CRISPR გენეტიკური ტექნოლოგიით PARP ინჰიბიტორებისადმი რეზისტენტობის მიზეზი აღმოაჩინეს
კიბოში სინთეზური ლეტალობის სტრატეგიით შემუშავებული ახალი თაობის საკვერცხისა და ძუძუს კიბოს წამლები — PARP ინჰიბიტორები — პაციენტთა ნაწილში არ მოქმედებს. ბოლო კვლევების ნაწილი ამ წამლების რეზისტენტობის მიზეზზე იყო ორიენტირებული. მაისში 2018 წელს Nature Communicationsჟურნალში გამოქვეყნებულ კვლევაში PARP წამლების რეზისტენტობის გამომწვევი მუტაციები CRISPR-ით აღმოაჩინეს.
PAPR1 ცილები ჯანმრთელ უჯრედებში DNA-ის შეკეთებაში მონაწილეობს. კიბოს უჯრედებში აქტივობა მაღალია. განსაკუთრებით სხვა DNA-შეკეთების გენების მუტაციისას PARP ცილები კიბოს უჯრედის გადარჩენას ეხმარება.
PARP ინჰიბიტორები ამ ცილებს ბლოკავს და კიბოს უჯრედებს კლავს. ისინი განსაკუთრებით BRCA გენების მუტაციის მქონე პაციენტებშია ეფექტიანი. ეს სინთეზური ლეტალობის (სიკვდილის) სტრატეგიის მაგალითია. არაფუნქციური BRCA-სას კიბოს უჯრედები PARP ცილებით DNA-ის შეკეთებას ცდილობს. PARP-ის ბლოკადა დაზიანებებს აგროვებს და უჯრედს ანადგურებს. კლინიკურ გამოყენებაში FDA-ის მიერ დამტკიცებული პირველი PARP ინჰიბიტორია ოლაპარიბი (Lynparza). ის ძუძუსა და საკვერცხის კიბოს ზოგი ტიპის სამკურნალოდ გამოიყენება.
კვლევის შედეგებით;
ლონდონის კიბოს კვლევის ინსტიტუტის მკვლევრებმა crispr/cas9 გენების რედაქტირებით PARP1 გენში სხვადასხვა მუტაცია შექმნეს. მიზანი წამლის რეზისტენტობაზე პასუხისმგებელი PARP1 მუტაციის პოვნა იყო. შეისწავლეს Crispr-ით შექმნილი მუტაციების როლი კიბოს უჯრედების PARP ინჰიბიტორებზე პასუხში. შედეგად PARP გენში რეზისტენტობის მომცემი მუტაციები აღმოაჩინეს.
რას გვეუბნება ეს კვლევა?
- CRISPR გენური ინჟინერიის ტექნოლოგიით PARP გენში წამლის რეზისტენტობის გამომწვევი მუტაციები გამოვლინდა.
- ასეთი მუტაციების გამოვლენა საკვერცხისა და ძუძუს კიბოს პერსონალიზებულ მკურნალობას შესაძლებელს ხდის. ასევე პაციენტებში ოლაპარიბით მკურნალობის იდეალური ხანგრძლივობის დაგეგმვას დაეხმარება.
- ხაზგასასმელია, რომ მუტაციები ლაბორატორიაში გენომის რედაქტირებით შექმნეს და ასე აღმოაჩინეს. რეალურ პაციენტთა უჯრედებში კვლევით მათი დადასტურება საჭიროა.
- ეს კვლევა ზუსტი მედიცინის პრაქტიკაში წვლილის შეტანით მნიშვნელოვანია.
- CRISPR კიბოს ეფექტიანი მკურნალობის გარდა მისი ძირითადი მიზეზის — მუტაციების — გამოვლენაშიც დიდ იმედს იძლევა.
- ყველა სიახლე crispr/cas9 გენების რედაქტირების ტექნოლოგიაზე
წყაროები
Genome-wide and high-density CRISPR-Cas9 screens identify point mutations in PARP1 causing PARP inhibitor resistance.
Nat Commun. May, 2018.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.