Şübhəli mammoqrafiya nəticələri süd vəzi MR ilə aydınlaşdırıla bilərmi? MR əlavə xərçəng ocaqlarını taparmı? Ocaqlar müalicə qərarına təsir edirmi?

Radiology jurnalında dərc edilmiş tədqiqata görə şübhəli mammoqrafiyadan sonra süd vəzi maqnit-rezonans görüntüləməsi (MR) müxtəlif sahələrdə əlavə xərçəng ocaqları tapa bilər və bunlar əsas mammoqrafik kütlədən daha aqressiv ola bilər. Bu, müalicə qərarına təsir edə bilər. Dəri xərçəngindən sonra qadınlarda ən çox görülən süd vəzi xərçəngində yaxşı müalicənin şərti düzgün diaqnoz və yayılmanı göstərən düzgün mərhələləndirmədir. Diaqnoz əllə hiss olunan kütlə, axıntı, ağrı, dəri dəyişikliyi ilə gələn xəstənin müayinəsindən başlayır. Tarixçə və müayinədən sonra şübhə varsa mammoqrafiya edilir, kütlədən biopsiya alınır, patoloq mikroskopla qiymətləndirib diaqnoz qoyur. Sonra yayılmanı müəyyən etmək üçün təcrübəli mərkəzlərdə MR və PET/BT kimi görüntüləmələrdən istifadə edilir. MR bu gün süd vəzi xərçənginin aşkarlanmasında ən həssas üsullardandır. Xüsusən yüksək risklilərin skrininqi və əməliyyatönü qiymətləndirmədə istifadə edilir.

Süd vəzi MR xüsusən sıx toxumalı qadınlarda mammoqrafiyanın tapmadığı, eyni vaxtda fərqli kvadrantlardakı (multisentrik) ocaqları aşkarlaya bilir. Lakin bu əlavə ocaqların klinik əhəmiyyət daşımadığını, əsas kütlədən ayrı şişlərin müalicə qərarını dəyişəcək səviyyədə olmadığını deyənlər də var. Hətta lazımsız aşkarlamanın artıq müalicəyə səbəb olduğu müzakirə edilir. Qarşı fikir isə istifadə edilmədikdə yetərsiz müalicə olacağı üçün tətbiqini müdafiə edir. Buna görə mammoqrafiyadan sonra MR mübahisəlidir. Bu yaxınlarda “Radiology” jurnalında və Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyətinin (ASCO) saytında mübahisənin istiqamətini müəyyən edən tədqiqat yayımlandı.

Tədqiqatda yeni diaqnozlu, əməliyyat planından əvvəl mammoqrafiyaya əlavə MR çəkilmiş 2021 qadının məlumatları qiymətləndirilmişdir. Qadınların 285-ində (%14) MR mammoqrafiyanın tapmadığı ocaqları aşkar etmiş, 73-ü başqa kvadrantda (multisentrik) olmuşdur. Bunların %25-i müalicə qərarı üçün hədd sayılan 1 cm-dən böyük idi. Hətta 17-də əlavə MR ocağı əsas mammoqrafik kütlədən böyük olmuşdur.

Nəticə olaraq, işə görə mammoqrafiyadan sonra MR ilə tapılan çoxocaqlı (multisentrik) xərçənglər müalicə qərarına təsir edə bilər. Bu, qərarda MR istifadəsini dəstəkləyir. Lakin hər süd vəzi xərçəngi xəstəsində MR lazım olduğu demək deyil. Həkimlərin çoxtərəfli qiymətləndirmə ilə verəcəyi qərardır.

Əlavə oxu: Süd vəzi toxuması hansı hallarda MR ilə qiymətləndirilməlidir?

• Silikon implantın bütövlüyü: Silikon süd vəzi implantının zədələnməsi şübhəsini qiymətləndirmək üçün faydalı üsuldur.
• Gizli ilkin süd vəzi xərçəngi diaqnozunda: Qoltuqaltı limfa düyünündə süd vəzi xərçəngi metastazı olub USG və ya mammoqrafiyada əsas kütlə tapılmadıqda ilkin xərçəngi aşkar etmək üçün,
• Yeni diaqnozda xəstəliyin yayılmasını müəyyən etmək üçün,
• Yerli irəliləmiş süd vəzi xərçəngində əməliyyatönü kiçildici (neoadyuvant) kimyaterapiyaya cavabı qiymətləndirmək üçün,
• Süd vəzi xərçənginin təkrarlanması (residiv) şübhəsində,
• Şübhəli mammoqrafiya tapıntılarını aydınlaşdırmaq üçün,
• Yüksək risklilərdə (BRCA mutasiyası pozitiv, güclü ailə tarixçəsinə görə riski %20-25-dən yüksək) skrininq üçün,
• Sıx toxumalı qadınlarda mammoqrafiyanın tapmadığı mümkün xərçəng ocaqlarını aşkar etmək üçün.