جهش ارثی BAP1 چیست؟ راهنمای پایش و درمان سرطان برای ناقلان

ژن BAP1 (BRCA1 Associated Protein 1)، ژنی سرکوبگر تومور است و با تنظیم رشد سلول, ترمیم DNA و مرگ سلولی (آپوپتوز) ، به پیشگیری از ایجاد سرطان کمک می‌کند. جهش‌های BAP1, با انواع سرطان مانند مزوتلیوما، ملانوم یووه‌آ، ملانوم پوستی و کارسینوم سلول کلیوی مرتبط شناخته شده‌اند. در افراد دارای سندرم ارثی استعداد تومور BAP1 (BAP1-TPDS) ، خطر مادام‌العمر برخی انواع سرطان افزایش می‌یابد.

اطلاعات کلی دربارهٔ جهش ارثی BAP1

• BAP1 ، ژنی است که در آن واریانت‌های بیماری‌زای ژرم‌لاین (GPV – شامل واریانت‌های احتمالاً بیماری‌زای ردهٔ 4 و بیماری‌زای ردهٔ 5)، با سندرم استعداد تومور مرتبط با BAP1 (BAP1-TPDS) ارتباط دارند (OMIM #614327) و الگوی وراثت آن‌ها اتوزومال غالب است.
• ناقلان هتروزیگوت BAP1، در طول زندگی برای نوع جنبی و صفاقیِ مزوتلیوما, کارسینوم سلول کلیوی, ملانوم یووه‌آ و پوستی و تومورهای ملانوسیتی با BAP1 غیرفعال (BIMT) با خطر بیشتری مواجه‌اند. این سرطان‌ها تومورهای اصلی BAP1-TPDS محسوب می‌شوند.
• خطر ایجاد مننژیوم ممکن است افزایش یابد، اما مننژیوم در حال حاضر به‌عنوان تومور اصلی مرتبط با BAP1 در نظر گرفته نمی‌شود.
• کارسینوم هپاتوسلولار, کلانژیوکارسینوم یا سایر سرطان‌ها هنوز ارتباط قطعی تأییدشده‌ای با BAP1 ندارند. با این حال، احتمال ارتباط با مننژیوم نوع رابدوئید مطرح شده است.
• خطر کلی سرطان در طول زندگی ممکن است تا %85 برسد، اما این میزان ممکن است به‌دلیل سوگیری در تشخیص، بیش از مقدار واقعی برآورد شده باشد.
• سن بروز سرطان معمولاً پایین‌تر از جمعیت عمومی است و ملانوم یووه‌آ، ملانوم پوستی و کارسینوم سلول کلیوی ممکن است با پیامدهای نامطلوب‌تری همراه باشند. با این حال، برخی شواهد نشان می‌دهند که ناقلان هتروزیگوت BAP1 ممکن است در مزوتلیوما پیش‌آگهی بهتری داشته باشند .

خطر سرطان‌های مرتبط

جدول بالا، برای افراد ناقل جهش BAP1 خطر مادام‌العمر برخی انواع سرطان و محدودهٔ سنی تشخیص آن‌ها را نشان می‌دهد.

توصیه‌های مدیریت

پایش:

• سرطان کلیه:

  • از 30 سالگی، تصویربرداری سالانه از کلیه توصیه می‌شود.
  • روش ترجیحی، MRI است. اگر MRI در دسترس نباشد، می‌توان از سونوگرافی کلیه به‌عنوان جایگزین استفاده کرد.
  • برای پیگیری مستمر ضایعه‌ای شناخته‌شده، MRI توصیه می‌شود.
  • برای تنظیم برنامهٔ پایش سرطان کلیه باید با متخصصان ژنتیک بالینی مشورت کرد.

• ملانوم یووه‌آ:

  • از 16-18 سالگی، معاینهٔ سالانهٔ ته چشم با مردمک گشادشده توصیه می‌شود.
  • این معاینه باید توسط انکولوژیست چشم یا چشم‌پزشک متخصص در ملانوم یووه‌آ انجام شود.

• ملانوم پوستی:

  • از 18-20 سالگی، بررسی سالانهٔ پوست همراه با معاینهٔ تمام بدن و عکاسی توصیه می‌شود.

• مزوتلیوما:

  • در حال حاضر پایش روتین برای مزوتلیوما توصیه نمی‌شود.
  • نه رادیوگرافی قفسهٔ سینه و نه MRI، شواهد کافی برای تشخیص مزوتلیوما در مرحلهٔ اولیه ارائه نمی‌کنند.
  • مطالعات آینده‌نگر پایش برای ناقلان هتروزیگوت BAP1 ضروری است.
  • بنابراین، در حال حاضر پایش مزوتلیوما باید فقط در چارچوب مطالعات پژوهشی انجام شود.
  • بیماران باید دربارهٔ آگاهی از علائم آموزش ببینند و رویکردی با آستانهٔ پایین برای بررسی علائم اتخاذ شود.

توصیه‌های سبک زندگی:

• مواجهه با آزبست باید با پرهیز از مشاغلی که ممکن است چنین مواجهه‌ای ایجاد کنند کاهش یابد و در هنگام بازسازی خانه باید به خطر مواجهه توجه کرد.
• محافظت در برابر آفتاب و خودمعاینهٔ پوست باید به بیماران آموزش داده شود.
• ترک سیگار, کاهش مصرف الکل و حفظ وزن سالم باید برای کاهش خطر بروز سرطان توصیه شوند.

موضوعات مربوط به خانواده:

• برای اعضای خانوادهٔ در معرض خطر، به‌منظور گفت‌وگو دربارهٔ آزمایش‌های ژنتیکی پیش‌بینی‌کننده ، باید ارجاع به متخصصان ژنتیک بالینی انجام شود.
• آزمایش‌های ژنتیکی معمولاً در سنی که روند پایش آغاز می‌شود (حدود 16-18 سالگی)، شروع می‌شوند.
• گزینه‌های فرزندآوری باید در گفت‌وگو با متخصصان ژنتیک بالینی بررسی شوند و برای این منظور ارجاع انجام شود.

*

موضوع مرتبط: تغییر میراث ژنتیکی ممکن است – راه متوقف کردن سرطان ارثی