Həkimlərin öz üzərlərində təcrübə aparması 1929 – Risklər və kəşflər

Həkimlərin öz üzərlərində tibbi təcrübə aparmasının (Medical Self-Experimentation - MSE) uzun tarixi var. 

Məsələn, mədə xoralarının bakterial səbəbinin qəbul edilməsi avstraliyalı tədqiqatçılar Robin Warren və Barry Marshallın öncül səylərinə əsaslanır. 1984-cü ildə şübhə ilə yanaşan həmkarlarını inandırmağa kömək etmək üçün Marshall H. pylori bakteriyası olan Petri qabının içindəkini içdi və beş gün sonra mədənin selikli qişasının iltihabı olan qastrit inkişaf etdi. Bununla Marshall mədə xorasının bakterial səbəbinin tibb aləmində qəbul edilməsinə öncüllük etmiş oldu.

MSE-nin ən məşhur nümunələrindən biri də alman həkim Werner Forssmanna aiddir. Forssmann rentgen tədqiqatlarında ürəyə dərman və boya göndərmək üçün kateterin yerləşdirilə biləcəyi fərziyyəsini irəli sürmüşdü. Lakin bunun insanı öldürüb-öldürməyəcəyini bilmirdi. Buna görə 1929-cu ildə qoluna kanyula yerləşdirərək ürəyinə çatana qədər kateter keçirdi. Xoşbəxtlikdən Warren, Marshall və Forssmann Nobel Mükafatlarını qazandılar. 

Başqa bir nümunə isə 1900-cü ildən ABŞ ordusunun cərrahı kimi çalışan Dr. Walter Reed və onun nəzarəti altında işləyən həkimlərdir. Reed və əməkdaşları sarı qızdırmanın həşəratlar tərəfindən daşındığını sübut etmək üçün ağcaqanadların bədənlərinə hücum etməsinə icazə verdilər. Lakin bu təcrübədə həkimlərdən biri həyatını itirdi.

Həkim David L. J. Freed həkimlərin MSE-sini belə izah edir: 

“Niyə bunu edirik? Çünki biz yüz laboratoriya siçanından daha çox insan təbiətini təmsil edirik; çünki yəqin ki, dünyadakı hər kəsdən risklər və mümkün faydalar barədə daha məlumatlıyıq; çünki bürokratik gecikmələrdən bezmişik; çünki cavabları öyrənmək üçün alışıb-yanırıq; çünki bəşəriyyət üçün mümkün faydaların böyük olduğuna inanırıq.”

Məqalə şəklinin təsviri: Soldan sağa ardıcıllıqla; Walter Reed, Werner Forssmann, Barry Marshall və Robin Warren

Məqalədə adı çəkilən tarixi şəxslər: Walter Reed (1851–1902), Werner Theodor Otto Forssmann (1904–1979), John Robin Warren (d. 1937), Barry James Marshall (d. 1951)

• Əvvəlki mövzu: Maggot terapiyası 1929 – Ağcaqanad sürfələri ilə müalicə
• Növbəti mövzu: Jungun analitik psixologiya nəzəriyyəsi 1933 – Yuxular və simvollar