Erkən mərhələ ağciyər xərçəngində ikinci xərçəng riski nə qədərdir?

Skrininq üsullarının getdikcə daha çox istifadəsi ilə erkən mərhələdə ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyulan xəstələrin sayı artır və həmin mərhələlərdə müalicələr daha uğurlu nəticələr verir. Erkən mərhələ ağciyər xərçənginin müalicəsində cərrahi müdaxilə vacib rol oynayır. Xüsusilə T1aN0 mərhələli ağciyər xərçəngi bu mübarizənin ən mühüm hissələrindən biridir. Şiş, limfa düyünü, metastaz (TNM) təsnifatının 8-ci nəşrinə görə bu mərhələdə xərçənglər 1 cm-dən kiçik şişlərdir və limfa düyünlərinə və ya başqa orqanlara yayılmayıb. Müalicədə lobektomiyaya (lobar rezeksiyaya) və ya daha kiçik əməliyyat olan sublobar rezeksiyaya (hissəvi lobektomiyaya) üstünlük verilə bilər. Lakin bu üsulların hər birinin ikinci birincili ağciyər xərçəngi riskinə təsiri maraq doğurur.

İkinci birincili ağciyər xərçəngi əvvəllər başqa ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyulmuş xəstədə yeni və müstəqil xərçəngin yaranmasıdır. Yeni xərçəng əvvəlkindən genetik və histoloji baxımdan fərqlənə bilər, eyni və ya digər ağciyərdə inkişaf edə bilər. İkinci birincili ağciyər xərçəngi ilk xərçəng müalicə edildikdən sonra yarana və fərqli müalicə yanaşması tələb edə bilər.

T1aN0 ağciyər xərçəngi və müalicəsi

T1aN0 ağciyər xərçəngi adətən aşağı dozalı kompüter tomoqrafiyası ilə ağciyər xərçəngi skrininqi zamanı aşkarlanır və cərrahi müdaxilə ilə uğurla müalicə edilə bilər. Bu mərhələdə şişin ölçüsü və yayılması nəzərə alınaraq xəstə üçün ən uyğun əməliyyatın seçilməsi mühüm qərardır. Lobektomiya və sublobar rezeksiya bu mərhələdə tez-tez seçilən iki əsas cərrahi üsuldur. Lakin onların ikinci birincili ağciyər xərçəngi riskinə təsiri bu sahədəki araşdırmaların əsas mövzularındandır.

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələri

Journal of Clinical Oncology jurnalında Dr. Thomas Stinchcombe və həmkarlarının bildirdiyi tədqiqat III faza Cancer and Leukemia Group B 140503/Alliance sınağından əldə edilmiş təhlilləri əhatə edir. 2007–2017-ci illərdə T1aN0 mərhələsi diaqnozu qoyulmuş 697 qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi (QHDAK) xəstəsi lobektomiya (357 xəstə) və ya sublobar rezeksiya (340 xəstə) üçün təsadüfi bölüşdürüldü. Tədqiqat xəstəliksiz sağqalım baxımından sublobar rezeksiyanın lobektomiyadan geri qalmadığını (nəticələrinin daha pis olmadığını) göstərdi.

• İzləmə müddəti və skrininq: Əməliyyatdan sonra xəstələr 5 il ərzində hər il kompüter tomoqrafiyası (KT) skrininqindən keçib. Median izləmə müddəti 7 il müəyyən edilib.
• İkinci birincili ağciyər xərçəngi göstəriciləri (illik):
  • Ümumilikdə hər il xəstələrin 3,4%-ində ikinci birincili ağciyər xərçəngi yaranıb (etibar intervalı [Eİ]: 2,9%–4,1%).
  • Sublobar rezeksiya qrupunda bu göstərici ildə 3,8% olub (Eİ: 2,9%–4,9%).
  • Lobar rezeksiya qrupunda isə göstərici ildə 3,1% olub (Eİ: 2,4%–4,1%).
• İkinci birincili ağciyər xərçənginin 5 illik kumulyativ insidansı:
  • Bütün xəstələrdə 5 il ərzində ikinci birincili ağciyər xərçəngi yaranma göstəricisi 15,9% olub (Eİ: 12,9%–18,9%).
  • Sublobar rezeksiya edilmiş xəstələrdə bu göstərici 17,2% olub (Eİ: 12,7%–21,5%).
  • Lobar rezeksiya edilmiş xəstələrdə isə göstərici 14,7% olub (Eİ: 10,6%–18,7%).

Nəticə olaraq, müşahidə edilən ikinci birincili ağciyər xərçəngi göstəriciləri klinik baxımdan əhəmiyyətli görünür və bu tapıntılar görüntüləmə skrininqinin optimal tezliyi, müddəti və növü barədə suallar yaradır. Tədqiqat ağciyər xərçəngində cərrahi yanaşmaların yan təsirləri və uzunmüddətli nəticələri barədə mühüm məlumat verir, bu mövzuda əlavə araşdırmalara ehtiyacı vurğulayır.