BioNTech mRNA Aşısı – Dünyanın İlk Akciğer Kanseri Aşı Çalışması Olarak 7 Ülkede Başladı

Akciğer kanseri, her yıl yaklaşık 1.8 milyon insanın hayatını kaybetmesine neden olan ve ileri evrelerde hayatta kalma oranlarının düşük olduğu, dünya genelinde kansere bağlı yaşam kayıplarının başlıca nedenidir. Şimdi, Uğur Şahin ve Özlem Türeci'nin liderlik ettiği bilim insanları, vücudu kanser hücrelerini bulup yok etmeye ve kanserin tekrarlamasını engellemeye yönlendiren yeni bir aşı üzerinde çalışıyorlar. BNT116 adı verilen ve BioNTech tarafından üretilen bu aşı, en yaygın akciğer kanseri türü olan küçük hücreli dışı akciğer kanserini hedef almakta.

mRNA Kanser Aşısı Nasıl Çalışıyor?

Bu aşı, COVID-19 aşılarında kullanılan mRNA teknolojisine benzer bir yöntemle çalışmaktadır.

mRNA kanser aşısı, hastanın bağışıklık sistemine, küçük hücreli dışı akciğer kanseri hücrelerine özgü tümör belirteçlerini tanıtarak, bağışıklık sistemini bu belirteçleri taşıyan kanser hücrelerini tanıyıp yok etmesi için eğitmektedir.

Aşı, bağışıklık sistemini bu kanser hücrelerine karşı güçlendirerek, hastalığın tekrar etmesini de engellemeyi amaçlamaktadır.

1. Aşama Çalışma Hangi Ülkelerde Başladı ve Türkiye'de Nerde?

BNT116'nın ilk insan çalışması olan faz 1 klinik deneyi, İngiltere, ABD, Almanya, Macaristan, Polonya, İspanya ve Türkiye'deki 34 araştırma merkezinde başlatıldı.

NOT: Faz-1 insan deneyi, bir tedavinin ilk kez insanlar üzerinde denendiği aşamadır ve temel amacı, tedavinin güvenli olup olmadığını ve hangi dozların tolere edilebilir olduğunu belirlemektir. Bu aşamada, genellikle küçük bir hasta grubu kullanılarak yan etkiler ve vücudun tedaviye tepkisi yakından izlenir 

İlk aşı, İngiltere'deki bir hastaya uygulandı.

Toplamda, ameliyat veya radyoterapi öncesi erken evreden, ileri evre veya tekrarlayan kansere kadar çeşitli evrelerdeki yaklaşık 130 hasta, immünoterapi ile birlikte bu aşıyı alacak.

Bu hastalardan yaklaşık 20'sinin İngiltere'den, 45 kadarının Türkiye'den klinik araştırmaya dahil edilmesi planlanıyor.

LuCa-MERIT-1 adlı bu çalışmanın Türkiye'deki ana yürütücü merkezi, SBÜ Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi'dir. Ayrıca Türkiye'de 11 farklı merkezde de yürütülmektedir. Bu merkezler arasında önemli tıp fakülteleri ve araştırma hastaneleri yer almaktadır, örneğin: Dokuz Eylül Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi gibi.

Umut Veren İlk Sonuçlar ve Gelecek Planlar

BNT116 aşısının çalışma tasarımına göre, bu aşının gelecekte ana tedavi olarak kullanılıp kullanılmayacağı hala belirsizdir ve bu durum faz 1 çalışmasının sonuçlarına ve sonraki faz çalışmalara bağlıdır.

Çalışma tasarımı, BNT116'nın hem monoterapi olarak hem de diğer tedavilerle (cemiplimab, dosetaksel gibi) kombinasyon halinde kullanımını araştırmayı amaçlamaktadır. Bu da aşının, özellikle immünoterapi ve kemoterapi gibi mevcut tedavilerle birlikte kullanıldığında etkili olup olmadığını değerlendirmeye odaklanmaktadır. Çalışmanın bir diğer amacı, bu kombinasyonların güvenli olup olmadığını ve yan etkilerini belirlemektir.

1. Aşamadan Sonra Ne Olacak? 

Bu tür çalışmaların ilk aşaması olan faz 1, genellikle tedavinin güvenliği ve tolere edilebilirliği üzerinde yoğunlaşır. Eğer bu faz başarılı olursa, faz 2 ve faz 3 çalışmaları, aşının etkinliğini daha büyük hasta gruplarında test eder ve sonuç olarak tedavi standardı haline gelip gelemeyeceğine karar verilir.

Bu araştırma, immünoterapiye ek olarak bu mRNA aşısının, hayatta kalma oranlarını artırabileceği beklentisiyle devam edecek. Uzmanlar, faz 2 ve faz 3 deneylerine geçmeyi ve sonunda bu aşının küresel standart bir tedavi haline gelerek birçok akciğer kanseri hastasının hayatını kurtarmasını umuyorlar.