هنوز یک منتور ندارید؟ منتورینگ چیست؟
در این مقاله
درباره حوزه‌ای صحبت خواهیم کرد که فکر می‌کنیم در پیشرفت کشورمان و حرکت آن به جلو در مسیر علم، تا حدی نادیده گرفته شده و اهمیتش را به‌خوبی درک نکرده‌ایم؛ یعنی منتورینگ (راهنمایی و همراهی یک فرد باتجربه) که به بیان دیگر، راهنمایی خردمندانه، رشد، مشاوره شغلی و حتی مشاوره زندگی را در بر می‌گیرد.
منتورها به گشوده شدن درهای تازه در مسیر شغلی ما کمک می‌کنند، اما منتورینگ فقط به همین محدود نیست. فراتر از توصیه‌های شغلی، از منتورها چه انتظاری می‌رود؟ فرد نیازمند منتور از این رابطه و راهنمایی چه می‌خواهد؟
منتورینگ چیست؟
منتورینگ در رابطه‌ای از نوع استاد و شاگرد به این معناست که فرد باتجربه، تجربه‌های کاری و زندگی خود را به شاگردان منتقل کند و با راهنمایی درست درباره شغل و زندگی، به شاگردش کمک کند با دانش و آمادگی به زندگی شادی برسد که واقعاً می‌خواهد. این کار نوعی راهنمایی خردمندانه است، اما معنایی گسترده‌تر دارد. متخصصان می‌گویند افرادی که با منتور کار می‌کنند، آگاه‌ترند، تصمیم‌های شغلی بهتری می‌گیرند، بهره‌ورترند، تجربه‌های نادرست کمتری دارند و از تصمیم‌هایی که واقعاً آن‌ها را خوشحال می‌کند آگاه‌اند.
دکتر شروزبری از انگلستان می‌گوید هنگام ترسیم مسیر زندگی‌اش با یک منتور آشنا شد. او در برنامه‌ریزی شغلی در دوراهی دشواری مانده بود. با اینکه پزشکی کودکان را بسیار دوست داشت، فکر می‌کرد از کار در بیمارستان بسیار ناراضی خواهد بود؛ از سوی دیگر، پزشکی عمومی را رشته‌ای به‌اندازه کافی رضایت‌بخش برای جاه‌طلبی‌های دانشگاهی خود نمی‌دانست. با راهنمایی درست منتورش از این دوراهی بیرون آمد و اکنون تحصیل PhD مرتبط با پزشکی عمومی را آغاز کرده و در Royal Collage of General Practioners، پزشکی عمومی را با فعالیت دانشگاهی پیوند داده است.
آموزش پزشکی بهتر تنها با نظام منتورینگ امکان‌پذیر است
دکتر گولدین می‌گوید تا قرن 20، منتورینگ تقریباً به‌طور کامل در چارچوب رابطه‌ای رسمی بود. او در مقاله‌ای آموزش پزشکی دو نسل را مقایسه کرده و می‌گوید پزشکان قدیمی خود را وقف تربیت کارآموزان موفق جدید می‌کردند و در گذشته موفقیت کارآموز، موفقیت منتور او محسوب می‌شد؛ موفقیت شاگرد، موفقیت استاد است.
دکتر گولدین می‌گوید این رابطه بلندمدت با قواعد مشخص، دیگر مانند گذشته به اصول خود پایبند نیست. او این وضعیت را به میل دانشکده محل آموزش به کار، وضعیت بالینی بیماران، توان پژوهشی و مطالعات بالینی انجام‌شده مرتبط می‌داند. به گفته او، منتورینگ اکنون از رسمیت فاصله گرفته است، اما این فاصله گرفتن باعث شده کارآموزان جدید در انتخاب شغل موفق‌تر باشند، تجربه‌ها را بهتر درک کنند، بهره‌ورتر باشند و در برابر منتور خود احساس راحتی بیشتری داشته باشند.
آیا منتورینگ قواعدی دارد؟
در رابطه میان منتورها و شاگردانشان چند نکته مهم وجود دارد که برای داشتن رابطه‌ای سالم باید به آن‌ها توجه کرد. در مطالعه‌ای که از Academic Medicine خلاصه شده، منتور از شاگرد انتظار دارد؛
- شنونده‌ای فعال باشد و پذیرای بازخورد بماند،
- به وقت منتور احترام بگذارد،
- و همیشه آماده در جلسه‌ها حاضر شود. از سوی دیگر، شاگرد نیز باید روشن بگوید از منتور چه می‌خواهد؛
- راهنمایی شغلی ارائه دهد،
- فرصت ایجاد کند و درهای تازه بگشاید،
- درباره موقعیت‌های نامطلوب احتمالی صریح باشد،
- حمایت عاطفی فراهم کند،
- و برای حفظ تعادل میان کار و زندگی شخصی کمک کند.
