გარდამტეხი მომენტი სათესლის კიბოში: ლარი აინჰორნი და ცისპლატინი, 1974

ამ სტატიაში
გარდამტეხი მომენტი სათესლის კიბოში: ლარი აინჰორნი და ცისპლატინი, 1974
156-ე დღეს ბაქტერიების ფირფიტით ვკითხეთ, იწვევს თუ არა ნივთიერება კიბოს. დღეს პირიქით ვკითხულობთ: ახალგაზრდა მამაკაცების კიბოში შეძლო თუ არა წამლების კომბინაციამ პაციენტების უმრავლესობის განკურნება? გუშინდელ ჩარჩოში დავწერე, რომ ამას „148-ე დღის ცისპლატინის ისტორიასთან“ დავაკავშირებდი; ნომერი არასწორი იყო. ცისპლატინი 141-ე დღეს იყო (148-ე დღე ლი-ფრაუმენის სინდრომი იყო), ამიტომ კავშირს იქ ვაგებ. 141-ე დღეს აინჰორნი მხოლოდ მისი თარიღებითა და 1977 წლის რეზიუმეთი მოვიხსენიეთ. დღეს იმავე მოვლენას ექიმის დიზაინის გადაწყვეტილებებიდან ვუყურებთ: რამდენი ციკლი, რომელი წამლები, რატომ სწორედ ეს რიცხვი. გუშინდელი დაპირების ორივე ნაწილი ქვემოთაა: კვლევის დაწყების თარიღი და პირველი პუბლიკაციის ბიბლიოგრაფიული მითითება.
1974 წლამდე: წამლები იყო, განკურნება არა
წარმოიდგინეთ ოცდაათამდე ასაკის მამაკაცი, ერთი სათესლე უკვე ამოღებული, სიმსივნე მუცლის უკან ლიმფურ კვანძებსა და ფილტვებში გავრცელებული. თავად აინჰორნის თქმით, 1970-იანი წლების დასაწყისში მეტასტაზური სათესლის კიბო მხოლოდ 5 პროცენტიან გადარჩენასთან იყო დაკავშირებული (PNAS, 2002). ეს წამლების უქონლობას არ გამოუწვევია. 1960 წლის 5 ნოემბერს მინ ჩიუ ლიმ, უილეტ უიტმორმა, რობერტ გოლბიმ და ჰარი გრაბსტალდმა JAMA-ში (ტ. 174) გამოაქვეყნეს სტატია სათაურით „Effects of combined drug therapy on metastatic cancer of the testis“. ლი იგივე მინ ჩიუ ლია, ვისაც 132-ე დღეს ქორიონკარცინომასთან დაკავშირებით შევხვდით. აინჰორნის რეზიუმეს მიხედვით, ლის ჯგუფმა ნიუ-იორკის კიბოს საავადმყოფოში დაქტინომიცინის მარტო ან მეტოტრექსატთან და ქლორამბუცილთან ერთად გამოყენებით აჩვენა, რომ სათესლის კიბო ქიმიოთერაპიისადმი მგრძნობიარეა: დაახლოებით 50 პროცენტი ობიექტური პასუხი, 10-20 პროცენტი სრული რემისია და 5-10 პროცენტი განკურნება. გვერდიგვერდ წაკითხული ეს სამი რიცხვი სხვაობას აჩვენებს: ნახევარი პასუხობდა, მაგრამ მდგრადი განკურნება ოცში ერთიდან ათში ერთამდე იყო. (ეს დასკვნა ჩემია.)
