Virtual ikinci rəylər xərçəng müalicəsi qərarlarının yarısında dəyişiklik təklif edir

Virtual platformada ikinci rəy axtaran xərçəng xəstələrinin yarısından çoxuna müalicə dəyişikliyi təklif edilib. Bu nəticələr 11 fevral 2025-də JCO Oncology Practice jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilib.

Virtual səhiyyə xidməti

Bu retrospektiv araşdırmada tədqiqatçılar xəstələrin dünyanın istənilən yerində yaşamasına imkan verən, lakin onların yerli müalicə həkiminin olmasını tələb edən Included Health tərəfindən təqdim olunan bulud əsaslı platformanı sınaqdan keçiriblər. Included Health xəstənin tibbi qeydlərini toplayıb, xülasə hazırlayaraq Stanford-dakı iş üzrə koordinatora göndərib. Sonra vəziyyət müvafiq xəstəlik üzrə mütəxəssisə yönləndirilib.

2018 noyabrından 2020 avqustuna qədər ümumilikdə 657 xərçəng xəstəsinə ikinci rəy verilib. Platformadan istifadə edən xəstələrin median yaşı 60 olub. Əksəriyyəti qadın (58%) idi, Amerika Birləşmiş Ştatlarında (75%) yaşayırdı və Kaliforniyadan kənarda (62%) məskunlaşmışdı.

Hansı xərçənglərdə ikinci rəy daha çox alınıb?

Ən çox rast gəlinən xərçəng növü süd vəzi xərçəngi (25%) olub; sonra mədə-bağırsaq xərçəngi (22%), sidik-cinsiyyət sistemi xərçəngi (12%) və ginekoloji xərçəng (8%) gəlib.

Xəstələrin 6% hissəsində I, 5% hissəsində II, 9% hissəsində III, 26% hissəsində IV mərhələ xəstəlik olub. Lakin xəstələrin yarısından çoxunun (54%) xəstəlik mərhələsi məlum olmayıb.

İkinci rəylərin çoxu (68%) tibbi hematologiya/onkologiya mütəxəssisləri tərəfindən verilib. Digər mütəxəssislər də tövsiyə təqdim edib: ginekoloji onkoloqlar (7%), uroloqlar (5%) və şüa onkoloqları (5%). Mütəxəssis təyin edildikdən sonra tövsiyənin alınmasına qədər orta gözləmə müddəti 4 gün olub.

Xəstələrin 54% hissəsinə müalicə dəyişikliyi təklif olunub

Hər hansı müalicə dəyişikliyi halların 54% hissəsində təklif olunub;

• bunların 34% hissəsi kiçik dəyişiklik,
• 20% hissəsi isə böyük dəyişiklik olaraq qeydə alınıb.

I mərhələdə 45%, II mərhələdə 64%, III mərhələdə 45%, IV mərhələdə isə 54% hallarda müalicə dəyişikliyi təklif olunub.

Böyük müalicə dəyişikliyinə metastatik prostat xərçəngində androgen siqnallaşması inhibitorları ilə hormonal müalicənin gücləndirilməsi və erkən mərhələli süd vəzi xərçəngində genom risk testinə əsaslanaraq adyuvant kimyaterapiyadan imtina təklifi nümunə göstərilə bilər. Kiçik dəyişikliklərə isə dəstəkləyici qayğının dəyişdirilməsi və adyuvant endokrin müalicənin müddətinin tənzimlənməsi aid ola bilər.

Nəticə və şərh

Rəqəmsallaşan dünyada virtual səhiyyə xidmətləri sürətlə genişlənir. Xüsusilə COVID-19 pandemiyası uzaqdan səhiyyə xidmətlərinin əhəmiyyətini və zəruriliyini göstərib. Bu dövrdə teletibb tətbiqləri xəstələrə səhiyyə xidmətlərinə çıxışdakı coğrafi maneələri aşmaqla vaxta və xərcə qənaət etməyə imkan verib.

Süni intellekt tətbiqləri səhiyyədə mühüm irəliləyişlərə səbəb olub. Xüsusilə ChatGPT kimi inkişaf etmiş dil modelləri xəstə məsləhətləndirilməsində, diaqnostik qərar dəstəyi sistemlərində və tibbi araşdırmalarda istifadə olunur.

Lakin rəqəmsal səhiyyə xidmətləri genişləndikcə bəzi risklər və çətinliklər də yaranır. Xüsusilə məlumat təhlükəsizliyi və xəstə məxfiliyi həssas yanaşılmalı məsələlərdir. Virtual platformalarda ötürülən sağlamlıq məlumatlarının qorunması həm hüquqi tənzimləmə, həm də texnoloji tədbirlərlə dəstəklənməlidir. Uzaqdan səhiyyə xidmətlərinin hər vəziyyətə uyğun olmaya və bəzi hallarda üz-üzə müayinəni əvəz edə bilməyəcəyi də unudulmamalıdır.

Beləliklə, rəqəmsal və uzaqdan səhiyyə xidmətləri müasir tibbin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Onların səmərəli və təhlükəsiz təqdim edilməsi üçün texnoloji infrastrukturun gücləndirilməsi, hüquqi qaydaların yenilənməsi və səhiyyə mütəxəssislərinin bu sahədə hazırlanması çox vacibdir.