Breslow qalınlığı nədir? 0,8 mm niyə kritikdir və melanomada sağqalıma necə təsir edir?

Melanoma dəri xərçənglərinin təxminən 5%-ni təşkil edən aqressiv alt növdür və erkən mərhələdə diaqnoz qoyulduqda çox vaxt müalicə oluna bilər. Lakin Breslow qalınlığı kimi proqnostik, yəni xəstəliyin gedişini proqnozlaşdıran ölçülər xəstəliyin gedişində və xəstənin sağqalım göstəricilərində həlledici rol oynayır. Yeni Avstraliya tədqiqatı Breslow qalınlığı 0,8-1,0 mm olan xəstələrdə melanoma ilə bağlı ölüm riskinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərərək mövcud xərçəng mərhələləndirmə sistemlərinin yenidən nəzərdən keçirilməsinə diqqət çəkir.

Breslow qalınlığı nədir?

Breslow qalınlığı melanomanın ən üst qatından ən dərin invaziya səviyyəsinədək olan ölçüdür və millimetrlə ifadə edilir. Bu göstərici melanomanın mərhələsi və xəstəliyin gedişi baxımından kritik əhəmiyyətə malikdir.

Clark səviyyəsi melanomanın dəri qatlarına dərin yayılmasını təsvir edən təsnifat sistemidir. Epidermisdən başlayıb dermisə və dərialtı toxumaya qədər invaziya səviyyələrini 1-dən 5-ə qədər dərəcələndirir və xüsusilə nazik melanomalarda proqnostik göstərici kimi istifadə olunur.

Tədqiqatın üsulu

1982-2014-cü illərdə diaqnoz qoyulmuş 144 min xəstəni əhatə edən bu genişmiqyaslı melanoma tədqiqatı Avstraliya-da ölkənin səkkiz ştat və ərazisindəki xərçəng reyestrlərinin məlumatları ilə aparılıb.

Tədqiqat komandası Sydneydəki Melanoma Institute Australia və Sydney Universitetindən olan doktor Serigne N. Lo-nun rəhbərliyi ilə təşkil olunub. Nəticələr 11 dekabr 2024-cü ildə JAMA Dermatology jurnalında dərc edilib.

İştirakçılar Breslow qalınlığı ≤ 1 mm olan nazik (T1) birincili invaziv melanoma diaqnozlu xəstələr olub. Median yaş 56 olub, iştirakçıların 54%-i kişilər idi. Tədqiqatçılar Breslow qalınlığını iki qrupda (< 0,8 mm və 0,8-1,0 mm) araşdıraraq melanoma ilə bağlı və melanomadan başqa səbəblərlə ölüm göstəricilərini müqayisə ediblər.

• Birincili sonlanma göstəricisi: melanoma səbəbindən ölümədək müddət.
• İkincili sonlanma göstəricisi: melanomadan başqa səbəblərlə ölüm.

Nəticələr

Melanoma ilə bağlı ölüm göstəriciləri

• 20 il ərzində ümumi melanoma ilə bağlı ölüm göstəriciləri: bütün kohort üzrə 6,3%.
• Breslow qalınlığı 0,8-1,0 mm: 11%.
• Breslow qalınlığı < 0,8 mm: 5,6%.

Hər 0,1 mm artım daha pis proqnozla əlaqəli olub.

Sağqalım göstəriciləri

• Bütün kohort üzrə 20 illik melanomaya xas sağqalım göstəricisi: 95,9%.
  • < 0,8 mm: 94,2%.
  • 0,8-1,0 mm: 87,8%.

Çoxdəyişənli təhlilin nəticələri

• Qalınlığı 0,8-1,0 mm olan şişlər:
  • Melanoma ilə bağlı ölüm riskində 292% artım.
  • Melanoma səbəbindən ölüm göstəricisində 298% artım.

Klinik praktikada bu nə deməkdir?

Tədqiqat Breslow qalınlığı 0,8 mm-dən çox olan melanomaların mövcud AJCC (Amerika Birgə Xərçəng Komitəsi) mərhələləndirmə sistemindəki T1 sərhədini sorğulamağa əsas verdiyini göstərir. Nəticələr bu həddin 1,0 mm əvəzinə 0,8 mm-ə endirilməsinin nəzərdən keçirilməsini təklif edir.

Məhdudiyyətlər

• Məlumat mənbəyi kimi reyestr qeydlərindən istifadə olunub; bu qeydlər şişin xüsusiyyətləri və müalicə üsulları kimi təfərrüatları əhatə etməyib.
• Ölüm səbəblərinin bildirilməsindəki çatışmazlıqlar melanoma ilə bağlı ölüm riskinin az, başqa səbəblərlə ölüm riskinin isə yüksək qiymətləndirilməsi ehtimalını yaradır.