ჰიუსტონის M.D. Anderson-ში სამუელსმა და კოლეგებმა ვინბლასტინი ბლეომიცინთან გააერთიანეს. აინჰორნი ამ წყვილს ლაბორატორიულ კვლევებში სინერგიულად აღწერს და 25 პროცენტიან გრძელვადიან დაავადებისგან თავისუფალ გადარჩენას ასახელებს (სამუელსი და სხვ., Cancer Treat Rev 1976; ამას მხოლოდ აინჰორნის თხრობიდან ვიცი, ნაშრომი არ წამიკითხავს). ცისპლატინი სურათში სხვა კარიდან შევიდა. 141-ე დღეს როზენბერგის პლატინის ელექტროდის ექსპერიმენტი და პირველი კლინიკური კვლევები მოვყევით. ჰიგბისა და კოლეგების I ფაზის კვლევა Cancer-ში 1974 წლის მაისში გამოქვეყნდა; აინჰორნის მიხედვით, პრეპარატი 1973 წლიდან ადრეულ კვლევებში მოწმდებოდა და დაქტინომიცინზე პასუხგაუცემელ 11 პაციენტში სამი სრული და სამი ნაწილობრივი რემისია დაფიქსირდა. ტოქსიკურობა პირველივე დღიდან აშკარა იყო: მძიმე გულისრევა, ღებინება, თირკმლის დაზიანება. მაგრამ ერთი თვისება კომბინაციას შეეფერებოდა: ძვლის ტვინს შედარებით ნაკლებად თრგუნავდა. აინჰორნის იდეამ ორი ნაწილი გააერთიანა: სამუელსის ვინბლასტინსა და ბლეომიცინს ცისპლატინი დაემატებინა. კომბინაცია PVB-ის სახელით (cisplatin, vinblastine, bleomycin) გახდა ცნობილი.
ოთხი ციკლი, ორი წლის შემანარჩუნებელი თერაპია
აინჰორნის 2002 წლის თხრობით, PVB კვლევა 1974 წლის აგვისტოში დაიწყო ინდიანას უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრში. ჩონჩხი ასეთი იყო: სამ კვირაში ერთხელ გამეორებული ოთხი ციკლი (მკურნალობის რაუნდი), შემდეგ ვინბლასტინით ყოველთვიური შემანარჩუნებელი თერაპია, სულ ორი წელი. ციკლების რაოდენობა ოთხით შეიზღუდა ცისპლატინის დაგროვებადი თირკმლის ტოქსიკურობის შიშის გამო. პირველ სერიაში 47 პაციენტიდან 33-ს (70 პროცენტი) სრული პასუხი ჰქონდა; ხუთ პაციენტში (11 პროცენტი) დაავადება მკურნალობის შემდეგ დარჩენილი წარმონაქმნების ქირურგიული მოცილებით აღარ დარჩა. აინჰორნი განკურნების მაჩვენებელს 53 პროცენტად ასახელებს და მას იმავე პერიოდის დაქტინომიცინის შედეგებთან შედარებით დაახლოებით ათმაგ ზრდად აღწერს.
ეს შემაჯამებელი ხელსაწყოთი წავიკითხე; ჟურნალის სრულ ტექსტს უშუალოდ არ გავცნობივარ. თვე „1974 წლის აგვისტო“ მხოლოდ ამ თხრობაში გვხვდება; ინდიანას უნივერსიტეტის 2024 წლის წერილი მხოლოდ „1974“-ს ამბობს.
სრული პასუხი, დაავადებისგან თავისუფალი მდგომარეობა, განკურნება
სრული პასუხი ნიშნავს, რომ მკურნალობის შემდეგ გამოსახულებასა და სიმსივნურ მარკერებში დაავადების კვალი აღარ რჩება. „დაავადებისგან თავისუფალი“ (NED) დამატებით მოიცავს შემთხვევებს, როცა დარჩენილი წარმონაქმნები ქირურგიულად მოიცილეს და დაავადება არ აღმოჩნდა. განკურნება ნიშნავს, რომ დაავადება ხანგრძლივ მეთვალყურეობაში არ ბრუნდება; განმარტება და მეთვალყურეობის ხანგრძლივობა კვლევიდან კვლევამდე იცვლება. ქვემოთ „ციკლს“ მკურნალობის რაუნდის, „განკურნებას“ კი მდგრადი გამოჯანმრთელების მნიშვნელობით ვიყენებ. ეს გამარტივებული განმარტებაა.
