چرا واکسن؟ چون عفونت آنفلوانزا خطر حمله قلبی را 6 برابر می‌کند!

پس از همه‌گیری COVID-19، مخالفت با واکسن در جهان افزایش یافت. اما کشف واکسن‌ها با نجات صدها میلیون زندگی از بزرگ‌ترین دستاوردهای پزشکی نوین در تاریخ است. واکسن آنفلوانزا نیز یکی از این اقدامات مهم پیشگیرانه است. بااین‌حال، درحالی‌که فراموش می‌شود خود عفونت تنفسی خطر بیماری قلبی‌عروقی را بسیار افزایش می‌دهد، واکسن‌ها مقصر شمرده می‌شوند. مطالعه مهمی برای رفع این سردرگمی منتشر شد.  

پژوهشی تازه نشان داده عفونت آنفلوانزا خطر حمله قلبی را شش برابر می‌کند. ازاین‌رو اهمیت واکسن، به‌ویژه برای افرادی که سابقه بیماری قلبی‌عروقی ندارند ، دوباره برجسته می‌شود. واکسیناسیون با حفاظت از خود و جامعه به آینده سالم‌تر کمک می‌کند.

پژوهشی قابل‌توجه

مطالعه‌ای تازه نشان داد عفونت ناشی از ویروس آنفلوانزا خطر حمله قلبی را شش برابر می‌کند. همچنین این خطر به‌ویژه در کسانی بیشتر بود که قبلاً بیماری عروق کرونر در آن‌ها تشخیص داده نشده بود.

در مطالعه منتشرشده در 25 ژوئن 2024 در NEJM Evidence ، نویسنده اصلی دکتر Patricia Bruijning-Verhagen از هلند گفت: «نتایج ما افزایش خطر حمله قلبی حین عفونت حاد شدید آنفلوانزا یا بلافاصله پس از آن را تأیید می‌کند و فکر تجویز ضدانعقاد پیشگیرانه، یعنی رقیق‌کننده خون، برای این بیماران را مطرح می‌کند،» او بیان کرد.

«نتایج ما همچنین بر تمرکز بر افراد بدون سابقه بیماری قلبی‌عروقی و اهمیت واکسن آنفلوانزا برای این گروه تأکید می‌کند،» او افزود.

در این مطالعه مشاهده‌ای مجموعه موارد، نتایج آزمایش ویروس تنفسی از 16 آزمایشگاه هلند، با آزمایش PCR به ثبت‌های ملی مرگ، بستری، دارو و امور اداری پیوند خورد. پژوهشگران فراوانی حمله قلبی حاد را با مقایسه 1-7 روز پس از عفونت آنفلوانزا، دوره خطر، و 1 سال پیش از عفونت به‌اضافه 51 هفته پس از آن، دوره کنترل، بررسی کردند.

جزئیات مطالعه

پژوهشگران 26221 آزمایش PCR مثبت آنفلوانزا یافتند که نماینده 23405 مورد یکتای عفونت بود. در بررسی حمله قلبی حاد طی یک سال پیش و پس از آنفلوانزا، 25 مورد در 1-7 روز پس از عفونت و 394 مورد در دوره کنترل رخ داد. فراوانی نسبی تعدیل‌شده حمله قلبی در دوره خطر، یعنی 1-7 روز پس از عفونت، نسبت به کنترل 6.16 بود (فاصله اطمینان [CI] 95%، 4.11-9.24).

در افرادی که قبلاً به‌دلیل بیماری عروق کرونر بستری نشده بودند، فراوانی نسبی حمله قلبی حاد 16.6 بود (CI 95%، 10.45-26.37)، اما در افراد با سابقه بستری به این علت، 1.43 بود (CI 95%، 0.53-3.84).

چند مطالعه پیشین، افزایش گذرای خطر حمله قلبی را گزارش کرده‌اند. مطالعه کانادایی Kwong و همکاران در 2018 افزایش شش‌برابری خطر حمله قلبی حاد پس از آنفلوانزا را نشان داد و مطالعات ایالات متحده، دانمارک و اسکاتلند بعداً آن را تأیید کردند.

Bruijning-Verhagen و همکاران می‌خواستند ارتباط آنفلوانزای تأییدشده آزمایشگاهی با حمله قلبی حاد را دقیق‌تر کمّی کنند و زیرگروه‌هایی را بررسی کنند که ممکن است به پیشگیری شخصی‌تر جهت دهند.

