خون‌گیری (فصد) در 1500 پیش از میلاد – سوءتفاهمی چندهزارساله
خون‌گیری، یعنی گرفتن خون از بیمار برای درمان یا پیشگیری از بیماری، عمدتاً بی‌اثر یا زیان‌آور بوده است. با این حال، بیش از 2000 سال یکی از رایج‌ترین اقدامات پزشکی پزشکان بوده است. برای مثال، تصویری از آرامگاهی کهن در مصر (حدود 1.500 پیش از میلاد) نشان می‌دهد که از زالو برای خون‌گیری استفاده می‌شده است. افزون بر این، خون‌گیری پراکندگی جغرافیایی بسیار وسیعی داشت و میان‌رودانیان، مصریان، یونانیان، مایاها و آزتک‌های باستان و ساکنان شبه‌قاره هند (برای مثال، در پزشکی آیوروداییکهن) آن را انجام می‌دادند. نویسندگان کهن پزشکی اسلامی این روش را توصیه می‌کردند و تلمود، یکی از کتاب‌های مقدس یهودیان، روزهای مشخصی از هفته و ماه را برای خون‌گیری پیشنهاد می‌کرد.
خون‌گیری پس از دوران جالینوس، پزشک یونانی که با دیدگاه بقراط درباره ناشی شدن بیماری‌ها از عدم تعادل چهار خلط (مایع) موافق بود، روزبه‌روز محبوب‌تر شد. این چهار خلط خون، سودای سیاه، صفرای زرد و بلغم بودند. جالینوس توصیه‌های پیچیده‌ای ارائه کرد و تأکید داشت شرایطی مانند سن بیمار، آب‌وهوا و نشانه‌ها و شکایت‌های او با میزان خون لازم برای گرفتن ارتباط دارند. در سده‌های میانه و رنسانس، سلمانی‌جراحان اروپایی با اشتیاق فراوان خون می‌گرفتند و پزشکان برای هر ناراحتی قابل‌تصور به خون‌گیری از بیماران ادامه می‌دادند. از جرج واشنگتن، رئیس‌جمهور، به دلیل عفونت گلو مقدار زیادی خون گرفته شد و این کار مرگ او را شتاب داد. خون‌گیری تا سده بیستم ادامه یافت و حتی ویلیام آسلر، پزشک کانادایی، در چاپ 1923 کتاب درسی خود درباره طبابت آن را توصیه کرد.
خون‌گیری با لانست‌ها (تیغ‌های ظریف)، خراش‌دهنده‌ها (ابزارهای فنردار چندتیغه) و زالو انجام می‌شد. شاید در سده‌هایی که بیماران به درمان‌های قابل‌استفاده بسیار اندکی دسترسی داشتند، به دلیل اثر دارونما خون‌گیری محبوب باقی ماند. امروزه خون‌گیری یا فصد (فلبوتومی درمانی)، جز در مواردی مانند بیماران هموکروماتوز برای کاهش آهن بالای خون یا پلی‌سیتمی، بیماری مشخص‌شونده با افزایش گلبول‌های قرمز، کاربرد بالینی بسیار کمی دارد. در سال 2010، اداره امور مصرف‌کنندگان کالیفرنیا انجام روش رایج چینی خون‌گیری را برای متخصصان دارای مجوز طب سوزنی ممنوع کرد.
توضیح تصویر مقاله: نسخه خطی سده‌های میانه که خون‌گیری با ابزار تیز را نشان می‌دهد. سلمانی‌جراحان اروپایی در سده‌های میانه و رنسانس با اشتیاق فراوان خون‌گیری می‌کردند و بیماران را برای هر نیاز قابل‌تصور فریب می‌دادند.
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در مقاله: جالینوس پرگامونی (129–199)، جرج واشنگتن (1732–1799)، ویلیام آسلر (1849–1919)
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.