შვიდი ოქტომბერი: სამი წარუმატებელი სქემის შემდეგ
პროტოკოლის პირველ პაციენტებს შორის ჯონ კლელენდი იყო. CureToday-ის პაციენტის ისტორიის მიხედვით (2004 წლის ზამთრის ნომერი), პერდიუს უნივერსიტეტის სტუდენტმა კლელენდმა 1973 წლის აგვისტოში სათესლეზე მკვრივი ადგილი შეამჩნია; 1973 წლის ნოემბერში სათესლე ამოიღეს, ხოლო რეტროპერიტონეალური დისექციისას ამოღებული 53 კვანძიდან ორში მიკროსკოპული სიმსივნე იყო. 1974 წლის თებერვალში დაავადება დაბრუნდა. ადრიამიცინის, ბლეომიცინისა და ვინკრისტინის სქემამ პირის ღრუს მძიმე ჩირქები გამოიწვია; წონა 158-დან 106 ფუნტამდე დაეცა. 1974 წლის ივლისში დაქტინომიცინზე გადავიდნენ. 1974 წლის სექტემბერში დაავადება ფილტვებში გავრცელებული იყო. აინჰორნმა მაშინ ექსპერიმენტული ცისპლატინი შესთავაზა; პაციენტის თხრობით, პროტოკოლი თირკმლების დასაცავად სითხის მიცემითა და გულისრევის საწინააღმდეგო წამლებით იყო შედგენილი. პირველი მკურნალობა 1974 წლის 7 ოქტომბერს ჩაუტარდა, ხუთდღიანი ჰოსპიტალიზაციისას.
მეორე ვიზიტზე ფილტვების გამოსახულებები სუფთა იყო; ამბის მიხედვით, რადიოლოგს ეჭვი ჰქონდა, რომ ფირები სხვა პაციენტს ეკუთვნოდა. იტყობინებიან, რომ აინჰორნმა იმ დღეს უთხრა, რომ განკურნების შანსი ჰქონდა (კონცეპტუალური რეზიუმე; სიტყვასიტყვით ციტატას არ ვწერ). მოჰყვა კიდევ ორი ციკლი; ერთი მადლიერების დღეს სახლში ექთანმა გააკეთა. ექვს თვეში რეციდივი არ იყო, ერთი წლის ახლოს კი სიტყვა „განკურნება“ გამოყენებას დაიწყო. იმავე წერილის მიხედვით, კლელენდმა 1999 წელს რემისიის 25 წელი აღნიშნა. ეს ერთი პაციენტის ამბავია: ერთი პაციენტი, ერთი მეორეული თხრობა. ორი დეტალი, რომელთა თარიღები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება, ფაქტების შემოწმების ჩარჩოშია.
ერთი სერია, ორი თხრობა
აინჰორნისა და დონოჰიუს ანგარიში Annals of Internal Medicine-ში გამოქვეყნდა (ტ. 87, გვ. 293-298, 1977). მისი რეზიუმე 141-ე დღეს მოვიყვანეთ: 50 პაციენტი, 74 პროცენტი სრული პასუხი და ოპერაციით დაავადებისგან გათავისუფლებულ ხუთ ნაწილობრივ პასუხიანთან ერთად საერთო 85 პროცენტი დაავადებისგან თავისუფალი, 6-დან 30 თვეზე მეტამდე მეთვალყურეობით. 2002 წელს აინჰორნი იმავე პირველ სერიას აღწერს როგორც 47 პაციენტი, 70 პროცენტი სრული პასუხი და 53 პროცენტი განკურნება. ეს ორი აუცილებლად არ ეწინააღმდეგება ერთმანეთს; ისინი ერთსა და იმავეს არ ზომავენ: 1977 წლის რეზიუმე მოკლე მეთვალყურეობის სურათია, 2002 წლის რიცხვი კი ხანგრძლივი მეთვალყურეობის ანგარიში. მაგრამ არც ერთ წყაროში არ ვიპოვე აშკარა მიზეზი, რატომ გახდა 50 — 47, 74 პროცენტი — 70 და 85 პროცენტი — 53; შესაძლო მიზეზებია მეთვალყურეობის ხანგრძლივობა, პაციენტების ხელახალი კლასიფიკაცია და „განკურნების“ განმარტება. 5-დან 53 პროცენტზე გადასვლა შედარებით დაახლოებით ათჯერადია; აბსოლუტურად — ასიდან ხუთის ნაცვლად ორმოცდაცამეტი ადამიანი. მაგრამ ეს ერთცენტრიანი, არარანდომიზებული სერიაა და შედარება ისტორიულ პერიოდებთან ხდება.
