اهمیت الگوی تغذیه برای کاهش خستگی مزمن در بیمار مبتلا به سرطان

خستگی مزمن مشکلی است که با نشانه‌هایی مانند احساس خستگی مداوم با وجود استراحت کافی، کاهش بهره‌وری کاری، بی‌میلی، کناره‌گیری از زندگی اجتماعی و احساس ناخشنودی بروز می‌کند.

خستگی مزمن مرتبط با سرطان در 75-100% از بیماران سرطان پیشرفته گزارش شده است. همچنین مشخص شده حدود 20% تا 30 از بهبودیافتگان سرطان، پس از درمان به مدت 5 تا 10 سال خستگی مزمن دارند.

Nutrition and Cancer نام مجله‌ای است که در 8 فوریه 2023 پژوهشی علمی درباره اهمیت مداخلات تغذیه‌ای و امکان اجرای آن‌ها برای مقابله با خستگی مزمن پس از درمان سرطان منتشر کرد.

مهم‌ترین مشکل پس از درمان سرطان

در این مطالعه مشخص شد خستگی مزمن شایع‌ترین مشکل پس از درمان سرطان است و به مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب می‌انجامد که کیفیت زندگی را مختل می‌کنند. برای درمان خستگی مزمن مرتبط با سرطان، روش‌های غیردارویی مانند فعالیت بدنی، درمان شناختی‌رفتاری و تمرین‌های ذهن و بدن مانند یوگا وجود دارد؛ اما محدودیت‌های جسمی و مرتبط با بیماری، هزینه روان‌درمانی، رفت‌وآمد و زمان، مانع اجرای این روش‌ها می‌شوند.

در مطالعه‌ای پیشین روی مردان مبتلا به سرطان پیشرفته ریه، خستگی شکایتی بود که حتی بیش از درد بر فعالیت‌های روزمره اثر می‌گذاشت و به‌عنوان مشکلی مهم گزارش شد.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند مداخلات تغذیه‌ای ممکن است به کاهش خستگی، بهبود کیفیت تغذیه و در مجموع کیفیت زندگی بهتر برای بهبودیافتگان سرطان کمک کنند.

اختلال مزمن فرایندهای التهابی ناشی از سرطان و درمان آن، نه‌تنها خستگی را تشدید می‌کند، بلکه دیگر عوارض مرتبط با درمان سرطان را که بر کیفیت زندگی اثر دارند نیز بدتر می‌کند. به دلیل ارتباط خستگی با التهاب، مداخلات غذایی کاهنده نشانگرهای التهابی، راهبردهایی امیدبخش‌اند.

این مطالعه برای تعیین اثر مداخله تغذیه‌ای بر خستگی مزمن و کیفیت زندگی، به مدت 3 ماه روی بیمارانی انجام شد که درمان لنفوم را تمام کرده بودند. برنامه غذایی بر پایه ترجیح غذایی و مهارت آشپزی هر بیمار شخصی‌سازی شد و از این راه تغییرات سبک زندگی در آنان ایجاد شد. مواد مغذی سودمند فراوانی از غذاهایی مانند غلات کامل، میوه، سبزی و ماهی‌های چرب در تغذیه شرکت‌کنندگان گنجانده شد.

در پایان مطالعه، مشخص شد شرکت‌کنندگانی که شیوه تغذیه‌شان تغییر کرده بود، 78% خستگی کمتری احساس می‌کردند.

در یک مطالعه مقدماتی تصادفی‌سازی‌شده و کنترل‌شده دیگر توسط زیک و همکاران، روی 30 بهبودیافته سرطان پستان، مشخص شد میوه، سبزی، غلات کامل و غذاهای دارای چربی چندغیراشباع امگا-3، خستگی و خواب را به‌طور معناداری بهبود می‌دهند.

الگوی غذایی پیشنهادی به‌عنوان الگویی پایدار، تغذیه مدیترانه‌ای است. باید سبزی، میوه، غلات کامل و حبوبات مصرف شود. گوشت قرمز، شکر افزوده و غذاهای بسیار فراوری‌شده باید تا حد امکان کاهش یابند.

موضوع مرتبط: رژیم مدیترانه‌ای چیست؟ چرا بهترین رژیم است و چگونه اجرا می‌شود؟