın xərçənglə mübarizədə daha vacib olduğu xatırlanmalıdır.

Əlaqəli mövzu

Siqareti necə tərgidə bilərəm?