آیا شیر مادر برای سرطان یا عملکرد ورزشی مفید است؟

آیا افزایش عملکرد ورزشی بزرگسالان یا بهبود سرطان با شیر مادر واقعیت دارد یا فقط خبرهایی عجیب است؟

وقتی صحبت از نوزادان باشد، شیر مادر بهترین غذایی است که تقریباً اهمیتی حیاتی دارد. زیرا شیر مادر تمام فواید لازم برای رشد و تکامل یک نوزاد را دارد.

شیر مادر ترکیبی عالی از ویتامین، چربی و پروتئین دارد. حتی می‌تواند در برابر بعضی ناراحتی‌ها مانند اسهال محافظت ایجاد کند؛ اسهال گرچه برای بزرگسالان ناراحتی ساده‌ای به نظر می‌رسد، می‌تواند جان نوزادان را به خطر بیندازد. حتی دومین علت اصلی مرگ در کودکان زیر 5 سال است.

بعضی بزرگسالان کنجکاوند بدانند آیا شیر مادر می‌تواند برای کسی جز نوزادان فایده داشته باشد. ایده‌هایی مانند افزایش عملکرد ورزشکاران یا درمان سرطان مطرح است.

بازار سیاه شیر مادر

در سراسر جهان تقاضای جدی برای شیر مادر وجود دارد. مردم آن را معامله می‌کنند و به‌صورت آنلاین می‌خرند و می‌فروشند؛ چیزی شبیه یک بازار سیاه عجیب شیر مادر.

بخش بزرگی از تقاضا از سوی مادرانی است که نمی‌توانند شیر بدهند، اما بخشی نیز از سوی مردان و زنان بزرگسال است.

در نهایت، شیر مادر یکی از مایعات بدن انسان است. بیشتر افراد محتاط در واقع ترجیح می‌دهند تا حد امکان از انواع مایعات بدن دیگران، از جمله خون آن‌ها، دور بمانند.

از این مواد دوری می‌کنیم زیرا مایعات بدن انسان می‌توانند موجب انتقال بیماری شوند. هپاتیت، گاستروانتریت (عفونت‌های روده‌ای) و بخشی از بیماری‌های آمیزشی می‌توانند از این راه‌ها منتقل شوند.

هرچند شیر مادر در مقایسه با دیگر مایعات بدن مثبت‌تر و پاکیزه‌تر به نظر می‌رسد، خطر انتقال بیماری از آن صفر نیست.

پس چرا بزرگسالان در سراسر دنیا در گروه‌های پنهانی فیس‌بوک دنبال فرصتی برای نوشیدن آن هستند؟

شیر انسان و نوشیدنی‌های پروتئینی

بعضی ورزشکاران باور دارند که شیر مادر اکسیر جادویی افزایش عملکرد است.

می‌دانیم اعضای باشگاه‌های ورزشی چقدر پروتئین را دوست دارند و شیر مادر هم از توجه مشابهی برخوردار است.

اما آیا واقعاً شیر مادر فایده ویژه‌ای دارد که نیازتان را از آن دریافت کنید؟

پروفسور Jill Sheriff از دانشگاه Curtin، متخصص بیوشیمی تغذیه است. زمینه‌های اصلی پژوهش او شیر مادر و تغذیه نوزادان نارس است. Jill می‌گوید شیر مادر مواد مغذی مناسب نوزادان را دارد، اما برای بزرگسالان فایده تغذیه‌ای «که از منابع غذایی دیگر به دست نیاید» ندارد.

نه‌فقط این؛ شیر مادر برای معده‌های کوچک است و بسیاری از فواید ایمنی آن ممکن است در محیط روده بزرگسالان از بین برود.

آیا شیر مادر می‌تواند دارویی برای سرطان باشد؟

احساس درماندگی بیماران و نزدیکانشان در روند درمان سرطان کاملاً قابل‌درک است. ممکن است هر چیزی را که فکر می‌کنید برای خودتان یا عزیزانتان نتیجه بهتری دارد، حتی شیر مادر را، امتحان کنید.

شاید سال‌هاست با خبری درباره Jenny Jones روبه‌رو می‌شوید که پس از تشخیص سرطان نوشیدن شیر مادر را آغاز کرد. Jenny که مشاور شیردهی بود، پس از مشاهده فواید آن در نوزادان شیرخوار فکر کرد شاید به درمان سرطان کمک کند.

پیوند مغز استخوان زمانی بود که برای تقویت ایمنی خود شروع به نوشیدن شیرهایی کرد که بانک‌های شیر نپذیرفته بودند. Jenny همچنین شیمی‌درمانی دریافت کرد. هم پیوند مغز استخوان شد و هم شیمی‌درمانی گرفت، اما فکر می‌کرد بهبودش را مدیون شیر مادر است.

