FDA-მ მსხვილი ნაწლავის კიბოს ადრეული აღმოჩენისთვის ხელოვნური ინტელექტის გამომყენებელი პირველი მოწყობილობა დაუშვა

ეს ახალი სამედიცინო მოწყობილობა ექიმებს მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგისა და შემდგომი დაკვირვებისას შესაძლო დარღვევების აღმოჩენაში ეხმარება.

2021 წლის 9 აპრილს FDA-მ (აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია) ექიმების დასახმარებლად კოლონოსკოპიის დროს მსხვილი ნაწლავის დაზიანებების (მაგალითად, პოლიპებისა და საეჭვო სიმსივნეების) რეალურ დროში აღმოსაჩენი ხელოვნური ინტელექტის გამომყენებელი პირველი მოწყობილობის, GI Genius-ის გაყიდვა დაუშვა.

ხელოვნურ ინტელექტს ჯანდაცვის გარდაქმნის პოტენციალი აქვს, რათა სამედიცინო პერსონალს უკეთ დაეხმაროს და პაციენტის მოვლა გააუმჯობესოს. ტრადიციულ სკრინინგსა ან დაკვირვებასთან კომბინაციაში იგი ადრეულად ისეთი პრობლემების აღმოჩენას შეიძლება დაეხმაროს, რომლებიც უფრო ადვილად ექვემდებარება მკურნალობას. კვლევები აჩვენებს, რომ კოლორექტალური კიბოს სკრინინგისას გამორჩენილი დაზიანებები კარგად მომზადებული ექიმებისა და გასტროენტეროლოგებისთვისაც პრობლემაა. FDA-ის მიერ დღეს ამ მოწყობილობის დაშვებით ექიმებს უკვე აქვთ საშუალება, რომელიც სხვაგვარად გამორჩენილი კუჭ-ნაწლავის დაზიანებების აღმოჩენის უნარის გაუმჯობესებაში შეიძლება დაეხმაროს.

კოლორექტალური კიბო მსოფლიოში და ჩვენს ქვეყანაში კიბოთი სიცოცხლის დაკარგვის მესამე წამყვანი მიზეზია. იგი, ჩვეულებრივ, პოლიპებიდან ან სწორ თუ მსხვილ ნაწლავში არსებული სხვა კიბოსწინარე წარმონაქმნებიდან იწყება. სკრინინგისა და შემდგომი დაკვირვების გეგმის ფარგლებში ექიმები კოლონოსკოპიას მსხვილი და სწორი ნაწლავის შიდა ზედაპირზე ცვლილებებისა თუ დარღვევების აღმოსაჩენად ატარებენ. ამ დროს ენდოსკოპი (თხელი, მოქნილი მილი ბოლოში კამერით) სწორი ნაწლავიდან მთელი მსხვილი ნაწლავის სიგრძეზე გადის და ექიმს კიბოს ან კიბოსწინარე დაზიანების ნიშნების დანახვის საშუალებას აძლევს.

როგორ ეხმარება ხელოვნური ინტელექტი კოლონოსკოპიის დროს?

GI Genius აპარატურისა და პროგრამისგან შედგება და შექმნილია მსხვილი ნაწლავის იმ მონაკვეთების გამოსაყოფად, რომლებშიც მოწყობილობა შესაძლო დაზიანებას ამოიცნობს. პროგრამა საინტერესო უბნების დასადგენად ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმულ მეთოდებს იყენებს. კოლონოსკოპიისას სისტემა ქმნის მწვანე კვადრატების მსგავს ნიშნებს მოკლე, დაბალი ხმის სიგნალთან ერთად და შესაძლო დაზიანების აღმოჩენისას ენდოსკოპის კამერიდან მიღებულ ვიდეოზე ათავსებს. ეს ნიშნები ექიმს ატყობინებს, რომ შეიძლება საჭირო იყოს დამატებითი შეფასება — ახლოდან დათვალიერება, ქსოვილის ნიმუშის აღება, ტესტირება, ამოკვეთა ან დაზიანების აბლაცია (მოწვა). GI Genius შექმნილია მრავალი FDA-ის მიერ დაშვებული სტანდარტული ვიდეოენდოსკოპიური სისტემის თავსებადად.

