راهبردهای پیشگیری از سرطان پستان باید از سنین بسیار پایین‌تر آغاز شوند

مطالعه منتشرشده در مجله سرطان آمریکا نشان می‌دهد نخست راهبردهای پیشگیری از سرطان پستان باید از کودکی آغاز شوند و دوم در بزرگسالی رویکرد اولویت‌دار باید کنترل وزن و فعالیت بدنی باشد.

سرطان پستان شایع‌ترین سرطان زنان است. هر سال حدود 227.000 زن با سرطان پستان تشخیص داده می‌شوند و سالانه حدود 40.000 زن بر اثر آن جان می‌بازند. ابتلای یک نفر از هر 8 زن در طول زندگی به سرطان پستان و افزایش روزبه‌روز این میزان بسیار تأمل‌برانگیز و نگران‌کننده است. این وضعیت ضرورت پیشگیری از بیماری را آشکار می‌کند. زیرا مانند بسیاری بیماری‌ها، مؤثرترین درمان سرطان پستان نیز جلوگیری از ایجاد بیماری، یعنی پیشگیری است.

عواملی مانند کاهش مصرف الکل، فعالیت بدنی، کنترل وزن، تغذیه سالم با تأکید بر سبزی، میوه و غلات، شیردهی و مصرف تاموکسیفن و رالوکسیفن (پیشگیری دارویی)، اثربخشی اثبات‌شده در پیشگیری از سرطان پستان دارند. اما برای پیشگیری مؤثر فقط شناخت این عوامل و تلاش برای اجرای آن‌ها کافی نیست. باید اولویت‌ها و زمان‌بندی درست آن‌ها مشخص و راهبرد ایده‌آل پیشگیری تعیین شود. به همین دلیل اخیراً برای تعیین اولویت‌های پیشگیری از سرطان پستان، مطالعه‌ای درباره عوامل کاهش‌دهنده خطر و دوره‌های مؤثر بودن آن‌ها منتشر شد و به‌ویژه تأکید کرد راهبردهای پیشگیری باید از سنین پایین شروع شوند.

نکته‌های مورد تأکید این مطالعه که با مرور نظام‌مند و تحلیل چندین پژوهش انجام‌شده در این زمینه تهیه شده است، چنین خلاصه می‌شود؛

فعالیت بدنی منظم و وزن سالم نقش کلیدی در پیشگیری از سرطان پستان دارند. به‌ویژه با توجه به اینکه حدود %60 جمعیت ترکیه چاق یا دارای اضافه‌وزن و %70 دارای سبک زندگی کم‌تحرک هستند، این عوامل در پیشگیری از سرطان پستان بسیار مهم‌اند. چنان‌که مطالعه‌ای نشان داد در زنان پس از یائسگی که 10 کیلو یا بیشتر وزن کم کرده و آن را حفظ کردند، نسبت به هم‌جنسانی که همان وزن قبلی را داشتند خطر سرطان پستان به‌شدت کاهش یافت. این وضعیت پیام مهمی برای زنان میانسال دارد: برای کاهش خطر سرطان پستان اصلاً دیر نیست. همچنین مطالعات نشان می‌دهند روزانه 1 ساعت ورزش منظم می‌تواند خطر سرطان پستان را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. بنابراین در بزرگسالی اولویت اصلی پیشگیری از سرطان پستان باید پرهیز از افزایش وزن و فعالیت بدنی منظم باشد.

خطر ابتلا به سرطان پستان با سن افزایش می‌یابد. اما سرعت این افزایش در همه دوره‌های زندگی یکسان نیست. از ورود زن به بلوغ تا نخستین زایمان، افزایش خطر بسیار سریع است؛ پس از آن هم افزایش ادامه می‌یابد اما با شتابی کندتر. بنابراین در کودکی و اوایل بزرگسالی سرعت افزایش خطر سرطان پستان بسیار بیشتر است. مطالعه‌ای نشان داد فعالیت بدنی منظم در نوجوانی، خطر ابتلا به سرطان پستان در دوره‌های بعد را %16 کاهش می‌دهد. این وضعیت سرنخ مهمی برای زمان‌بندی راهبردهای پیشگیری فراهم می‌کند: پیشگیری از سرطان پستان باید در سنین بسیار پایین‌تر آغاز شود.

در نتیجه در منابع علمی تاکنون چندین عامل مؤثر در پیشگیری از سرطان پستان شناسایی شده‌اند. اما اولویت آن‌ها در دوره‌های مختلف زندگی و راهبرد ایده‌آل اجرا مشخص نشده است. این مطالعه نشان می‌دهد نخست راهبردهای پیشگیری باید از کودکی شروع شوند و دوم در بزرگسالی رویکرد اولویت‌دار باید کنترل وزن و فعالیت بدنی باشد. این نتایج برای پژوهش‌های جدید راهنما هستند.