درباره واکسن سرطان پستان و واکسن سرطان تخمدان

واکسنهایی که برای فعال کردن سیستم ایمنی علیه سرطان ساخته میشوند، «واکسنهای درمانی سرطان» نام دارند. برخلاف تصور، تاریخچه واکسنهای سرطان بسیار پیشتر از واکسن سرطان کوباست… در این نوشته، درباره واکسنهای سرطان پستان و تخمدان که مطالعات بالینی آنها ادامه دارد صحبت میکنیم.
رویکردهای فراوانی برای تحریک سیستم ایمنی علیه سلولهای سرطانی وجود دارد (در نوشته ایمنیدرمانیها و واکسنهای سرطان ، انواع ایمنیدرمانی را بسیار مفصل میتوانید بیابید). واکسنهای سرطان نیز نوعی ایمنیدرمانی هستند و واکسنهایی با رویکردهای متفاوت ساخته میشوند. دو مورد از این رویکردها، واکسنهای سلول دندریتیک و واکسنهای سلول کامل تومورهستند.
در واکسنهای سلول دندریتیک، سلولهای دندریتیک که نوعی سلول ایمنی گرفتهشده از بیمار هستند، در آزمایشگاه با سلولهای سرطانی مخلوط میشوند. به این ترتیب، سلولهای دندریتیک با ساختارهای اختصاصی سلول سرطانی (آنتیژنها) فعال میشوند و هدف آن است که پس از بازگرداندن به بدن بیمار، سلولهای سرطانی شناسایی و نابود شوند.
در واکسنهای سلول کامل تومور، ابتدا سلولهای تومور گرفتهشده از بیمار بهصورت ژنتیکی دستکاری میشوند. سپس این سلولها با پرتو تضعیف و به بیمار بازگردانده میشوند. این وضعیت سلولهای T بیمار را فعال میکند تا به سلولهای سرطانی حمله کنند.
پژوهشهای علمی واکسن سرطان در سراسر جهان
همانطور که در ابتدای نوشته گفتیم، مطالعات واکسن سرطان بسیار پیش از کوبا آغاز شدهاند. طبق تصویر بالا، اکنون 1922 پژوهش «واکسن سرطان» در جهان وجود دارد و فقط 24 مورد آن در کوبا در جریان است. نکته جالب دیگر این است که با وجود این همه مطالعه علمی در زمینه واکسن سرطان، شمار بسیار کمی اثربخشی ثابتشده و مجوز مصرف دارند: نخستین واکسن تأییدشده، Oncophage در سال 2008 در روسیه برای سرطان کلیه مراحل اولیه بود. Oncophage در واقع متعلق به شرکتی آمریکایی است، اما هنوز در آمریکا تأیید نشده است. این واکسن از «heat shock protein gp96» گرفتهشده از تومور ساخته میشود. مطالعه فاز-2 آن در گلیوم، تومور مغزی، ادامه دارد. سپس در سال 2010، FDA برای سرطان پروستات، واکسن دندریتیک سرطانی را که نشان داده شده بقا را بهطور متوسط 4 ماه افزایش میدهد، یعنی Sipuleucel-T (نام تجاری Provenge)را تأیید کرد. در نهایت در سال 2015، واکسن ویروس انکولیتیک برای سرطان پوست ملانوم بدخیم غیرقابل جراحی، Talimogene laherparepvec (نام تجاری Lmlygic)، تأیید شد… اما واکسنهای کوبایی آزمودهشده برای سرطان ریه، CimaVax و Racotumomab (نام تجاری Vaxira)، تأیید FDA نگرفتهاند.
با وجود این همه تلاش و پژوهش، چرا واکسنهای سرطان بهاندازه انتظار مؤثر نیستند:
مهمترین علت آن، ریزمحیط تومور و سلولهای مرتبط با تومور است. برخی سلولهای ایمنی (مانند سلولهای T تنظیمی)، سلولهای T فعالشده با واکسن را مهار میکنند و این باعث کاهش اثربخشی واکسن میشود. ماکروفاژهای مرتبط با تومور نیز باعث ایجاد مقاومت به این واکسنها میشوند. همچنین فعالسازی ایمنی حاصل از واکسن اغلب کوتاهمدت یا موقتی است. علت دیگر این است که سرطانها آنتیژنهای بسیار بیشتری از آنچه واکسنها هدف میگیرند دارند. به همین دلیل اثر درمانی واکسنهای هدفگیرنده فقط یک آنتیژن، کم است.
واکسنهای سرطان پستان و تخمدان که به مرحله مطالعه بالینی رسیدهاند:
واکسن سلول دندریتیک سرطان پستان با هدف HER2
پروتئین HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2)، یکی از مهمترین پروتئینهای مؤثر بر رشد و تکثیر سلولهای سرطان پستان است. برخی سلولهای سرطان پستان این پروتئین را به مقدار زیاد تولید میکنند؛ بنابراین در مطالعات ساخت داروی سرطان پستان، این پروتئین اغلب هدف قرار میگیرد.
