Xərçəng və diabet arasındakı əlaqə qəti şəkildə sübut edildi

Diabet və xərçəng arasında əlaqə olduğu düşüncəsi yeni olmasa da, əvvəllər qəti sübut edilməmişdi. 20 iyul 2018-ci ildə Diabetologiajurnalında dərc edilən yeni böyük tədqiqatda diabetin (şəkər xəstəliyinin) xərçəngə tutulma riskini artırdığı qəti nəticəsinə gəlindi.

Tədqiqatın önə çıxan xüsusiyyətləri

• Amerika, İngiltərə, Çin, Avstraliya və Yaponiya da daxil olmaqla dünyanın hər tərəfindən olan 47 araşdırmanın məlumatlarını təhlil edən bu tədqiqat diabetin müxtəlif xərçəng növlərinin riskini artırdığını göstərir.
• Ümumilikdə xərçəng kişilərdə qadınlara nisbətən daha tez-tez görülsə də, bu tədqiqatda diabetli qadınlarda xərçəng riski kişilərdən daha yüksək tapıldı. 
• Tapıntılar təxminən 20 milyon insanın sağlamlıq məlumatlarının qiymətləndirilməsi nəticəsində ortaya qoyuldu.
• Tədqiqat qrupu diabetin (tip 1 və tip 2) müxtəlif xərçəng növlərinin inkişaf riskini artırması ilə yanaşı, bu riskin qadınlarda kişilərə nisbətən daha yüksək olduğunu aşkar etdi.
• Diabetli qadınların sağlam qadınlara nisbətən xərçəngə tutulma riski %27 daha yüksək olduğu halda, diabetli kişilərdə xərçəngə tutulma riski sağlam kişilərə nisbətən %19 daha çoxdur.

Hansı xərçəng növlərinin riskinin artdığına baxdıqda, diabetli qadınlarda diabetli kişilərə nisbətən;

• Böyrək xərçəngi %11,
• Ağız xərçəngi %13,
• Mədə xərçəngi %14,
• Leykemiya %15 daha yüksək risklə görülür.

Yalnız diabetli kişilərdə qaraciyər xərçəngi görülmə riski diabetli qadınlara nisbətən %12 daha çoxdur.

Diabet niyə xərçəng riskini artırır?

Bu meyli istiqamətləndirən mexanizmlər hələ kifayət qədər izah edilməsə də, bəzi tədqiqatçılar həddindən artıq yüksək qan şəkəri və artmış insulin hormonu səviyyələrinin, eləcə də piylənmə ilə birlikdə baş verən metabolik dəyişikliklərin insanın DNAsına zərər verdiyini və bu şəkildə xərçəng riskinin artdığını iddia edir.

Diabetli qadınlar niyə kişilərdən daha yüksək xərçəng riski altındadır?

Tədqiqatın məsul müəlliflərinə görə, qadınlarda diabetdən əvvəlki dövr (gizli şəkər) kişilərə nisbətən orta hesabla 2 il daha uzun sürür. Beləliklə, diabetin təsirlərinə daha uzun müddət məruz qaldıqları üçün qadınlar daha yüksək risk altındadırlar. Bununla belə, cinsə xas fərqlərin köklərinin daha çox araşdırılması lazımdır.

*

Diabet, xərçəng və ürək-damar xəstəliklərinin səbəblərinin çoxunun ortaq olduğunu bilirdinizmi?