همانژیوم چیست، آیا سرطان است و چگونه درمان می‌شود؟
در این مقاله
همانژیوم چیست؟
همانژیوم، از تجمع متراکم رگ‌های خونی تشکیل می‌شود.
همانژیوم‌ها بیشتر روی پوست دیده می‌شوند و همانژیوم پوستی، لکه مادرزادی به‌شکل گره قرمز روشن از کلاف رگ خونی است.
همانژیوم پوست بیشتر در صورت، پوست سر، سینه یا پشت دیده می‌شود. تا وقتی مانع دید یا تنفس نباشد، معمولاً درمان لازم نیست.
همانژیوم تقریباً در هر اندامی ممکن است باشد و خارج پوست بیشتر در کبد دیده می‌شود. بخش دوم نوشته درباره همانژیوم کبد است.
همانژیوم دوران کودکی
خال عروقی نام دیگر همانژیوم پوست است که در سال نخست زندگی رشد و سپس به‌تدریج بهبود می‌یابد. کودک دارای همانژیوم در نوزادی، معمولاً تا سن 10 سالگی آن را تا حد زیادی غیرجلب‌توجه‌کننده می‌یابد.
ممکن است هنگام تولد وجود داشته باشد، اما بیشتر در ماه‌های نخست زندگی ظاهر می‌شود. معمولاً به‌شکل خال عروقی قرمز مسطح در صورت، پوست سر، سینه یا پشت آغاز می‌شود. کودک اغلب فقط یک همانژیوم دارد.
در سال نخست، علامت قرمز سریع رشد می‌کند و به توده اسفنجی بیرون‌زده از پوست تبدیل می‌شود. سپس وارد مرحله استراحت و در نهایت به‌آرامی ناپدید شدن می‌شود.
حدود نیمی از همانژیوم‌ها تا 5 سالگی بهبود می‌یابند و تقریباً همه تا 10 سالگی برطرف می‌شوند. اگرچه رنگ لکه مادرزادی کم می‌شود، ممکن است تغییر رنگ کم‌رنگ اما دائمی یا پوست برجسته باقی بماند.
برای همانژیوم کودکی چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
پزشک کودک در بررسی‌های معمول آن را پیگیری می‌کند. اگر خونریزی، درد یا ظاهر عفونی داشت با پزشک تماس بگیرید.
اگر بر مراقبت کودک، تنفس، شنوایی یا مکیدن اثر دارد کمک پزشکی بگیرید.
علل همانژیوم کودکی چیست؟
همانژیوم از گروهی غیرطبیعی و بسیار متراکم از رگ‌های اضافی تشکیل می‌شود. اگرچه تصور می‌شود علل ارثی داشته باشد، علت تجمع رگ‌ها به این شکل روشن نیست.
همانژیوم در چه کسانی شایع‌تر است؟
- جنس مؤنث
- نوزادان نارس
- نوزادان سفیدپوست
تشخیص همانژیوم کودکان
معمولاً آزمایش لازم نیست و با دیدن ضایعه پوستی با ویژگی‌های توصیف‌شده تشخیص داده می‌شود.
همانژیوم کودکی چگونه درمان می‌شود؟
بیشتر همانژیوم‌ها هیچ درمانی لازم ندارند. برخی والدین درمان را ضروری می‌دانند چون ممکن است تغییر ظاهر و مشکل اجتماعی یا روانی ایجاد کند. پزشکان ممکن است در درمان ضایعه بدون مشکل جسمی تردید کنند، زیرا همانژیوم معمولاً بدون درمان تدریجاً ناپدید می‌شود و درمان‌ها عوارض بالقوه دارند.
اگر رشد مانع دید کودک یا سبب مشکلات دیگر باشد، گزینه‌های درمان ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- داروی بتابلوکر. در همانژیوم کوچک سطحی می‌توان داروی بتابلوکر تیمومول را به‌شکل ژل روی پوست درگیر زد. شربت پروپرانولول، بتابلوکر دیگر، در همانژیوم شدید نوزادی استفاده می‌شود. بتابلوکرها داروهای قلبی‌اند و باید مراقب عوارض بود.
- داروهای کورتیکواستروئیدی. برای کودکان بی‌پاسخ به بتابلوکر یا ناتوان از مصرف آن، کورتیکواستروئید یا کورتیزون ممکن است گزینه باشد. با تزریق داخل گره، روی پوست یا خوراکی داده می‌شوند. مصرف طولانی کورتیزون می‌تواند تأخیر رشد ایجاد کند.
- جراحی لیزری. گاهی لیزر برای برداشتن همانژیوم یا درمان زخم دردناک آن استفاده می‌شود.
پژوهش برای درمان‌های دیگر با عوارض کمتر ادامه دارد. اینترفرون آلفا و سرکوب‌کننده‌های موضعی ایمنی از درمان‌های آزمایشی‌اند.
اگر درمان همانژیوم کودک را در نظر دارید، درباره سود و زیان با پزشک او صحبت کنید. به یاد داشته باشید بیشتر همانژیوم‌های کودکی تا 10 سالگی خودبه‌خود ناپدید می‌شوند.
همانژیوم کبد
همانژیوم کبد توده غیرسرطانی و خوش‌خیم کبد است و از تجمع متراکم رگ‌های خونی تشکیل می‌شود. همانژیوم هپاتیک و همانژیوم کاورنوس نیز نامیده می‌شود.