- ممکن است برایتان جالب باشد: درمانهای دارویی هوشمند هدفمند بر اساس نوع سرطان پستان
این واکسن، نوع خاصی از سلول T، یعنی سلولهای T کمککننده CD4، را علیه پروتئین HER-2 فعال میکند. هدف واکسن، پیشگیری از عود سرطان پستان پس از درمان است.
واکسنهای سرطان TPIV 110 و TPIV 200

ویژگی مشترک این واکسنها آن است که با آنتیژنهای پپتیدی خود، مولکولهای CD4 و CD8 سلولهای T را فعال و سلولهای سرطانی را هدف میگیرند. هر دو واکسن اکنون در مرحله فاز 2 بررسی میشوند.
واکسن TPIV 110، پپتید HER2/neu را که بخشی از پروتئین HER2 است، بهعنوان آنتیژن پپتیدی به کار میبرد. هدف آن است که واکسن 6 هفته پیش از جراحی استاندارد سرطان پستان تجویز شود.
واکسن TPIV 200 از پروتئین «folate receptor alpha» بهعنوان آنتیژن پپتیدی استفاده میکند. میدانیم این پروتئین در سرطان تخمدان و برخی سرطانهای دیگر بهوفور تولید میشود. این واکسن در مطالعات مختلف، هم برای سرطان پستان سهگانه منفی و هم سرطان تخمدان، در مرحله فاز 2 بررسی میشود.
واکسن سرطان پستان Nelipepimut-S (NeuVax)
در این واکسن که نوعی واکسن سلول T است، از پپتید nelipepimut-S، بخشی از پروتئین HER2، استفاده میشود. این پپتید با فعال کردن سلولهای T، سلولهای سرطانی را هدف میگیرد. این واکسن بسیار امیدبخش برای درمان سرطان پستان، اکنون در دو مطالعه فاز 2 روی سرطان پستان HER2 مثبت آزموده میشود.
واکسن سلول دندریتیک سرطان پستان Ad/HER2/neu
در این واکسن دندریتیک دیگر، سلولهای دندریتیک گرفتهشده از بیمار برای تولید پروتئین HER2/neu برنامهریزی میشوند. وقتی سلولها دوباره به بیمار داده میشوند، سیستم ایمنی پروتئین را میشناسد و به سلولهای سرطانی حمله میکند و آنها را نابود میسازد. این واکسن در فاز 1 روی سرطان پستان آزموده میشود.
واکسن سرطان تخمدان OncoImmune
برای این واکسن، DNA سلولهای خون سالم و سلولهای سرطانیِ گرفتهشده از بیماران سرطان تخمدان مرحله 3 یا 4 که به فروکش بیماری رسیدهاند، یعنی پس از درمان هیچ نشانه بیماری ندارند، توالییابی میشود و مهمترین تفاوتهای ژنتیکی میان آنها بررسی میشوند. این تفاوتها «اثر انگشت» سرطان بیمار را میسازند (سرطان هر بیمار با دیگری متفاوت است). طبق مطالعه، با توجه به این تفاوتها، تولید واکسن اختصاصی بیمار برنامهریزی میشود. واکسن اکنون در مرحله فاز 1 است.
نتیجه
در مجموع، اگرچه این مطالعات سرطان تخمدان و پستان امیدبخشاند، واکسنها هنوز آزمایشی هستند و فقط هنگامی که همراه شیمیدرمانی اختصاصی بیماری یا بهدنبال آن استفاده شوند، مؤثر به نظر میرسند. پیشرفتهای واکسن سرطان را برای شما بررسی و به اشتراک خواهیم گذاشت.
منابع
Recruitment begins for world's first ovarian cancer vaccine trial.
University of Connecticut; April 20, 2017.
2. Study of Oncoimmunome for the Treatment of Stage III/IV Ovarian Carcinoma. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02933073
3. Ad/HER2/Neu Dendritic Cell Cancer Vaccine Testing. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT01730118
4. Nelipepimut-S Plus GM-CSF Vaccine Therapy in Treating Patients With Breast Cancer. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02636582
5. Combination Immunotherapy With Herceptin and the HER2 Vaccine NeuVax. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT01570036
6. Phase II Trial of Combination Immunotherapy With NeuVax and Trastuzumab in High-risk HER2+ Breast Cancer Patients (HER3+). ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02297698
7. Folate Receptor Alpha Peptide Vaccine With GM-CSF Versus GM-CSF Alone in Patients With Platinum Sensitive Ovarian Cancer. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02978222
8. TPIV200/huFR-1 (A Multi-Epitope Anti-Folate Receptor Vaccine) Plus Anti-PD-L1 MEDI4736 (Durvalumab) in Patients With Platinum Resistant Ovarian Cancer. ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02764333
9. HER-2 Pulsed DC Vaccine to Prevent Recurrence of Invasive Breast Cancer (Adjuvant). ClinicalTrials.gov Identifier: NCT02063724
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.