دکتر شروزبری توصیه می‌کند از فرد راهنمایی‌گیرنده پرسیده شود چه نوع رابطه‌ای با منتور می‌خواهد و هنگام تعیین قواعد چه انتظاراتی دارد.
چگونه می‌توان منتور خوبی بود؟
پروفسور مورین بیکر، رئیس پیشین Royal Collage of General Practioners انگلستان، مهم‌ترین اصل را خوب گوش دادن می‌داند.
منتورینگ کاری نیست که فقط با برگزاری جلسه یا پیروی از یک کتاب راهنما انجام شود؛ بلکه انتخاب فرد مناسبی که در سفر زندگی کنارش باشید و از او حمایت کنید را نیز در بر می‌گیرد.
هر منتور سبک خاص خود را دارد. دکتر شروزبری توصیه می‌کند منتورها از هدایت‌گری بیش از حد پرهیز کنند. باید یافتن پاسخ‌های شخصی برای هر فرد آسان شود، نه اینکه پاسخ‌ها آماده پیش روی او گذاشته شود. به گفته او، بهتر است شخص برنامه و انتخاب‌هایش را خودش انجام دهد.
دکتر شروزبری تأثیر منتورش بر انتخاب شغلی خود را این‌گونه شرح می‌دهد:
«فکر می‌کردم بر اساس علاقه‌هایم مسیری را ترسیم کرده‌ام و از اطرافیان نیز تحسین زیادی خواهم گرفت. روزی از من پرسید آیا واقعاً همین را می‌خواهم و مرا به حوزه‌ای هدایت کرد که واقعاً دوست داشتم. اگر چنین منتورهای خوبی کنارم نبودند، شاید مدت‌ها پیش پزشکی را کنار گذاشته بودم.»
منتورینگ فقط مختص حرفه پزشکی نیست
اغلب تصور می‌شود منتورینگ در دوره آموزش پزشکی و تصمیم‌های آن دوره اهمیت دارد، اما این رابطه فقط این دوره را پوشش نمی‌دهد و تنها به معنای انتخاب شغل نیست.
دکتر بلر و خواهران و برادرانش از کودکی با مفهوم منتورینگ بزرگ شده‌اند، زیرا پدرشان نیز پزشک است. او می‌داند حتی پس از پایان تحصیل نیز چیزهای زیادی برای یاد گرفتن باقی می‌ماند، و منتور می‌تواند همه زندگی را هدایت کند. به گفته او، داشتن منتوری که بداند از کجا آمده‌اید و شما را از همه نظر بشناسد، ارتباط درست و تصمیم‌گیری مشترک را بهتر می‌کند.
یافتن منتور مناسب همیشه آسان نیست و ممکن است زمان ببرد. هنگام انتخاب منتور، باید همواره قواعد را به یاد داشته باشیم؛ با منتور خود صریح و محترمانه رفتار کنیم و بدانیم از رابطه چه می‌خواهیم. اگر هنوز منتوری پیدا نکرده‌اید، شاید بتوانید از یک فارغ‌التحصیل یا کسی در محیط تحصیل که واقعاً برای نظرش ارزش قائل هستید، کمک بخواهید.
فکر می‌کنم در کشور ما هزاران دانشگاهی بسیار خوب آموزش‌دیده وجود دارند که می‌توانند منتور باشند. برای پیشرفت کشورمان، زمان آن رسیده که این دانشگاهیان آستین بالا بزنند. باور دارم دوستان جوان من، در آغاز آموزش خود و فارغ از حوزه حرفه‌ای‌شان، باید ارزش منتورینگ و منتور را بدانند، درک کنند که بدون رابطه واقعی استاد و شاگرد پیشرفتی رخ نمی‌دهد و با یافتن سریع یک منتور، آماده شاگردی شوند.
منابع
Characteristics of Successful and Failed Mentoring Relationships: A Qualitative Study Across Two Academic Health Centers.
Acad Med. 2013 Jan.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.