آیا پشتوانه علمی برای حمایت از داستانش وجود داشت؟ یا فقط امیدی نادرست می‌داد؟

پژوهشگر سوئدی، پروفسور Catharina Svanborg، اثر شیر مادر را در درمان سرطان بررسی می‌کند. در این پژوهش، تمرکز بر پروتئین انسانی مهاجم به سلول‌های تومور، یعنی آلفا-لاکتالبومین است. «لاکتالبومین آلفا-» که با نام LALBA نیز شناخته می‌شود، پروتئینی است که در انسان توسط ژن LALBA رمزگذاری می‌شود. α-لاکتالبومین پروتئینی است که تولید لاکتوز را در شیر تقریباً همه گونه‌های پستانداران تنظیم می‌کند. آلفا-لاکتالبومین به‌شدت به یون‌های کلسیم و روی متصل می‌شود و ممکن است فعالیت ضدباکتریایی یا ضدتوموری داشته باشد. پروتئین HAMLET نامی است که به «گونه متفاوت تاخوردگی آلفا-لاکتالبومین انسانی» داده شده و می‌تواند در محیط اسیدی مانند معده شکل بگیرد؛ مشاهده شده است که در محیط آزمایشگاه در سلول‌های توموری و نابالغ موجب آپوپتوز می‌شود (شکل کامل واژه HAMLET: Human Alpha-lactalbumin Made LEThal to tumor cells).

پس از مشاهده بعضی نتایج امیدوارکننده در مطالعات بالینی انسانی نیز، پروتئین HAMLET ناگهان محبوب شد. در یک مطالعه گزارش شد که پس از تجویز HAMLET به بیماران مبتلا به سرطان مثانه، سلول‌های سرطانی مرده در ادرار شناسایی شدند. نکته جالب این است که این مطالعه با مطالعات بزرگ‌تر تأیید نشد و به نظر می‌رسد دیگر کارآزمایی‌های بالینی استفاده از HAMLET در سرطان اکنون یا تکمیل نشده‌اند یا مطالعه‌ای در حال انجام وجود ندارد. در مجموع، صحبت امیدوارانه درباره خاصیت ضدسرطانی این پروتئین شیر مادر دشوار است.

البته این شواهد منفی کسانی را که می‌کوشند درمان با شیر مادر را به بازار عرضه کنند، منصرف نکرده است.

بااین‌حال، حتی اگر HAMLET به‌عنوان درمان جدید سرطان پدیدار شود، بیماران نمی‌توانند با نوشیدن شیر مادری که از فردی ناشناس در اینترنت خریده‌اند همان اثر را به دست آورند. برای تبدیل آلفا-لاکتالبومین به HAMLET، پروتئین باید به شکل مشخصی تا بخورد. بنابراین، برای اطمینان از مؤثر بودن آن، مطالعات آزمایشگاهی و بالینی بیشتری لازم است.

به کودکان فکر کنید

آیا دلیلی برای نوشیدن شیر مادر توسط یک بزرگسال وجود دارد؟

احتمالاً هرگز به‌طور قطعی نخواهیم دانست. شیر مادر برای بزرگسالان حوزه‌ای با موضوعات پژوهشی کافی نیست. می‌دانیم شیر مادر همچنان برای نوزادان بسیار مفید است و شیر چندان زیادی هم برای نوزادان وجود ندارد.

شیر هر مادر پیش از هر چیز برای نوزاد خودش است. حتی اگر اضافه باشد و بخواهند آن را به بانک شیر اهدا کنند، در درجه نخست حق نوزادان نارس است. زیرا ممکن است مادرانی شیر نداشته باشند. در این صورت، بزرگسالان در انتهای فهرست قرار می‌گیرند.

ازآنجاکه شیر مادر برای نوزادان بسیار مهم است، دادن آن به بزرگسالان در اولویت بانک‌های شیر یا پژوهشگران نیست.

Jill می‌گوید: «حتی اگر مفید باشد، آیا باید شیر انسان بنوشیم؟ موضوعات بسیار مهم‌تری برای پژوهش وجود دارد» و باور ندارد پژوهش در این حوزه ارزش نتایج را تضمین کند. درواقع، چون نتایج مطالعات بالینی اولیه منفی بوده است ـ هرچند این شواهد منفی مانع «بازاریابی» نمی‌شود ـ مطالعات بالینی جدید و بزرگ‌تری درباره استفاده از شیر مادر در سرطان انجام نشده است.

پس در این نقطه مانند یک بزرگسال رفتار کنیم و شیر مادر را برای نوزادان بگذاریم.