დანაშაულის განცდა და მადლიერება – Avi-სა და მისი ონკოლოგის ისტორია

ეს წერილი ჰემატოლოგ Dr. Ilana Hellmann-ისა და მისი პაციენტის, Avi-ს, ისტორიას მოგვითხრობს.

კლინიკაში ხანგრძლივი და დამღლელი დღის დასასრული იყო. კარზე დააკაკუნეს და ჩემი ასისტენტი შემოვიდა: Avi-ს დაერეკა და ვიზიტის დანიშვნა ეთხოვა. მისი სახის გამომეტყველებამ მაგრძნობინა, რომ ეს კარგს არ მოასწავებდა, და ვუთხარი, ისე დაენიშნა ვიზიტი, რომ Avi რამდენიმე დღეში მენახა. ხუთი წლის წინ, როცა Avi გავიცანი, ის 29 წლის, ძალიან დაძაბული, მაღალი და გამხდარი კომპიუტერული პროგრამისტი იყო. მას ახლახან შეერთო მხატვარი Talia, რომელიც დაბალი, მხიარული და ნებისმიერ ვითარებაში პოზიტიურად განწყობილი ადამიანი იყო. შვილები ჯერ არ ჰყავდათ. მას შემდეგ, რაც Avi-მ ხანგრძლივი, გაუვლელი ხველისა და ალების შემოტევის გამო მოგვმართა, მალევე მეოთხე სტადიის (IVB) ჰოჯკინის ლიმფომის დიაგნოზი დაესვა. მკურნალობა სასწრაფოდ უნდა დაწყებულიყო. შევადგინეთ პროგრამა, რომელშიც შედიოდა ეფექტიანი, თუმცა საკმაოდ მძიმე გვერდითი მოვლენების მქონე პრეპარატები, როგორიცაა bleomisin, etoposid, doksorubisin, siklofosfamid, vinkristin, prokarbazin და prednizon. ამ კომბინირებულ რეჟიმს თმის ცვენის, გულისრევის, ფილტვისა და გულის გვერდითი მოვლენების, ძვლის ტვინის დათრგუნვისა და ხანგრძლივ პერსპექტივაში მეორე კიბოების მსგავს გვერდით მოვლენებთან ერთად კაცებში უნაყოფობაც შეიძლება გამოეწვია. მდგომარეობის გაგების შემდეგ Avi-მ და Talia-მ სპერმის შეგროვება გადაწყვიტეს, თუმცა შედეგები მიუთითებდა, რომ მომავალში გამოსაყენებლად საკმარისი ხარისხის სპერმა არ არსებობდა.

Avi-ს მკურნალობა ხანგრძლივი და რთული გზა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მკურნალობისას გამოვლენილი გვერდითი მოვლენები ზომიერი იყო და სიცოცხლეს საფრთხეს არ უქმნიდა, სამსახურის დამტოვებელი Avi დათრგუნული იყო. Avi ამბობდა, რომ ხანგრძლივი მარათონის შემდეგ დაღლილი მორბენალივით გრძნობდა თავს, რაც მასა და Talia-ს შორის დაძაბულობას იწვევდა. Talia დაიღალა Alvi-ს მუდმივი მოღუშულობის შეცვლის მცდელობით, Avi კი Talia-ს დაჟინებულ პოზიტიურობას ვეღარ იტანდა. მკურნალობის დასასრულისკენ გამართული საუბრის გახსენებისას Talia ამბობდა: "როცა მე ვახარებდი, რომ უკვე დასასრულს ვუახლოვდებოდით, ის მიყვებოდა, რამდენად დაბერებულად გრძნობდა თავს მკურნალობის დაწყების შემდეგ. იქამდე მივედი, რომ აღარ ვიცოდი, რა მეთქვა".

ქიმიოთერაპიის დასრულებისა და საკონტროლო მეთვალყურეობის ჯგუფში გადასვლის შემდეგ Talia-საც და მეც იმედი გვქონდა, რომ Avi-ს მდგომარეობა ბევრად გაუმჯობესდებოდა. თვეები გავიდა, Avi-მ ფიზიკური ძალა აღიდგინა და მუშაობა განაახლა. წლების შემდეგ მოხდა ის, რისიც გვეშინოდა: ტესტების შედეგებით Avi-ს უნაყოფობა დადასტურდა. შედეგები რომ გავუზიარე, Talia და Avi განადგურებულები იყვნენ. Talia-ს დედობის გამოცდა სურდა და დონორის გამოყენება შესთავაზა, Avi კი ამბობდა, რომ ვერ შეძლებდა მამობა გაეწია ბავშვისთვის, რომელიც მისი ბიოლოგიური შვილი არ იქნებოდა, და სანაცვლოდ შვილად აყვანას სთავაზობდა. ორივეს ეგონა, რომ დათმობისთვის მზად არ იყო და, მიუხედავად მიღებული პროფესიული ფსიქოლოგიური დახმარებისა, გრძნობდნენ, რომ მათი ურთიერთობა დასასრულს მიუახლოვდა. ბოლოს Avi-მ საკონტროლო ვიზიტების გამოტოვება ან მარტო მოსვლა დაიწყო.