შემდეგმა წლებმა კომბინაცია გაამარტივა. Southeastern Cancer Study Group-მა 1981-1984 წლებში 24 დაწესებულების 244 პაციენტი PVB-სა თუ BEP-ს (ვინბლასტინის ნაცვლად ეტოპოზიდი) შემთხვევით მიაკუთვნა; აინჰორნის რეზიუმეს მიხედვით, სრული პასუხი PVB-ზე 121 პაციენტიდან 74-ს (61 პროცენტი), BEP-ზე 123-დან 74-ს (60 პროცენტი) ჰქონდა. ოპერაციის შემდეგ დაავადებისგან თავისუფალი წილი PVB-ზე 74 პროცენტი იყო, BEP-ზე — 83 პროცენტი; BEP-ს გავრცელებულ დაავადებაში გადარჩენის უპირატესობა (P = 0,02) და მნიშვნელოვნად ნაკლები ნერვულ-კუნთოვანი ტოქსიკურობა ჰქონდა (უილიამსი და სხვ., N Engl J Med 1987). BEP 1984 წლიდან პირველი რიგის სტანდარტულ მკურნალობად მოიხსენიება.
მეორე გამარტივება ხანგრძლივობას და ციკლების რაოდენობას შეეხო; ეს 104-ე დღეს განხილული „ნაკლების გაჭრის“ პრინციპის წამლისმიერი შესატყვისია. აინჰორნის აღწერილ რანდომიზებულ კვლევაში PVB-ის 12 კვირის შემდეგ 113 პაციენტი 21-თვიან ვინბლასტინით შემანარჩუნებელ თერაპიაზე ან შემდგომი მკურნალობის გარეშე გადანაწილდა; რეციდივი ორივე მკლავში 5 პროცენტი იყო, ანუ შემანარჩუნებელმა თერაპიამ ხილული სარგებელი ვერ მოიტანა (ეს ინტერპრეტაცია ჩემია). კარგი პროგნოზის პაციენტებში BEP-ის სამი ან ოთხი ციკლი ტოლფასი იყო; EORTC-ის 812 პაციენტიან კვლევაში პროგრესიისგან თავისუფალი გადარჩენა სამ ციკლზე 90,4 პროცენტი იყო, ოთხზე — 89,4 პროცენტი. გზა გაიხსნა რეციდივის მქონეთათვისაც: ვინბლასტინით, იფოსფამიდითა და ცისპლატინით 135 პაციენტის 49,6 პროცენტი დაავადებისგან თავისუფალი გახდა და 23,7 პროცენტი სულ მცირე ხუთი წელი დარჩა დაავადებისგან თავისუფალი; 1986 წელს ინდიანაში დაწყებულ მაღალდოზიან თერაპიაში 65 პაციენტიდან 35 (54 პროცენტი) სულ მცირე ორი წელი დაავადებისგან თავისუფალი აღმოჩნდა მეთვალყურეობისას.
საზღვრები და ფასი
პირველი ფასი თავად მკურნალობა იყო. აინჰორნის მიხედვით, პირველ წლებში ცისპლატინი მძიმე გულისრევას, ღებინებასა და თირკმლის დაზიანებას იწვევდა, ხოლო დამხმარე თერაპიამ ისინი შემდგომში შესამჩნევად შეამსუბუქა. ვინბლასტინს მნიშვნელოვანი ნერვულ-კუნთოვანი და ძვლის ტვინის ტოქსიკურობა ჰქონდა; დოზის 0,4-დან 0,3 მგ/კგ-მდე შემცირებამ ტოქსიკურობა შეამცირა რემისიისა და განკურნების მაჩვენებლების დაწევის გარეშე. ბლეომიცინს ფილტვის ფიბროზთან, ცისპლატინს კი ნერვებისა და სმენის დაზიანებასთან აკავშირებენ; ეს აინჰორნის მიზეზებს შორისაა მკურნალობის შესამოკლებლად. 1977 წლის რეზიუმე, რომელიც 141-ე დღეს ვახსენეთ, წამალთან დაკავშირებით ორი ადამიანის სიცოცხლის დაკარგვას ასახელებდა. გვიანი რეციდივი დაახლოებით 2-3 პროცენტში ხდება, ყველაზე გვიანი რეციდივი მკურნალობიდან 32 წლის შემდეგ ყოფილა დაფიქსირებული. კლელენდის 1983 წლის ჰოსპიტალიზაცია ვირუსული კარდიომიოპათიით წერილში გვიან ეფექტად არის აღწერილი; მკურნალობასთან მიზეზობრივი კავშირი ამ თხრობიდან ვერ დადასტურდება.
