درمان نسل تازهٔ CAR T به نام Obe-cel برای ALL (لوسمی لنفوبلاستیک حاد) تأیید FDA گرفت

در 8 نوامبر 2024، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای لوسمی لنفوبلاستیک حاد سلول B عودکرده یا مقاوم در بزرگسالان (ALL)، درمان نوآورانهٔ هدف‌گیرندهٔ CD19 به نام obecabtagene autoleucel یا obe-cel (AUTO1، Autolus Therapeutics)، یعنی درمان نوآورانهٔ سلول CAR T را تأیید کرد. این درمان گزینه‌ای امیدبخش برای بیماران مبتلا به سرطان‌های جدی مانند ALL تلقی می‌شود که به روش‌های معمول مقاومت دارند.

نسل تازهٔ درمان CAR T

obe-cel با طراحی اتوکینتیک، برای کمینه کردن تحریک بیش‌ازحد سلول‌های T فعال و افزایش حضور درازمدت آنها طراحی شده است. این ویژگی کاهش خطر فرسودگی سلول‌های T را هدف می‌گیرد. تأیید بر پایهٔ نتایج اثربخشی و ایمنی مطالعهٔ باز و تک‌بازویی FELIX صادر شد.

یافته‌های اولیهٔ FELIX در نشست 2023 انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) و تحلیل به‌روز داده‌های فاز 1b/2 در کنفرانس 2023 انجمن هماتولوژی آمریکا ارائه شدند.

• موضوع مرتبط: لوسمی چیست و چه انواعی دارد؟ نرخ بقای کلی بر اساس سن چگونه است؟

چه تفاوتی با درمان‌های پیشین سلول CAR T دارد؟

Obe-cel به‌عنوان درمان سلول CAR T با هدف CD19، با طراحی نوآورانه‌اش برجسته است. این درمان ناحیهٔ اتصال ویژه‌ای با سینتیک «جدا شدن سریع» دارد که به CD19 متصل می‌شود. این ویژگی به سلول‌های T امکان جدایی سریع از آنتی‌ژن هدف را می‌دهد و کاهش فعال‌سازی بیش‌ازحد و عوارض ناشی از آن را هدف می‌گیرد. همچنین این سینتیک با جلوگیری از فرسودگی سلول‌های T، اثربخشی و ماندگاری طولانی فراهم می‌کند.

CD19 پروتئینی بر سطح لنفوسیت‌های B است که در فعال‌سازی، تمایز و تکثیر آنها نقش دارد. علت هدف گرفتن آن در درمان سرطان این است که CD19 در بدخیمی‌های سلول B، مانند لوسمی لنفوبلاستیک حاد و بعضی لنفوم‌ها، پیوسته بیان می‌شود و امکان شناسایی و نابودی اختصاصی سلول‌های B سرطانی را می‌دهد

این طراحی Obe-cel به کاهش عوارضی مانند سندرم آزادسازی سیتوکین (SSS) و سمیت عصبیِ دیده‌شده در درمان‌های معمول CAR T کمک می‌کند. در مطالعهٔ FELIX، در بیماران دریافت‌کنندهٔ obe-cel، SSS درجهٔ 3 یا بالاتر با نرخ 2,4% و سمیت عصبی درجهٔ 3 یا بالاتر با نرخ 7,1% مشاهده شد. این نرخ‌های پایین بهبود نمایهٔ ایمنی obe-cel را نشان می‌دهند.

یافته‌های مهم: نرخ پاسخ و نمایهٔ ایمنی

بر پایهٔ تحلیل تجمیعی مطالعهٔ FELIX،

• در 77% بیماران دریافت‌کنندهٔ Obe-cel، پاسخ کامل (TY) یا پاسخ کامل بدون بازیابی خون‌شناختی حاصل شد.
• در 124 بیمار درمان‌شده با میانهٔ پیگیری 11 ماه، نرخ پاسخ کامل 57% بود.
• 96% بیماران به وضعیت منفی از نظر بیماری باقی‌ماندهٔ حداقلی رسیدند و هنوز به میانهٔ مدت پاسخ نرسیده بودند.

از نظر داده‌های ایمنی ، فقط در 2.4% بیماران سندرم آزادسازی سیتوکین درجهٔ 3 یا بالاتر و در 7.1% سندرم سمیت عصبی مرتبط با سلول‌های مؤثر ایمنی دیده شد. این نرخ‌های پایین نشان می‌دهند Obe-cel نمایهٔ سمیت کمتری دارد.

جزئیات مطالعه و پروتکل تجویز

FELIX بیماران 18 ساله و بالاتر با ALL سلول B عودکرده/مقاوم را دربر گرفت که وضعیت عملکرد آنان 0 یا 1 بود. پیش از obe-cel، کاهش لنفوسیت با فلودارابین و سیکلوفسفامید انجام شد. دوز هدف CAR T برابر با 410 میلیون سلول بود و انفوزیون‌ها بر اساس درصد بلاست مغز استخوان پیش از کاهش لنفوسیت، به دو بخش تقسیم و در روزهای 1 و 10 انجام شدند.

پاسخ درمان به‌ویژه در بار پایین لوسمی مؤثرتر بود. از 10 بیمار با بیماری باقی‌ماندهٔ حداقلی مثبت پیش از درمان، 9 نفر به پاسخ کامل رسیدند و همه از نظر بیماری باقی‌ماندهٔ حداقلی منفی شدند. در این گروه، میانهٔ مدت پاسخ به دست نیامد و مورد شدید SSS دیده نشد. از 27 بیماری که هنگام کاهش لنفوسیت در بهبودی مورفولوژیک بودند، 89% پاسخ کامل داشتند و نرخ منفی شدن بیماری باقی‌ماندهٔ حداقلی 100% ثبت شد. در این گروه نیز SSS شدید یا سندرم سمیت عصبی مرتبط با سلول‌های مؤثر ایمنی مشاهده نشد.

نتایج درازمدت و نرخ بقا

داده‌های تکمیلی ارائه‌شده در ASCO 2024 نشان دادند بقای بدون رویداد در پایان 12 ماه 50% بود و بدون پیوند سلول بنیادی یا درمان تازه، این نرخ 43% بیان شد. بقای کلی 61% ثبت شد. در بیماران دارای بهبودی منفی از نظر بیماری باقی‌ماندهٔ حداقلی، پیوند سلول بنیادی برای تحکیم درمان، فایدهٔ بیشتری در بقای 12 ماهه نداشت. این نتایج نشان می‌دهند obe-cel ممکن است بهبودی قدرتمندی ایجاد کند و نیاز به پیوند را کاهش دهد.

در نتیجه، این تأیید FDA امید به توسعهٔ گزینه‌های ایمن‌تر و مؤثرتر در درمان‌های CAR T را افزایش می‌دهد. Obe-cel به‌ویژه برای بیماران ALL عودکرده/مقاوم، با سمیت پایین و نرخ پاسخ بالا ممکن است منبع امید تازه‌ای باشد.