რა უნდა ვიცოდეთ ლიმფომის მე-4 სტადიის შესახებ

ლიმფომის სტადია 4 მაშინ ვითარდება, როცა კიბო ლიმფური სისტემის გარეთ, სხეულის შორეულ ნაწილში, მაგალითად ზურგის ტვინში, ფილტვებსა ან ღვიძლში მეტასტაზირებს (ვრცელდება).

ლიმფომა სისხლის თეთრი უჯრედის, ლიმფოციტის, კიბოა. ეს უჯრედები იმუნური სისტემის ნაწილის, ლიმფური სისტემის გავლით მოძრაობს. მრავალი კიბოს მსგავსად, ლიმფომას ოთხი სტადია აქვს.

ლიმფომის სტადია 4 (IV) ხშირად მკურნალობას ექვემდებარება. პროგნოზი (დაავადების მიმდინარეობა) მრავალ ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორის ლიმფომის ტიპსა და ადამიანის ასაკზე.

ამ წერილში განხილულია სხვადასხვა ლიმფომა, მათ შორის სიმპტომები, მკურნალობა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა.

ლიმფომის ტიპები

ლიმფომა ლიმფურ სისტემაში განვითარებული კიბოს აღმნიშვნელი ტერმინია. არსებობს ორი ძირითადი ტიპი:

1. ჰოჯკინის ლიმფომა და
2. არაჰოჯკინის ლიმფომა (Non-Hodgkin ლიმფომა).

ჰოჯკინის ლიმფომა

ჰოჯკინის ლიმფომას რიდ-შტერნბერგის უჯრედები ახასიათებს. ეს კიბოდ ქცეული მომწიფებული / მატურული B ტიპის იმუნური უჯრედებიარის.

ჰოჯკინის ლიმფომების პროცენტულად 95 შემდეგი 4 ქვეტიპისგან შედგება; მათ კლასიკურ ჰოჯკინის ლიმფომას უწოდებენ.

• ნოდულური სკლეროზი
• შერეულუჯრედოვანი 
• ლიმფოციტებით მდიდარი (lymphocyte-rich)
• ლიმფოციტებით ღარიბი (lymphocyte-depleted)

ჰოჯკინის ლიმფომის მქონეთა დაახლოებით პროცენტულად 5-ს ნოდულური ლიმფოციტურ-პრედომინანტური ჰოჯკინის ლიმფომა აქვს.

თითოეულ ქვეტიპს განსხვავებული თვისებები აქვს, რომლებიც მკურნალობის არჩევანს განსაზღვრავს.

არაჰოჯკინის ლიმფომა

ჰოჯკინისგან განსხვავებით, არაჰოჯკინის ლიმფომა შეიძლება B ტიპის ან T ტიპის იმუნური უჯრედებისგანწარმოიშვას. ასევე ლიმფური კვანძების გარდა სხვა ორგანოებშიც, მაგალითად კუჭში, ნაწლავებსა და კანში შეიძლება ჩამოყალიბდეს.

არაჰოჯკინის ლიმფომის 90-ზე მეტი ტიპი არსებობს და მათი სხვადასხვა გზით კლასიფიცირება შეიძლება.

დაზიანებული ლიმფოციტის ტიპის მიხედვით არაჰოჯკინის ლიმფომა T-უჯრედულად ან B-უჯრედულად კლასიფიცირდება. ალტერნატიულად, ზრდისა და გავრცელების სიჩქარის აღსაწერად მას ინდოლენტურს (ნელა მიმდინარე / მსუბუქს) ან აგრესიულს უწოდებენ.

ჰოჯკინის მსგავსად, არაჰოჯკინის ლიმფომის ტიპი მკურნალობას განსაზღვრავს.

რა სიმპტომები აქვს ლიმფომას?

ჰოჯკინისა და არაჰოჯკინის ლიმფომებს ბევრი მსგავსი სიმპტომი აქვს. ზოგი მაშინ ჩნდება, როცა დაავადება ლიმფური სისტემის გარეთ, კუჭისა თუ ფილტვის მსგავს ორგანოს აზიანებს.

ლიმფომის სტადია 4-ის სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს:

• კანქვეშ გადიდებულ ლიმფურ კვანძებს (ლიმფადენოპათიას)
• დაღლილობას
• შემცივნებას 
• მადის დაკარგვას
• ქავილს
• მუდმივ / შეუპოვარ ხველას
• ქოშინს (დისპნოეს)
• გულმკერდის ტკივილს 
• მუცლის შებერილობას
• ადრეულ დანაყრებას 
• იოლად სისხლჩაქცევას ან სისხლდენას 
• ხშირ ინფექციებს 
• გულისრევას ან ღებინებას

B სიმპტომების სახელის მქონე ჯგუფი როგორც ჰოჯკინის, ისე არაჰოჯკინის ლიმფომის სტადიის შესახებ წარმოდგენას გვაძლევს. ჩვეულებრივ, უფრო შორსწასულ ლიმფომაში ჩნდება და მოიცავს: 

• 6 თვეში სხეულის წონის პროცენტულად 10-ზე მეტის უნებლიე დაკარგვას 
• ინფექციასთან დაუკავშირებელ ცხელებას 
• ძლიერ, გამწუწავ ღამის ოფლიანობას

- დაკავშირებული თემა: რა არის ლიმფომა (ლიმფური კიბო)? (დეტალურად)

ლიმფომის მკურნალობა

ლიმფომის სტადია 4-ის მკურნალობა დამოკიდებულია ტიპზე, სამედიცინო ისტორიასა და დაზიანებულ ორგანოებზე.

