Müqəddəs yara: müqəddəs Aqatanın döşləri və ağrının mənası
Bu məqalədə
23-cü gün (365 gündə xərçəng tarixi silsiləsi)
Dünən İsgəndəriyyəli Leonidesdən danışdıq. O, həyat qurtarmaq üçün süd vəzisini kəsən (mastektomiya) cəsur cərrah idi. Bu gün eyni əsrin (eramızın 3-cü əsri) Siciliyasına yönəlirik.
Leonidesin şəfa üçün işlətdiyi bıçaq və qızğın dəmirlər Kataniya şəhərində gənc qadına qarşı işgəncə aləti kimi parlayırdı. Adı Aqata idi. Hekayəsi tibb tarixinin ən təsirli mənəvi müqavimət nümunəsi olacaqdı.
1. Zindandakı işıq: qadının müqaviməti
Eramızın 251-ci ili. Roma imperatoru Decius xristianlara qarşı amansız təqib başlatmışdı. Kataniya valisi Quintianus şəhərin ən əsilzadə və gözəl qadını Aqatanı seçmişdi. Həm onu inancından döndərmək, həm də bədəninə sahib olmaq istəyirdi.
Lakin Aqatanın iradəsi Romanın qılınclarından iti idi. Rədd edilən vali qüruru sınmış qəzəblə tarixin ən vəhşi əmrlərindən birini verir: “Döşlərini kəlbətinlə qoparın!”
Bu sözlər yalnız fəryad deyildi. O dövrdə döş analığın, bəsləmənin və qadınlığın müqəddəs simvolu idi. Quintianus onu şikəst edərək tək bədənini deyil, kimliyini və ləyaqətini də məhv etmək istəyirdi. Lakin Aqata bədəni parçalanarkən ruhunu bütöv saxlaya bildi.
2. Ağrının çevrilməsi: işgəncədən şəfaya
Əfsanəyə görə Aqata zindanda qan itkisindən ölərkən görüntü görür. Müqəddəs Pyotr kamerasına gəlib dəhşətli yaralarını möcüzə ilə sağaldır. Sonra Aqata qızğın kömürlər üzərində şəhid edilsə də, tarix onu həmişə sağalmış döşləri ilə xatırlayır.
Bəs bu dini hekayə onkologiya tarixi üçün niyə vacibdir?
Əsrlər boyu anesteziya və ağrıkəsici olmayan dövrlərdə mastektomiya edilən xərçəngli qadınlar Aqatanın zindan ağrısını yaşadı. Hekayəsi bu ağrılı təcrübənin güzgüsü oldu.
Xərçəngli qadınlar “O dözdüsə, mən də dözərəm” deyərək ondan güc aldılar. Bu gün süd vəzi xərçəngi ilə mübarizə aparan qadınlar üçün deyilən “Aqatanın əsgərləri” ifadəsi buradan gəlir.
İncəsənətdə Aqata kəsilmiş döşlərini sinidə daşıyarkən təsvir edilir. Bu, qorxunc deyil, qələbə dolu görüntüdür: “Bədənimdən parçalar əksilsə də, hələ bütövəm və ayaqdayam.”
3. Romanın üç üzü: toxuma, temperament və ruh
Son üç gündəki üç fiqur antik dünyada xərçənglə üzləşən qadının yaşaya biləcəyi üç reallığı təmsil edir. 3-cü əsrin onkologiya xülasəsi:
İstifadə olunan mənbələr
- “The Miracles of St. Agatha.” Italian Sons and Daughters of America.
- “Agatha of Sicily.” Wikipedia.
- “Agueda of Catania: The Patron Saint of Patients With Breast Diseases.” PubMed.
- “Breast Cancer in Antiquity.” SciELO.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.
Təbabətin sərhədində təsəlli
Həkim kimi şişi çıxara, kimyaterapiya ilə hüceyrələri məhv edə, radioterapiya ilə xəstəliyi yandıra bilərik. Lakin xəstənin ruhundakı yaraları sarımaq üçün bəzən elmdən artığına — mənaya ehtiyac duyuruq.
Müqəddəs Aqatanın hekayəsi minilliklərdir qadınlara pıçıldayır: Xəstəlik bədəninizi əskildə bilər, ruhunuzu isə əsla. Süd vəzi xərçənginin bugünkü müalicəsində orqanqoruyucu cərrahiyyə və rekonstruksiya (yenidən qurma) ilə Aqatanın yaşadığı fiziki travmanı unutdurmağa çalışırıq. Lakin təmsil etdiyi məğlubedilməz ruh hər xərçəng xəstəsində yaşamaqda davam edir.