FDA-მ GI Genius-ის უსაფრთხოება და ეფექტიანობა შეაფასა იტალიაში ჩატარებული მრავალცენტრული, პერსპექტიული, რანდომიზებული კონტროლირებული კვლევით, რომელშიც 40-80 წლის 700 პირი მონაწილეობდა. მათ კოლონოსკოპია უტარდებოდათ კოლორექტალური კიბოს სკრინინგის, დაკვირვების, განავალში ადრე აღმოჩენილი ფარული სისხლის ან შესაძლო კიბოს კუჭ-ნაწლავის სიმპტომების გამო.

კვლევის ძირითადი ანალიზები ეფუძნებოდა 263 პაციენტის ქვეჯგუფს, რომლებსაც სკრინინგი ან დაკვირვება ყოველ 3 წელიწადში ან უფრო ხანგრძლივი ინტერვალით უტარდებოდათ. მონაწილეებს გაუკეთდათ სტანდარტული თეთრი სინათლის კოლონოსკოპია GI Genius-თან ერთად (136 პაციენტი) ან მხოლოდ სტანდარტული თეთრი სინათლის კოლონოსკოპია (127 პაციენტი).

კვლევის პირველადი საბოლოო წერტილი ადარებდა, რა სიხშირით ავლენდა კოლონოსკოპია და GI Genius ერთად სულ მცირე ერთი ლაბორატორიულად დადასტურებული ადენომის (კიბოსწინარე სიმსივნის) ან კარცინომის (კიბოვანი სიმსივნის) მქონე პაციენტს და რა სიხშირით აკეთებდა იმავეს სტანდარტული კოლონოსკოპია.

კვლევაში კოლონოსკოპიამ GI Genius-თან ერთად პაციენტების 55,1%-ში ლაბორატორიულად დადასტურებული ადენომები ან კარცინომები აღმოაჩინა, ხოლო სტანდარტულმა კოლონოსკოპიამ — 42%-ში; დაფიქსირდა 13% განსხვავება.

ამ მოწყობილობის გამოყენებამ მეტი ბიოფსია გამოიწვია, თუმცა დამატებით ბიოფსიებთან დაკავშირებული გვერდითი მოვლენა, მაგალითად პერფორაცია (ნაწლავის გახვრეტა), ინფექცია ან სისხლდენა, არ დაფიქსირებულა. ამასთან, მცირედ გაიზარდა ბიოფსირებული არაადენომური დაზიანებების რაოდენობა.

GI Genius არ არის გამიზნული დაზიანების დახასიათებისა თუ კლასიფიკაციისთვის ან დიაგნოსტიკური საშუალების სახით ლაბორატორიული ნიმუშის აღების ჩასანაცვლებლად. იგი არც კოლორექტალური პოლიპის პათოლოგიის დიაგნოსტიკურ შეფასებას იძლევა და არც ექიმს ურჩევს, როგორ მართოს საეჭვო პოლიპი. GI Genius მხოლოდ ენდოსკოპის ხედვის ველში გამოყოფს უბნებს, სადაც კოლორექტალური პოლიპი შეიძლება იყოს, და კოლონოსკოპიისას რეალურ დროში უფრო ფართო დათვალიერებას უზრუნველყოფს. ექიმმა უნდა გადაწყვიტოს, ნამდვილად შეიცავს თუ არა მონიშნული უბანი საეჭვო დაზიანებას და როგორ უნდა იმართოს და დამუშავდეს იგი სტანდარტული კლინიკური პრაქტიკისა და გაიდლაინების შესაბამისად.

FDA-მ GI Genius-ის გაყიდვის ნებართვა Cosmo Artificial Intelligence, Ltd.-ს მიანიჭა.