روشی برای پیشگیری از نمونه‌برداری غیرضروری پروستات: تشدید مغناطیسی چندپارامتری، ام‌آر‌آی

یافته معاینه انگشتی مقعد، توشه رکتال، و/یا افزایش مشکوک PSA خون، سرطان پروستات را مطرح می‌کند و برای تصمیم نمونه‌برداری پروستات کافی است. سرطان پروستات در بسیاری از راهنماهای تشخیص، درمان و پیگیری، PSA کل سرم بالای 3.0 ng/ml بالا محسوب می‌شود و نمونه‌برداری پیشنهاد می‌شود. نمونه‌برداری لازم برای تشخیص، خطر خونریزی، درد و عفونت و تا اندازه‌ای احتمال خطا دارد. خطر مداخله غیرضروری در فرد بدون سرطان نیز وجود دارد. بنابراین پژوهشگران به دنبال آزمون مطمئن‌تر و کم‌خطرتر رفته‌اند.

مطالعات بر MP-MRI، تصویربرداری تشدید مغناطیسی چندپارامتری، تمرکز دارند. این روش علاوه بر آناتومی، درباره ویژگی بافت، ساختار سلول و عروق اطلاعات می‌دهد و به همین دلیل توجه پژوهشگران را جلب کرده است.

مطالعه

در ژانویه 2017، لنستمطالعه‌ای منتشر کرد که فرض می‌کرد MP-MRI می‌تواند در مردان با PSA بالا جای نمونه‌برداری گام نخست را بگیرد. مردان بدون نمونه‌برداری قبلی، با PSA افزایش‌یافته طی 3 ماه تا 15 ng/mL و حجم پروستات زیر 100 ml، به تعداد 576 نفر شرکت کردند. چون آزمون مرجع از کل پروستات نمونه می‌گیرد و دقت آن %95 شناخته شده است، نمونه‌برداری TPM یعنی نمونه‌برداری نقشه‌برداری پروستات با الگوی ترانس‌پرینه‌آل انتخاب شد و در برابر آن، MP-MRI و نمونه‌برداری TRUS ارزیابی شدند.

طبق نتایج مطالعه

• با نمونه‌برداری TPM، تعداد 230 نفر سرطان و 346 نفر سلامت تشخیص گرفتند؛ دقیق‌ترین نتایج.
• با MP-MRI تعداد 418 نفر سرطان و 158 نفر سلامت تشخیص گرفتند. در مقایسه با مرجع TPM، حساسیت، یعنی توان شناسایی بیمار، %93 بود. یعنی از 230 مبتلا، 213 نفر، %93، درست تشخیص گرفتند و 17 نفر منفی کاذب بودند؛ بیمار به‌اشتباه سالم خوانده شد. ویژگی، نسبت دقت، %41 بود. یعنی از 346 سالم، برای 141 نفر، %41، نتیجه درست و برای 205 نفر مثبت کاذب بود؛ سالم به‌اشتباه بیمار خوانده شد. در 418 تشخیص سرطان MP-MRI، دقت %51 و در 158 تشخیص سلامت، %89 بود.
• با TRUS، تعداد 124 سرطان و 452 سالم تشخیص داده شد. در مقایسه با مرجع، حساسیت %48، 111 نفر، و ویژگی %96، 333 نفر، بود. در 124 تشخیص سرطان دقت %90 و در 452 تشخیص سلامت دقت %74 مشاهده شد.

خلاصه، MP-MRI در تشخیص درست موفق‌تر از نمونه‌برداری TRUS بود

باید گفت در کسانی که MP-MRI سرطان تشخیص می‌دهد، احتمال مثبت کاذب زیاد است.

اما با وجود مثبت کاذب، در شناسایی افراد سالم بسیار موفق دیده شد. در نتیجه، بر اساس مطالعه، با استفاده از ام‌آر‌آی چندپارامتری پروستات پیش از نمونه‌برداری TRUS می‌توان میزان مداخله غیرضروری در افراد سالم را بسیار کاهش داد.

مطالعه 2

در مطالعه دیگری، تصاویر MRI از سه مرکز، شامل 70 فرد، بررسی شد و تفاوت شکل و تراکم در پروستات سرطانی یافت شد. سپس با 35 تصویر پروستات سرطانی و 35 تصویر سالم، اطلس ساختند. بررسی دوباره تصاویر از 5 مرکز دیگر، ثبات تفاوت تصاویر سرطان و سلامت را نشان داد. اکنون پژوهشگران با الگوریتم تازه و سامانه تصویربرداری روی تشخیص بر اساس شکل پروستات و در صورت تشخیص سرطان، تعیین تهاجمی بودن آن کار می‌کنند.