بیشتر همانژیوم‌های کبد هنگام تصویربرداری برای بررسی وضعیت دیگر، مانند سونوگرافی، کشف می‌شوند. افراد به‌ندرت علامت یا شکایت دارند و اغلب به درمان نیاز ندارند.
دانستن وجود توده در کبد، حتی خوش‌خیم، ممکن است ناراحت‌کننده باشد. شواهدی وجود ندارد که همانژیوم درمان‌نشده کبد به سرطان کبد منجر شود.
همانژیوم کبد به‌ندرت ممکن است علائم زیر را ایجاد کند:
- درد بالای راست شکم
- سیری پس از خوردن فقط مقدار کمی غذا
- تهوع
- استفراغ
- اما این علائم اختصاصی نیستند و حتی با داشتن همانژیوم کبد ممکن است ناشی از چیز دیگری باشند.
اگر علامت یا نشانه نگران‌کننده دارید، وقت پزشک بگیرید.
چرا همانژیوم کبد ایجاد می‌شود؟
علت روشن نیست. تصور می‌شود همانژیوم کبد مادرزادی است؛ یعنی با آن به دنیا می‌آییم.
همانژیوم کبد معمولاً به‌شکل کلاف منفرد عروق غیرطبیعی با قطری بیشتر از حدود 4 سانتی‌متر ظاهر می‌شود. گاهی بزرگ‌تر است. همانژیوم بزرگ ممکن است در کودکان کم‌سن ایجاد شود، اما بسیار نادر است.
در بیشتر افراد همانژیوم کبد هرگز رشد نمی‌کند و هیچ علامتی ایجاد نخواهد کرد. اما در تعداد کمی، تا حد ایجاد عارضه و نیاز به درمان رشد می‌کند. روشن نیست در چه کسانی آن‌قدر بزرگ می‌شود که مشکل ایجاد کند.
عوامل افزایش‌دهنده خطر علائم همانژیوم کبد عبارت‌اند از:
- سن. در هر سنی قابل تشخیص است، اما اغلب در 30 تا 50 سالگی تشخیص داده می‌شود.
- جنس. تشخیص همانژیوم کبد در زنان بیشتر از مردان است.
- بارداری. تشخیص همانژیوم کبد در زنان باردار محتمل‌تر از زنان هرگز باردارنشده است. باور بر این است که افزایش استروژن بارداری در رشد آن نقش دارد.
- درمان جایگزینی هورمون. برای شکایت‌های یائسگی، درمان جایگزینی هورمون در زنان استفاده‌کننده نسبت به غیرمصرف‌کنندگان ممکن است با احتمال بیشتر تشخیص همانژیوم کبد همراه باشد.
عوارض احتمالی همانژیوم کبد
زنان دارای همانژیوم کبد در بارداری در معرض عارضه‌اند. تصور می‌شود افزایش هورمون زنانه استروژن در بارداری باعث بزرگ‌تر شدن برخی همانژیوم‌های کبد می‌شود.
به‌ندرت همانژیوم در حال رشد درد بالای راست شکم، نفخ یا تهوع ایجاد می‌کند که ممکن است درمان بخواهد. داشتن همانژیوم کبد به معنای ناتوانی در بارداری نیست، اما صحبت درباره عوارض احتمالی با پزشک به انتخاب آگاهانه‌تر کمک می‌کند.
تشخیص همانژیوم کبد
آزمایش‌ها و اقدامات تشخیصی عبارت‌اند از:
- سونوگرافی (USG)
- سی‌تی‌اسکن (BT)
- تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MR)
همانژیوم کبد چگونه درمان می‌شود؟
اگر کوچک و بدون علامت باشد، درمان لازم نیست. در بیشتر موارد هرگز رشد و مشکلی ایجاد نمی‌کند. اگر بزرگ باشد پزشک ممکن است معاینات پیگیری دوره‌ای برای بررسی آن برنامه‌ریزی کند.
درمان به متعدد بودن یا نبودن، سلامت عمومی، محل، اندازه و ترجیح شما برای مداخله وابسته است.
گزینه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- جراحی. اگر در موقعیت قابل برداشت آسان باشد، پزشک ممکن است جراحی برداشتن توده پیشنهاد کند.
- جراحی برداشتن بخشی از کبد همراه با همانژیوم. گاهی جراح باید بخشی از کبد را همراه همانژیوم بردارد.
- اقدامات متوقف کردن خون‌رسانی همانژیوم. بدون خون‌رسانی ممکن است رشد متوقف یا توده کوچک شود. برای توقف خون یا شریان اصلی بسته می‌شود، یعنی بستن شریان کبدی، یا دارو به شریان تزریق می‌شود، یعنی آمبولیزاسیون شریانی. بافت سالم کبد چون از رگ‌های نزدیک دیگر خون می‌گیرد آسیب نمی‌بیند.
- جراحی پیوند کبد. اگر همانژیوم بزرگ یا ضایعات متعدد غیرقابل درمان با روش دیگر داشته باشید، پزشک ممکن است برداشت کبد و جایگزینی با کبد اهداکننده را پیشنهاد کند.
- پرتودرمانی. با پرتوهای پرانرژی مانند اشعه X به سلول‌های همانژیوم آسیب می‌رساند. چون درمان‌های ایمن‌تر و مؤثرتری وجود دارند، به‌ندرت استفاده می‌شود.
به‌اختصار همانژیوم ضایعه غیرسرطانی است که اغلب شکایتی ندارد و درمان لازم ندارد. اگر مداخله لازم شود، محل، سن و ترجیح فرد و عوامل دیگر در نظر گرفته می‌شوند.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.