დნმ-ის ბნელ უბანში კიბოსთან დაკავშირებული მუტაცია აღმოაჩინეს

დნმ-ის ბნელ მატერიაში კიბოსთან დაკავშირებული მუტაციის აღმოჩენამ ქრონიკული ლიმფოციტური ლეიკემიის (KLL) ჩათვლით მრავალი კიბოს ახალი მკურნალობის გზა შეიძლება გახსნას.

რა არის Junk DNA?

ადამიანის დნმ-ის გენებს გარეთ არსებული უბნების აღსაწერად პირველად 1972 წელს Junk („უმნიშვნელო“, „ნაგავი“) დნმ ტერმინი გამოიყენეს. ადამიანის გენომის %98-ის შემადგენელ და ცილის არმაკოდირებელ დნმ-ის უბნებში ზოგი მუტაცია, მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა იშვიათ ბავშვთა ტვინის კიბოში, KLL-სა და ღვიძლის კიბოებში. U1 მცირე ბირთვული RNA-ის (U1-snRNA) მუტაციებად წოდებულ U1 გენების მუტაციებზე 2 დაკავშირებული კვლევის შედეგები 2019 წლის ოქტომბერში Nature -ში გამოქვეყნდა.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ადამიანის გენომის ბნელ მატერიაში RNA-ის 40.000 ან მეტი გენია; ცილების კოდირების გარეშე მათ შეიძლება არეგულირონ, როგორ და როდის ექსპრესირდება გენები უჯრედებში. ათწლიანი ფედერალური ENCODE (დნმ-ის ელემენტების ენციკლოპედია) პროექტით დადგინდა, რომ კონკრეტული ცილების მაკოდირებელი დნმ-ის დაახლოებით % 2-თან შედარებით ეს მოლეკულები გენეტიკური გეგმის დაახლოებით % 98-ს ქმნის.

კვლევის დეტალები

„ჯერ ყველა წერტილი არ დაგვიკავშირებია იმის გასაგებად, როგორ იწვევს კიბოს“, თქვა კანადის Toronto-ს Ontario-ს კიბოს კვლევის ინსტიტუტის ადაპტიური ონკოლოგიის ხელმძღვანელმა Lincoln Stein-მა. მისი თქმით, გუნდი მუტაციის ეფექტის გაგებას იწყებს: ნორმალური RNA-ს სინთეზის დარღვევა კიბოს ხელშემწყობ გენებში შეცდომებს იწვევს. დნმ-ის კოდში ერთი „ბეჭდვითი შეცდომის“ მსგავსი ეს გენეტიკური შეცდომა აღმოჩნდა ბავშვთა იშვიათი ტვინის კიბოს ქვეტიპის % 90-ზე მეტში, KLL შემთხვევების % 10-დან % 15-მდე და ღვიძლის კიბოებში . აღმოჩენისთვის მკვლევრებმა სიმსივნეების დაახლოებით 2600 სრული გენომის ანალიზით 37 სხვადასხვა კიბო შეისწავლეს. „თავდაპირველად ახალი ვერაფერი ვიპოვეთ, რაც ძალიან იმედგამაცრუებელი იყო“, თქვა დოქტორმა Stein-მა. თუმცა როცა კოლეგამ, ბავშვთა ნეიროქირურგმა და უფროსმა მეცნიერმა Michael Taylor-მა მედულობლასტომის ქსოვილებში U1 მუტაცია აღმოაჩინა, სხვა კიბოებშიც მისი შემოწმება გადაწყვიტეს. არამაკოდირებელი RNA-ის პირველი მაგალითი, რომლის კიბოსთან დაკავშირებული მექანიზმი ნათელია ასევე აღმოჩნდა, რომ U1 გენის მუტაცია ყველაზე ცუდი პროგნოზისა და რთულად სამკურნალო კიბოებში ჩნდება. მაგალითად, KLL-ში იგი უფრო პრიმიტიულ, ცუდად დიფერენცირებულ ლიმფოციტებში გამოვლინდა. ღვიძლის კიბოებშიც მუტაცია მძიმე ალკოჰოლურ მოხმარებასთან დაკავშირებულ შემთხვევებში იყო და არა ჰეპატიტის ვირუსით გამოწვეულში — მოულოდნელი აღმოჩენა, რომელიც ახლა შეისწავლება. ეს აღმოჩენა ასევე ახალი მკურნალობის შესაძლებლობა შეიძლება იყოს: ამ მუტაციების მქონე უჯრედების ავთვისებიანად გარდაქმნის გამომწვევ მოლეკულურ გზაზე ახალი ანტისიმსივნური აგენტებით შეიძლება ზემოქმედება.