როცა Avi მოსაცდელში დავინახე, ჩვენი ბოლო შეხვედრიდან ორ წელზე მეტი იყო გასული. ის დედასთან ერთად მოვიდა, რაც ჩემს აზრს ამყარებდა, რომ Talia-ს დაშორდა. ვერ ვიშორებდი ფიქრს, რომ ჩემთან შეხვედრა დაავადების განმეორების გამო სურდა, და იმაზე ვფიქრობდი, ასეთ შემთხვევაში Talia-ს გარეშე როგორ გაუმკლავდებოდა მოსალოდნელს.

ფიქრებში დაკარგულს Avi შემომივიდა ოთახში, სახეზე დიდი ღიმილით და ძალიან კარგ მდგომარეობაში. ხანმოკლე ფიზიკური გასინჯვისა და ტესტების შედეგების შედარების შემდეგ ყველაფერი წესრიგში ჩანდა. აშკარად დამშვიდებული Avi ჩემი ყოველდღიური ცხოვრების შესახებ მეკითხებოდა და საუბარი ღრმავდებოდა. როცა ვიგრძენი, რომ თავს ვეღარ შევიკავებდი, ღრმად ჩავისუნთქე და ვკითხე, როგორ იყო Talia. მან ღიმილით ამოიღო ტელეფონი, ეკრანზე ბავშვი მაჩვენა და მითხრა: "3 თვისაა, Lia ჰქვია. ვფიქრობ, უფლება გაქვს, ეს იცოდე". როცა ლოყებზე ცრემლების ჩამოსვლა ვიგრძენი, გონს მოვეგე და Avi-ს მიერ Lia-ს ისტორიის მოყოლას მთელი ყურადღებით მოვუსმინე. Talia-სთან ხანგრძლივი საუბრების შემდეგ მისი სურვილის შესაბამისად მოქცევა გადაწყვიტეს. Avi ამბობდა, რომ Lia-ს დაბადების შემდეგ მისი აზრები მთლიანად შეიცვალა და გრძნობდა, რომ ის მისი შვილი იყო. Avi-ს მოსმენისას ერთდროულად სხვადასხვა გრძნობას განვიცდიდი, მაგრამ ვერ ვხვდებოდი, რომელი იყო ყველაზე ძლიერი.

როცა Avi ოთახიდან გავიდა და მარტო დავრჩი, მივხვდი, რომ ყველაზე ძლიერი გრძნობა Avi-სა და Talia-ს გადატანილის გამო დანაშაულის განცდა იყო, რომელსაც დიდი ხანია ვთრგუნავდი. დანაშაულის განცდა ჩემთვის უცხო არ ყოფილა. დღის ბოლოს პაციენტის სიკვდილის ან ჩემ მიერ დაშვებული შეცდომის გამო შემეძლო თავი დამნაშავედ მეგრძნო. სინამდვილეში Avi გამოჯანმრთელდა და მე შეცდომა არ დამიშვია. ამ დანაშაულის განცდას სულ სხვა მიზეზი ჰქონდა. თუ გვერდზე გადავდებთ იმას, რომ, როგორც ექიმებს, პაციენტების განკურნება შეგვიძლია, შემაშინებელი რეალობაა, რომ პაციენტმა გზა უნდა განაგრძოს გვერდითი მოვლენებით, რომლებიც მის ცხოვრებას ცვლის ან მთელი სიცოცხლის განმავლობაში იმოქმედებს.

თუმცა ახლა ვფიქრობ, რომ Avi-სთან შეხვედრისას ჩემი რეაქციები გადაჭარბებული იყო, მჯერა, რომ მან იცის, რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ჩემთვის მის მიერ გაზიარებული კარგი ამბავი. თვითონ Avi ამას აცნობიერებდა თუ არა, ფაქტია, რომ შეხვედრისას მან მე განმკურნა.

ამ გამოცდილების შემდეგ დავიჯერე, რომ პაციენტები მხოლოდ ცუდად ყოფნისას კი არა, მაშინაც უნდა დამკავშირებოდნენ, როცა თავს კარგად გრძნობდნენ, და რომ მეც მჭირდებოდა ეს ემოციური საზრდო. პაციენტები, რომლებსაც ეს აზრი გავუზიარე და რომლებსაც სჯერათ, რომ კარგისა თუ ცუდის განურჩევლად მდგომარეობის გაზიარება მათთვისაც სასარგებლოა, მძიმე დღეებში კვლავ შთამაგონებენ. მადლობას ვუხდი ჩემს ყველა პაციენტს, რომლებიც Avi-ს მსგავსად შთამაგონებდნენ და მომავალშიც შთამაგონებენ.