پس از آنفلوانزای تأییدشده آزمایشگاهی، در هفته نخست خطر حمله قلبی حاد شش برابر افزایش می‌یابد.

نتیجه شگفت‌انگیز: بیشترین خطر در افراد بدون بیماری قلبی‌عروقی

پژوهشگران تفاوت خطر میان افراد دارای بیماری قلبی‌عروقی با و بدون عفونت آنفلوانزا را نیز بررسی کردند.

بیشتر مطالعات قبلی آنفلوانزا و حمله قلبی، افراد دارای بیماری قلبی‌عروقی را از افراد بدون آن جدا نکرده بودند. آن‌هایی هم که این موضوع را بررسی کرده بودند، توان نشان دادن تفاوت با اطمینان کافی را نداشتند. نشانه‌هایی از خطر بالاتر حمله قلبی در آنفلوانزای حاد بدون بیماری قلبی‌عروقی شناخته‌شده وجود داشت، اما قطعی نبود.

مطالعه کنونی تفاوت بزرگی میان دو گروه نشان داد: خطر حمله قلبی مرتبط با آنفلوانزا در افراد بدون بیماری قلبی‌عروقی شناخته‌شده بسیار بالاتر بود.

انتظار می‌رود مبتلایان به بیماری قلبی‌عروقی موجود، با آنفلوانزا بیشتر در معرض MI باشند؛ بنابراین نتیجه شگفت‌انگیز است.

چرا تفاوت این‌قدر بزرگ است؟

آنفلوانزا می‌تواند شرایط محرک حمله قلبی مانند افزایش انعقادپذیری خون، التهاب سیستمیک و تغییرات عروقی ایجاد کند؛ حتی در کسانی که پیش‌تر کم‌خطر تصور می‌شدند. افزون بر این، عفونت حاد بار بیشتری بر قلب می‌گذارد و خطر را افزایش می‌دهد.

افراد دارای بیماری قلبی‌عروقی ممکن است تا حدی با داروهای قلبی‌عروقی دریافتی محافظت شوند.

این نتایج شاید استفاده کوتاه‌مدت ضدانعقاد را در دوره پرخطر آنفلوانزای شدید توجیه کند. هنگام جراحی، برای پیشگیری، ضدانعقاد کوتاه‌مدت می‌دهیم و این رویکرد مشابه خواهد بود. اما اثربخشی آن باید آزموده شود.

کارآزمایی‌های بررسی‌کننده چنین راهبردی هم‌اکنون ادامه دارند.

واکسن آنفلوانزا بزنید!

نتایج بار دیگر بر واکسن آنفلوانزا برای همه افراد واجد شرایط تأکید می‌کند. این مطالعه باید پیام واکسیناسیون را تقویت کند. حتی اگر خود را دارای خطر بیماری قلبی‌عروقی نمی‌دانید، مطالعه نشان می‌دهد آنفلوانزای شدید ممکن است خطر حمله قلبی را افزایش دهد.

در بسیاری کشورها، واکسن برای همه افراد بالای 60 یا 65 سال و جوان‌ترهای دارای سابقه بیماری قلبی‌عروقی توصیه می‌شود. مطالعه کنونی داده واکسن نداشت، اما میانگین سن مبتلایان 74 بود و بنابراین بیشترشان واجد واکسیناسیون بودند.

در هلند، محل پژوهش، واکسن آنفلوانزا برای همه افراد بالای 60 سال توصیه و مشارکت حدود 60% است.

در جوان‌ترها هم مواردی وجود خواهد داشت، اما شمار افراد لازم برای واکسیناسیون جهت نشان دادن فایده بسیار بیشتر است و شاید مقرون‌به‌صرفه نباشد.

سیاست واکسن آنفلوانزا در جهان متفاوت است و عوامل زیادی در نظر گرفته می‌شود؛ برخی کشورها از قبل واکسیناسیون همگانی سالانه را توصیه می‌کنند.

واکسن برای کسانی که هنوز نخستین حمله قلبی را تجربه نکرده‌اند، راه‌حلی آسان و مؤثر است. زمان آن رسیده واکسن آنفلوانزا را کنار استاتین‌ها، کاهنده‌های کلسترول، کنترل فشار خون و ترک سیگار، اقدام پیشگیرانه معمول برای افراد دارای عوامل خطر بیماری حاد قلبی‌عروقی بدانیم.