მეორე საზღვარი განზოგადებაა. სათესლის ჩანასახოვანი უჯრედების სიმსივნეები ამ კომბინაციისადმი არაჩვეულებრივად მგრძნობიარე აღმოჩნდა; ეს არ ნიშნავს, რომ სხვა კიბოებში იგივე შედეგი უნდა ველოდოთ. მესამე რიცხვების ბუნებაა: ზემოთ მოყვანილ პროცენტებს განსხვავებული მნიშვნელები, განსხვავებული მეთვალყურეობა და განსხვავებული წყაროები აქვთ; ერთი რიცხვით „კიბო განიკურნა“ ითქვას, არასწორი იქნებოდა. ეს წერილი მკურნალობის რეკომენდაცია არ არის.
რაც დარჩა
- ცისპლატინზე დაფუძნებული კომბინაცია: BEP, 1984 წლიდან პირველი რიგის სტანდარტი
- ჯერ განკურნება, შემდეგ მკურნალობის შემოკლება: კარგი პროგნოზის დროს სამი ციკლი
- გვერდითი ეფექტების მართვა: გულისრევისა და თირკმლის დაზიანების შემსუბუქება დამხმარე თერაპიით
რაც ჩამოვარდა ან შეიზღუდა
- ერთპრეპარატიანი დაქტინომიცინი სტანდარტად
- ვინბლასტინის ორწლიანი შემანარჩუნებელი თერაპია (რეციდივი ორივე მკლავში 5 პროცენტი)
- მოლოდინი, რომ ცისპლატინს თირკმლის ტოქსიკურობის გამო მიატოვებდნენ
ლის 1960 წლის ნაშრომიდან აინჰორნის 2002 წლის შეფასებამდე: 1960-2002. ღერძი 1955-დან 2005 წლამდე გრძელდება. მწვანე ნიშნები მოვლენებია, რომელთა თარიღი რამდენიმე ჩანაწერში ან პირველად ჩანაწერშია დადასტურებული; ლურჯი ნიშნები ერთ წყაროს ემყარება; ქარვისფერი ზოლი თარიღის შუალედს აჩვენებს, სადაც წყაროები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება (ჰიგბი: კვლევა 1973, გამოქვეყნება 1974 წლის მაისი). მხოლოდ წლით ცნობილი თარიღები წლის შუაშია გამოსახული.
PVB გიულჰანეში: 1987-1994 წლების პაციენტები
თურქეთში PVB-ის ან ცისპლატინის სათესლის კიბოში პირველი გამოყენების თარიღი ვერ გადავამოწმე; აინჰორნთან ან PVB-ის დაბადებასთან თურქულ კავშირს არ ვაგებ. ერთ მაგალითს ვასახელებ: აჰმეტ ბექირ ოზტიურქის დისერტაცია „Germ hücreli testis kanserlerinde 78 aylık izlem ve kemoterapi sonuçları“ (სათესლის ჩანასახოვანი უჯრედების კიბოში 78-თვიანი მეთვალყურეობისა და ქიმიოთერაპიის შედეგები), შესრულებული გიულჰანეს სამხედრო სამედიცინო აკადემიაში (ხელმძღვანელი მუსტაფა კუტლუ), ჩაწერილია 1994 წლის თარიღით (ჩანაწერი 2018 წელს დაემატა; ჩანაწერში ნაშრომი სადოქტორო დისერტაციადაა მითითებული).
