FDA-nın IQOS adlı elektron siqaretin (aşağı temperaturda yanan tütün məhsulunun) satışına icazə verməsi haqqında

07 iyul 2020-ci ildə ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA) IQOS adlı elektron siqaret markasının satışına “icazə verdiyini” açıqladı (icazə verilməsi ifadəsi təsdiqlənmiş məhsul demək deyil).

2019-cu ilin sonlarına yaxın FDA bütün elektron siqaret və oxşar elektron nikotin çatdırma sistemlərini (ENDS) qadağan etməyi düşündüyünü bildirmişdi. Yanvar 2020-də isə FDA xüsusilə uşaq və yeniyetmələrə yönələn aromalı elektron siqaret kartriclərinin satışını dayandırmağa qərar verdi. Qadağa əvəzinə yalnız xəbərdarlıq yayımlanmışdı. Yenə də bu, olduqca müsbət yenilik kimi görünürdü; xəbərlərə həmin an baxdıqda FDA kimi nüfuzlu qurum aromalı elektron siqaret məhsullarının satılmasını istəmirdi. Bəs ani yox, ümumi vəziyyətə baxdıqda, 4 ay əvvəl verdikləri bütün elektron siqaretlərin qadağan edilməsi vədinə nə olmuşdu? Yanvarda elan etdikləri aromalı kartriclərin “dayandırılması xəbərdarlığı”ndan sonra paylaşdığımız bir yazımızda belə bir abzasa yer vermişdik: “Nəticə olaraq ümumi qiymətləndirsək, aromalı elektron siqaret kartriclərinin satılmayacağı yaxşı yenilik sayıla bilər. Lakin 4 ay əvvəl bütün elektron siqaretlərin qadağası düşünülərkən tütün və mentol ətirli siqaretlərin satışının davam etməsi böyük itkimiz ola bilər. İnhisara doğru gedən böyük elektron siqaret istehsalçılarının yolunun açılması mənasına da gələ biləcək bu yenilik gənclərdəki qorxulu epidemiyanı nəzərə aldıqda hələ də mühüm təhlükədir. Həmçinin FDA açıqlamasında aromalı kartriclərə “qadağa” qoymadığını xüsusi vurğulayıb və bu, elektron siqaretə qarşı tədbir gözləyən bizlər üçün düşündürücü ifadədir.“

Bunu rahatlıqla deyə bilərik: ABŞ indiyədək gənclərdəki elektron siqaret epidemiyası qədər sürətli maddə istifadəsi epidemiyasına şahid olmayıb.

Amerikada yuxarı sinif şagirdləri arasında elektron siqaret istifadəsi % 27.5, orta məktəb şagirdləri arasında isə % 10.5-dir. FDA-nın IQOS məhsuluna verdiyi satış icazəsi açıqlamasında gənclər arasında elektron siqaret istifadəsinin çoxluğuna diqqət çəkilir və tütün istifadə etməyənlərə IQOS kimi məhsullara da heç başlamamaq tövsiyə olunur.

IQOSPhilip Morris şirkətinin hazırladığı, “qızdırılan, lakin yanmayan tütün məhsulu” kimi satılan elektron siqaretdir. Klassik siqaretin ucunda yanma temperaturu 750 dərəcəyə çatsa da, IQOS daha nəzarətli yanma təmin etmək üçün hazırlanıb. Lakin burada “yanmayan” ifadəsini və bu cür satışa çıxarılmasını düzgün saymırıq; çünki məhsulda yanma 750 dərəcədə olmasa da, 350 dərəcədə baş verir və buna “yanma deyil, qızma” deməyin düzgün ifadə olmadığı aydındır. Bir çox maddə kimi tütün də nə qədər yüksək temperaturda yanarsa, o qədər çox kanserogen (xərçəng yaradan maddə) üzə çıxarır. Aşağı temperaturda “yandırmaq” yaranan kanserogen miqdarını azalda bilər, lakin sıfırlamaz. Digər tərəfdən, daha az zərərli olduğu üçün daha çox və geniş istifadə edilməsi, istifadə yaşının daha erkənə çəkilməsi gözdən qaçan böyük risklərdir.

Nəticə olaraq, bu məhsulların təhlükəsiz olmadığını vurğulamaq vacibdir. Onlara müalicə seçimi kimi baxılmamalıdır. FDA-nın icazəsi onların təhlükəsiz, təsdiqlənmiş və ya zərərsiz olduğu demək deyil. Hər tütün məhsulunda olduğu kimi, bundan da uzaq durmaq lazım olduğu vurğulanmalıdır. Məhsulla bağlı əsas nəticələr gənclər üzərində aparılacaq izləmə tədqiqatları ilə müəyyənləşəcək.

Əlaqəli mövzu

Bütün elektron siqaret xəbərlərimiz