افزایش چشمگیر بقای کلی در سرطان تخمدان عودکرده با واکسن سلول دندریتیک به‌علاوه شیمی‌درمانی

نتایج یک کارآزمایی بالینی که سیبولا و همکاران در پنجاهمین (50) نشست انجمن انکولوژی زنان (SGO) ارائه کردند، نشان داد که واکسن سلول دندریتیک به‌عنوان نوع جدیدی از ایمنی‌درمانی در صورت افزوده شدن به شیمی‌درمانی استاندارد، بقای کلی را در زنان مبتلا به سرطان تخمدان عودکننده به‌طور قابل توجهی طولانی می‌کند.

واکسن سلول دندریتیک چیست؟

واکسن سلول دندریتیک، نوعی ایمنی‌درمانی سلولی تطبیقیاست که با استفاده از سلول‌های دندریتیک، یک روش درمان سرطان اختصاصی برای هر فرد ایجاد می‌کند. سلول‌های دندریتیک به‌دست‌آمده از بیمار در محیط آزمایشگاه با روش‌های مهندسی ژنتیک و با آنتی‌ژن‌های سلول توموری تحریک می‌شوند. سلول‌های دندریتیک تحریک‌شده مانند یک معلم عمل می‌کنند و آنتی‌ژن‌های سلول توموری را که روی سطح خود دارند به دیگر سلول‌های سیستم ایمنی معرفی می‌کنند؛ این کار درون بدن انجام می‌شود. سلول‌هایی که اختصاصاً برای یک آنتی‌ژن معین تکثیر و بالغ می‌شوند، یعنی سلول‌های T، علیه آن آنتی‌ژن فعال می‌شوند و سیتوکین‌های تحریک‌کننده دیگر لنفوسیت‌ها را ترشح می‌کنند. این روش راه را برای یک درمان امیدبخش با استفاده از واکسن‌های سلول دندریتیک گشوده است. یک واکسن سرطان مورد تأیید FDA نیز وجود دارد که به این شیوه تهیه می‌شود: Sipuleucel-T

یافته‌های مطالعه

در این مطالعه تصادفی‌شده فاز-2، کارآزمایی بالینیبقای کلی زنان مبتلا به سرطان تخمدان عودکننده را که در کنار شیمی‌درمانی ایمنی‌درمانی مبتنی بر سلول دندریتیک دریافت کردند یا نکردند، مقایسه کرد.

بر اساس نتایج مطالعه؛

• در بقای بدون پیشرفت بیماری (مدت کنترل بیماری با درمان) تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (در بیماران تحت ایمنی‌درمانی مبتنی بر سلول دندریتیک به‌علاوه شیمی‌درمانی 11.3 ماه و در بیماران تحت شیمی‌درمانی تنها 10.1 ماه).
• در مقابل، هنگام بررسی بقای کلی، بین دریافت‌کنندگان واکسن سلول دندریتیک به‌علاوه شیمی‌درمانی و دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی تنها تفاوت معنی‌داری مشاهده شد:
• - میزان بقای 1 ساله در دریافت‌کنندگان درمان سلول دندریتیک به‌علاوه شیمی‌درمانی 72.4% و در دریافت‌کنندگان شیمی‌درمانی تنها 40.9% بود،
• میانه بقای کلی در بازوی ترکیبی 35.5 ماه و در بازوی تک‌درمانی 22.1 ماه بود و
• مشخص شد افزودن واکسن سلول دندریتیک به شیمی‌درمانی، خطر مرگ را 62% کاهش می‌دهد.

دیوید سیبولا، پزشک مرکز انکولوژی زنان دانشکده پزشکی دانشگاه چارلز در پراگ، بیان کرد که بیماران این درمان واکسن سلول دندریتیک را به‌خوبی تحمل کردند، زیرا تقریباً هیچ عارضه‌ای افزون بر عوارض شیمی‌درمانی ایجاد نکرد.

دکتر سیبولا افزود که این رویکرد یکی از امیدبخش‌ترین نتایج مشاهده‌شده تاکنون در سرطان تخمدان است و اعلام کرد که برای سال 2019 یک کارآزمایی بالینی فاز-3 گسترده‌تر برنامه‌ریزی شده است.