რეზიუმეს მიხედვით, 1987-1994 წლებში დიაგნოზირებული 65 პაციენტიდან 10 გამოირიცხა, რადგან ქიმიოთერაპია არ მიუღია, 17 კი — მეთვალყურეობიდან გასვლის გამო; შეფასდა 38 პაციენტი საშუალო ასაკით 21,89. 31 პაციენტმა (82 პროცენტი) PVB მიიღო; სამმა BEP მიიღო; რეციდივის მქონე 15 პაციენტს (40 პროცენტი) სამაშველო მკურნალობად VIP (ეტოპოზიდი, იფოსფამიდი, ცისპლატინი) მიეცა. საერთო გადარჩენა 69,22 პროცენტადაა მითითებული; მკურნალობის მძიმე გვერდითი ეფექტი 11 პაციენტს (29 პროცენტი) აღენიშნა. ორი გაფრთხილება: მეთვალყურეობის მედიანა მხოლოდ 14,49 თვე იყო, ყველაზე ხანგრძლივი — 78 თვე; ამიტომ ეს პროცენტი აინჰორნის გრძელვადიან შედეგებთან გვერდიგვერდ დადგმა არასწორი იქნებოდა. გარდა ამისა, რეზიუმეში BEP-ის წილი „0,8 პროცენტად“ წერია, მაგრამ 38 პაციენტიდან სამი დაახლოებით 8 პროცენტია. მხოლოდ რეზიუმე წავიკითხე.
1960 წლიდან დღემდე
რა დადასტურდა, რა დარჩა გაურკვეველი
- გუშინდელი დაპირება და ნომრის შეცდომა: 156-ე დღის „ხვალინდელმა“ ჩარჩომ ცისპლატინის ისტორია „148-ე დღედ“ დაასახელა; სწორია 141-ე დღე (გეგმის ნომერი დაწერილ დღის ნომერში აირია; 148-ე დღე ლი-ფრაუმენის სინდრომია). აქ გასწორდა.
- დაწყების თარიღი: ის, რომ PVB კვლევა 1974 წლის აგვისტოში დაიწყო, აინჰორნის 2002 წლის PNAS წერილიდანაა (წაკითხულია შემაჯამებელი ხელსაწყოთი); ინდიანას უნივერსიტეტის 2024 წლის წერილი მხოლოდ 1974-ს ამბობს. კლელენდის პირველი მკურნალობის თარიღი (1974 წლის 7 ოქტომბერი) ერთ პაციენტის ისტორიას ემყარება.
- ძირითადი პუბლიკაცია: Einhorn LH, Donohue J. Ann Intern Med 1977;87(3):293-298, doi:10.7326/0003-4819-87-3-293; წაკითხულია რეზიუმეს დონეზე, სრული ტექსტი არ წაკითხულა. აღვნიშნავ, რომ ავტორთა სახელები ამ გვერდიდან კი არა, აინჰორნის ლიტერატურის სიიდანაა დადასტურებული.
- რიცხვების კონფლიქტი: 1977 წლის რეზიუმე 50 პაციენტს, 74 პროცენტ სრულ პასუხს, 85 პროცენტ დაავადებისგან თავისუფალს (მეთვალყურეობა 6-დან 30 თვეზე მეტამდე) იძლევა; 2002 წლის თხრობა — 47 პაციენტს, 70 პროცენტ სრულ პასუხს, 53 პროცენტ განკურნებას. სხვაობის მკაფიო ახსნა არც ერთ წყაროში ვერ ვიპოვე (შესაძლებელია მეთვალყურეობის ხანგრძლივობა, ხელახალი კლასიფიკაცია და განმარტების სხვაობა); გადაუჭრელია.
- ლის 1960 წლის გვერდების ნომრები: ჩანაწერის გვერდი (doi 10.1001/jama.1960.03030100059013) იძლევა 1960 წლის 5 ნოემბერს, ტომი 174, ნომერი 10, გვერდები 1291-1299; აინჰორნის 2002 წლის ლიტერატურის სია იმავე DOI-სთვის 145-153-ს ბეჭდავს. საფუძვლად ჩანაწერის გვერდი ავიღე; აინჰორნთან გვერდის ნომერი, სავარაუდოდ, დაბეჭდვის შეცდომაა. ნაშრომის რეზიუმე ვერ წაიკითხა, ამიტომ წამლები და პაციენტთა რაოდენობა არ არის მოყვანილი.
