آیا واقعاً نمی‌توان با درد بیمار مبتلا به سرطان مقابله کرد؟

درد یکی از شایع‌ترین و ترسناک‌ترین شکایت‌ها در بیماران مبتلا به سرطان است. با وجود پیشرفت‌های پزشکی سرطان، شیوع درد مرتبط با سرطان در طول سال‌ها کاهش نیافته است. به‌طور میانگین، حدود 60% بیماران سرطانی در مقطعی از بیماری خود درد مرتبط با سرطان را تجربه می‌کنند.

در سراسر جهان، به مشکل درد مرتبط با سرطان توجه کافی نمی‌شود. با آنکه در پزشکی امروز داروها و روش‌های مداخله‌ای فراوانی برای تسکین درد در اختیار داریم، نیمی از بیمارانی که درد مرتبط با سرطان دارند، به‌اندازه کافی درمان نمی‌شوند.

چرا به درد سرطان به‌اندازه کافی اهمیت داده نمی‌شود؟

موانعی برای دریافت درمان مناسب درد وجود دارد. برخی از این موانع از سوی متخصصان سلامت و برخی دیگر از سوی بیمار یا نزدیکان او ایجاد می‌شوند.

• از سوی متخصصان سلامت، شایع‌ترین مانع، ارزیابی ناکافی درد و دانش اندک درباره درمان درد است.
• از سوی بیمار، می‌توان نگرش منفی به مسکن‌ها و نگرانی از عوارض جانبی را نمونه‌هایی از این موانع دانست.
• برخی شرایطی که مانع دریافت درمان کافی درد می‌شوند، هم از سوی متخصص سلامت و هم از سوی بیمار ایجاد می‌شوند. این موارد شامل ارتباط ضعیف، ناتوانی در صحبت درباره تشخیص سرطان و روند مرگ، و پیش‌داوری درباره مسکن‌های مخدر، موسوم به اوپیوئید‌هراسی، هستند.

در مقایسه با گذشته، درباره درد بسیار بیشتر می‌دانیم و بیش از هر زمان دیگری گزینه‌های تسکین درد در اختیار داریم. بااین‌حال، بیماران سرطانی درمان کافی درد دریافت نمی‌کنند، زیرا درمان درد سرطان ساده و خطی نیست؛ عوامل فراوانی، شامل دانش درباره درد، گزینه‌ها، باورها، فرهنگ و ژنتیک، بر مدیریت درد اثر می‌گذارند.

در نتیجه، نخستین شرط مقابله با درد سرطان، ارزیابی کافی است. البته پیش از آن، لازم است بیمار از بیماری خود آگاه باشد و بتواند درباره آن به‌راحتی صحبت کند. می‌توان گفت در کلینیک‌های انکولوژی باتجربه در زمینه سرطان، که درمان شمار زیادی از بیماران را بر عهده دارند، برای بیماران بستری ارزیابی کافی درد انجام می‌شود؛ اما تا کنون در سراسر جهان، ابزاری برای ارزیابی درد بیماران خارج از بیمارستان وجود نداشت. نرم‌افزارهای رایانه‌ای و برنامه‌های تلفن همراه که در سال‌های اخیر توسعه یافته‌اند، نامزد رفع این کمبود مهم هستند.