فایده شگفت‌انگیز باکتری‌های روده: راه درمان‌های تازه برای تقویت ایمنی‌درمانی سرطان باز شد

طبق مطالعه‌ای که ماه گذشته منتشر شد، برخی باکتری‌های روده پاسخ دستگاه ایمنی علیه سلول‌های سرطانی را تقویت و کنترل تومور را بیشتر می‌کنند.

می‌دانیم در روده ما تریلیون‌ها باکتری وجود دارند و آن‌هایی که باکتری خوب (باکتری‌های فلور طبیعی روده) خوانده می‌شوند فواید فراوانی دارند. باکتری‌های روده به‌خصوص برای دستگاه انعقادی و گوارشی سالم بسیار مهم‌اند. همچنین می‌دانیم افزایش باکتری‌های زیان‌بار یا کاهش باکتری‌های مفید در روده، رویدادهای التهابی مختلفی را تحریک می‌کند که حتی می‌توانند به سرطان روده بزرگ برسند.

مطالعات مشخص کرده‌اند برخی محصولات متابولیسم باکتری‌های روده اثر تحریک‌کننده سرطان روده و برخی اثر پیشگیری‌کننده از سرطان دارند

در مطالعه‌ای روی موش‌ها، موش‌هایی که طوری پرورش یافته بودند که هیچ میکروارگانیسمی در روده نداشتند با موش‌های دارای باکتری‌های طبیعی روده مقایسه شدند. در نتیجه مشاهده شد در آسیب‌های مشابه روده بزرگ، ترمیم در موش‌های فاقد میکروب مشکل دارد و بروز سرطان بیشتر است.

موضوعی که اخیراً در ارتباط باکتری‌های روده و سرطان بر آن تأکید می‌شود، ارتباط باکتری‌ها با پاسخ ایمنی است. در مطالعه‌ای روی موش‌های سرطانی که ماه گذشته منتشر شد، نشان داده شد افزودن بعضی باکتری‌ها به دستگاه گوارش، پاسخ ایمنی علیه سلول‌های سرطانی را افزایش می‌دهد.

سلول‌های T (نوعی گلبول سفید)، بازیگران اصلی پاسخ ایمنی، شناسایی و حذف سلول‌های معیوب را ممکن می‌کنند. اما سلول‌های سرطانی، یعنی معیوب‌ترین حالت ممکن یک سلول، با اتصال به سلول‌های T و غیرفعال کردن آن‌ها از این دفاع بدن می‌گریزند. داروهای ایمنی‌درمانی که مهارکننده نقاط وارسی ایمنی نام دارند (مانند ایپیلیموماب و نیوولوماب)، سازوکار ترمز سلول‌های سرطانی بر سلول‌های T را مهار می‌کنند و مانع فرار آن‌ها از این دفاع می‌شوند.

اگرچه موفقیت داروهای مهارکننده نقاط وارسی در بسیاری سرطان‌ها مشخص شده، تنها در نسبتی از بیماران که در متن «içte birinde» آمده، پاسخ قوی دریافت می‌شود. در حالی که علت این تفاوت میان بیماران همچنان پرسش‌برانگیز است، مشاهده دکتر گایوسکی می‌تواند توضیحی برای آن باشد. او تفاوت‌های چشمگیری در پاسخ ایمنی به تومور و رشد آن در موش‌های مبتلا به ملانوم پوست از 2 آزمایشگاه مختلف یافت؛ اما دید وقتی موش‌ها 3 هفته در یک قفس بودند، این تفاوت از بین رفت. بر این اساس فکر کرد شاید تفاوت ناشی از باکتری‌های متفاوت روده باشد و چون موش‌های هم‌محیط پس از مدتی باکتری‌های مشابهی دارند، پاسخ‌های مشابهی هم ایجاد شود. برای تأیید، مدفوع موش‌های دارای پاسخ ایمنی قوی‌تر به روده موش‌های کم‌پاسخ‌تر منتقل شد. در نتیجه، مطابق انتظار پاسخی شبیه موش‌های پرپاسخ به دست آمد.

مشاهده شد انتقال باکتری در کند کردن رشد تومور به اندازه داروهای مهارکننده نقاط وارسی مؤثر است

وقتی انتقال باکتری و داروهای ایمنی‌درمانی با هم به کار رفتند، کنترل بسیار بهتر تومور حاصل شد. گروه پژوهشی همچنین دریافت از میان باکتری‌ها، به‌ویژه بیفیدوباکتریومدر افزایش پاسخ ایمنی نقش برجسته‌تری دارد. سپس وقتی به موش‌های دارای پاسخ ایمنی ضعیف بیفیدوباکتریوم خوراکی دادند، پس از 2 هفته پاسخ ایمنی در حد مشابه انتقال مدفوع افزایش یافت. همچنین اثر ایجادشده طولانی‌مدت بود و حتی 6 هفته پس از فرایند، پاسخ ایمنی همچنان قوی باقی ماند.

در نتیجه، روشن است که میان میکروارگانیسم‌های روده و دستگاه ایمنی ارتباط قوی وجود دارد. استفاده از این ارتباط به شکل تنظیم باکتری‌های روده در مبارزه با سرطان بسیار منطقی به نظر می‌رسد. برای این منظور باید داده‌های موجود با مطالعات حیوانی و بالینی تأیید شوند؛ علاوه بر بیفیدوباکتری‌ها، دیگر میکروارگانیسم‌های دارای اثر مثبت یا منفی بر پاسخ ایمنی نیز شناسایی شوند تا این دانش به بهترین شکل برای بیماران به کار رود.