- ჰიგბი და თარიღი: მითითება (Cancer 1974;33:1219-1225, მაისის ნომერი DOI-ს სტრიქონიდან) აინჰორნის სიიდანაა; ფორმულირება „1973 წელს მოწმდებოდა“ — აინჰორნის ტექსტიდან. 141-ე დღეს ოქსფორდის 1973 წლის შეხვედრისთვის მოყვანილ „11 პაციენტში ნაწილობრივი პასუხები, სამში სრული“ და აქ მოყვანილ „სამი სრული, სამი ნაწილობრივი“ შორის მცირე ფორმულირების სხვაობაა; ეს იგივე 11 პაციენტია თუ არა, ვერ გადავამოწმე.
- უილიამსი და სხვ. 1987: სათაური და „261 მამაკაცი“ ჩანაწერის გვერდის რეზიუმედანაა; მითითება (ტ. 316, გვ. 1435-1440) და 244 პაციენტის რიცხვი აინჰორნის სიიდან და თხრობიდან. სხვაობა 261-სა და 244-ს შორის (შესაძლოა, შესაფასებელი პაციენტების რაოდენობა) ვერ გადავამოწმე. 61, 60, 74 და 83 პროცენტი აინჰორნის რეზიუმედანაა; ნაშრომის სრული რეზიუმე არ წამიკითხავს.
- ჰიდრატაცია: კლელენდის ისტორია ამბობს, რომ პროტოკოლი თირკმლების დამცავი სითხით იყო შედგენილი; აინჰორნის 2002 წლის წერილიდან ამოღებულ ტექსტში სითხე არ იხსენიება. პირველ პროტოკოლში სითხით მხარდაჭერის დეტალები ვერ გადამოწმდა.
- კლელენდის ისტორია: ორი შიდა წინააღმდეგობაა. წერილი წერს, რომ ფილტვის სიმსივნეები პირველი მკურნალობიდან დაახლოებით ათ დღეში გაქრა, მაგრამ ისიც, რომ მეორე მკურნალობა სამი კვირის შემდეგ იყო; ორივე ერთდროულად ვერ იქნება სწორი. მისი ასაკი როგორც 22, ისე 23-ად არის მითითებული. გვერდის მეტამონაცემი 2009-ს ამბობს, ნომრის ეტიკეტი — 2004 წლის ზამთარს. სიტყვა „განკურნება“ განმარტებული არ არის.
- სამუელსი, 25 პროცენტი: მხოლოდ აინჰორნის რეზიუმედან; სამუელსის ნაშრომი არ წაკითხულა.
- თურქეთის დისერტაცია: წაკითხულია მხოლოდ ჩანაწერის გვერდის რეზიუმე; დისერტაციის სრულ ტექსტს არ გავცნობივარ; BEP-ის პროცენტი („0,8 პროცენტი“) რეზიუმეში არათანმიმდევრულია; ჩანაწერი ნაშრომის სახეობას სადოქტოროდ ასახელებს, ჩანაწერის თარიღია 2018.
ერთი უჯრედის ანტისხეულების ქარხნად გადაქცევა: კიოლერი, მილშტაინი და მონოკლონური ანტისხეულები, 1975
დღეს ვნახეთ, რამდენად შორს წასვლა შეძლო წამლების კომბინაციამ; მაგრამ წამლები ხშირად ჯანმრთელ უჯრედებსაც ეხებოდა. ხვალინდელი ისტორია ერლიხის „ჯადოსნური ტყვიის“ ოცნებისთვის ახალ გზას ხსნის, რომელზეც 96-ე დღეს ვისაუბრეთ: ლაბორატორიაში შეუზღუდავი რაოდენობით ისეთი ანტისხეულის მიღება, რომელიც ერთადერთ სამიზნეს ცნობს. ხვალ გადავამოწმებ კიოლერისა და მილშტაინის 1975 წლის პუბლიკაციის ბიბლიოგრაფიულ მითითებასა და თარიღს, 1984 წლის ნობელის პრემიას და მტკიცებას, რომ აღმოჩენა დაპატენტებული არ ყოფილა.