ჰოჯკინის ლიმფომის მკურნალობა

ჰოჯკინის ლიმფომის სტადია 4-ის მკურნალობა, ჩვეულებრივ, რამდენიმე ქიმიოთერაპიული პრეპარატის ციკლებს მოიცავს.

ქიმიოთერაპიის კომბინაციები შეიძლება მოიცავდეს: 

• ABVD: ჰოჯკინის ლიმფომაში ყველაზე ხშირად არჩეული სქემაა; შეიცავს დოქსორუბიცინს, ბლეომიცინს, ვინბლასტინსა და დაკარბაზინს. 
• BEACOPP: შეიცავს ბლეომიცინს, ეტოპოზიდს, დოქსორუბიცინს, ციკლოფოსფამიდს, ვინკრისტინს, პროკარბაზინსა და პრედნიზონს. ექიმები მას სპეციფიკური / განსაზღვრული თვისებების მქონე პირებისთვის განიხილავენ. ეფექტიანია, მაგრამ მეორეული კიბოს (მაგალითად, ლეიკემიის) და უშვილობის რისკის გამო ნაკლებად გავრცელებული არჩევანია. 
• Stanford V: შეიცავს მექლორეთამინს, დოქსორუბიცინს, ვინბლასტინს, ვინკრისტინს, ბლეომიცინს, ეტოპოზიდსა და პრედნიზონს. ექიმები ამ სქემას ხშირად არ იყენებენ.

შემდგომში დიდი წარმონაქმნის ან ნარჩენი დაავადების მტკიცებულების მქონე პირებისთვის შეიძლება სხივური თერაპია იყოს რეკომენდებული.

ასევე შეიძლება ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა ან სხვა მკურნალობები, მათ შორის ექსპერიმენტული პრეპარატები ან მათი კომბინაციები, იყოს შეთავაზებული.

არაჰოჯკინის ლიმფომის მკურნალობა

არაჰოჯკინის ლიმფომის სამკურნალოდ ხშირად სტანდარტულ ქიმიოთერაპიულ კომბინაციას CHOP ვიყენებთ. იგი ციკლოფოსფამიდს, დოქსორუბიცინს, ვინკრისტინსა და პრედნიზონს შეიცავს.

აგრესიული არაჰოჯკინის ლიმფომისთვის CHOP სქემას შეიძლება რიტუქსიმაბის სახელის მქონე იმუნოთერაპიის პრეპარატი დაემატოს. კომბინაცია ეფექტიანობას ზრდის და პოტენციურად არაჰოჯკინის ლიმფომის განკურნებაც შეუძლია.

ასევე შეიძლება ღეროვანი უჯრედების გადანერგვა, რადიოთერაპია ან სხვა წამლები იყოს რეკომენდებული.

ლიმფომის მკურნალობის შეჯამება

არსებული არჩევანების მუდმივი გაუმჯობესება ნიშნავს, რომ ტიპისა და პირადი რისკფაქტორების მიხედვით ზოგჯერ მე-4 სტადიის ლიმფომაც სრულად განკურნებადია. თუ განკურნება შეუძლებელია, მკურნალობის მიზანია სიმპტომების მართვა და ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნება.

სიცოცხლის ხანგრძლივობა ლიმფომის მე-4 სტადიაში

გადარჩენის მაჩვენებლები უკეთ გვაგებინებს, რამდენად მოსალოდნელია კონკრეტული ტიპისა და სტადიის კიბოს მკურნალობის წარმატება.

გადარჩენის მაჩვენებლები სტადიის მიხედვით ცვალებადი შეფასებებია. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ყველა განსხვავდება და ბევრმა შეიძლება ამ შეფასებებზე გაცილებით დიდხანს იცოცხლოს.

ზოგადად, ჰოჯკინის ლიმფომის სტადია 4-ისთვის 5-წლიანი გადარჩენა პროცენტულად 65არის. შემდეგი რისკფაქტორები პროგნოზზე მოქმედებს და შეიძლება ლიმფომა დაამძიმოს:

• B სიმპტომების არსებობა
• 45 წელზე მეტი ასაკი 
• მამრობითი სქესი 
• ზოგი სპეციფიკური სისხლის მაჩვენებელი

არაჰოჯკინის ლიმფომის ყველა სტადიისთვის საერთო 5-წლიანი შედარებითი გადარჩენა პროცენტულად 71არის.

შედარებითი გადარჩენა დაავადებულებს არადაავადებულებს ადარებს და ტიპებისა და სტადიების მიხედვით ძლიერ განსხვავდება. მრავალი ფაქტორი მოქმედებს. პირად რისკფაქტორებზე ადამიანმა ექიმთან უნდა ისაუბროს.

შეჯამება

ლიმფომა ლიმფური სისტემის კიბოა. ლიმფომის სტადია 4 ნიშნავს, რომ კიბო ლიმფური სისტემის გარეთ მდებარე ორგანოში გავრცელდა.

გადარჩენის მაჩვენებლები პირადი რისკფაქტორებისა და კიბოს ტიპის მიხედვით მნიშვნელოვნად განსხვავდება. ლიმფომის სტადია 4-ის გადარჩენა სხვებზე დაბალია, თუმცა ზოგჯერ ექიმებს სრული განკურნება შეუძლიათ.

ლიმფომის სტადია 4-ის დიაგნოზის მქონე პირებმა არჩევანი და შედეგები ექიმთან უნდა განიხილონ. მკურნალობა ექიმების, ექთნების, სოციალური მუშაკების, ფსიქიკური ჯანმრთელობის კონსულტანტებისა და სოციალური მხარდაჭერის ერთობლივ მიდგომას მოითხოვს. 

*

- რა განსხვავებაა ლეიკემიასა და ლიმფომას შორის?