ავტორის შენიშვნა: ამ წერილში ყველაზე მეტად ის მაინტერესებდა, აინჰორნის რიცხვები ერთ რიცხვში არ ჩამეტენა: 1977 წლის 85 პროცენტი და 2002 წლის 53 პროცენტი ერთი სერიის ორი ფოტოა და სხვაობის ამხსნელი წყარო ვერ ვიპოვე. მეორე საზრუნავი გუშინდელ ჩარჩოში დღის ნომრის შეცდომის დაფარვის გარეშე გასწორება იყო.
წყაროები და დამატებითი საკითხავი
- Einhorn LH. Curing metastatic testicular cancer. Proc Natl Acad Sci USA 2002;99(7):4592-4595. PubMed Central: PMC123692 (წაკითხულია შემაჯამებელი ხელსაწყოთი).
- Einhorn LH, Donohue J. Cis-diamminedichloroplatinum, vinblastine, and bleomycin combination chemotherapy in disseminated testicular cancer. Ann Intern Med 1977;87(3):293-298. doi:10.7326/0003-4819-87-3-293 (წაკითხულია რეზიუმეს დონეზე).
- Li MC, Whitmore WF, Golbey R, Grabstald H. Effects of combined drug therapy on metastatic cancer of the testis. JAMA 1960;174(10):1291-1299. doi:10.1001/jama.1960.03030100059013 (ჩანაწერის გვერდი; რეზიუმე ვერ წაიკითხა).
- Higby DJ, Wallace HJ, Albert DJ, Holland JF. Cancer 1974;33(5):1219-1225 (მითითება აინჰორნის 2002 წლის სიიდან; სათაური და რეზიუმე არ წაკითხულა).
- Samuels ML, Lanzotti VJ, Holoye PY, Boyle LE, Smith TL, Johnson DE. Cancer Treat Rev 1976;3:185-204 (მითითება აინჰორნის სიიდან; არ წაკითხულა).
- Williams SD, Birch R, Einhorn LH, Irwin L, Greco FA, Loehrer PJ. Treatment of disseminated germ-cell tumors with cisplatin, bleomycin, and either vinblastine or etoposide. N Engl J Med 1987;316:1435-1440 (სათაური ჩანაწერის გვერდიდან, მითითება აინჰორნის სიიდან; სრული რეზიუმე არ წაკითხულა).
- Rosenberg B, VanCamp L, Krigas T. Inhibition of cell division in Escherichia coli by electrolysis products from a platinum electrode. Nature 1965;205:698-699. doi:10.1038/205698a0 (მითითება; იხ. დღე 141).
- CureToday. Cured: the John Cleland story. 2004 წლის ზამთარი, curetoday.com (წაკითხულია შემაჯამებელი ხელსაწყოთი; პაციენტის ისტორია, მეორეული წყარო).
- Indiana University Simon Comprehensive Cancer Center. Einhorn: 50 years of the cure. 2024 წლის 16 სექტემბერი (წაკითხულია 141-ე დღეს; მეორეული წყარო).
- Öztürk AB. Germ hücreli testis kanserlerinde 78 aylık izlem ve kemoterapi sonuçları. გიულჰანეს სამხედრო სამედიცინო აკადემია, 1994, acikbilim.yok.gov.tr (წაკითხულია ჩანაწერის გვერდის რეზიუმე).
- Mukherjee S. The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer. New York: Scribner; 2010 (ზოგადი კონტექსტი; შესაბამისი ნაწილი ამ წერილისთვის ხელახლა არ წაკითხულა).
ეს წერილი „კიბოს ისტორია 365 დღეში“ სერიის 157-ე დღეა და სათესლის კიბოში ცისპლატინიანი კომბინაციის დაბადებას ისტორიული წაკითხვის სახით წარმოადგენს. ეს ისტორიულ-პოპულარული შინაარსია; ის დიაგნოზის ან მკურნალობის რეკომენდაცია არ არის. მკურნალობასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებისთვის მიმართეთ თქვენს ექიმს. წყაროები შემოწმებულია; დეტალები, რომლებიც მხოლოდ ერთ მეორეულ წყაროს, მხოლოდ რეზიუმეს ან წაუკითხავ ტექსტს ემყარება, ფაქტების შემოწმების შენიშვნებშია აღნიშნული.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.




