კიბოს იმუნოთერაპია ორსულობისას უსაფრთხოა?

იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორები (ICI) იმუნოთერაპიის ერთ-ერთი სახეობაა და ბოლო წლებში კიბოს მკურნალობის რევოლუციურ მეთოდებს შორისაა. ამ მედიკამენტებმა ორგანიზმის იმუნური სისტემის კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ უფრო ეფექტიანად ამოქმედებით მრავალი კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია (შემდგომ ტექსტში „იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორის“ ნაცვლად მოკლედ „იმუნოთერაპია“ იქნება გამოყენებული).

თუმცა, როგორც მკურნალობის ნებისმიერ ახალ მეთოდს, ამ იმუნოთერაპიებსაც პოტენციური რისკები და გვერდითი ეფექტები აქვს. განსაკუთრებით ისეთ მგრძნობიარე პერიოდებში, როგორიც ორსულობაა, მათი უსაფრთხოების მიმართ სერიოზული შეშფოთება არსებობს. ორსულობისას გამოყენებული იმუნოთერაპიის გავლენა ნაყოფსა და ახალშობილზე ჯერ სრულად შესწავლილი არ არის და მეცნიერები მას მუდმივად იკვლევენ. ფრანგმა მკვლევრებმა ჩაატარეს ახალი, საყურადღებო კვლევა ორსულობისას იმუნოთერაპიის გამოყენების შესაძლო რისკებისა და უსაფრთხოების შესაფასებლად; მიგნებებმა ამ სფეროში ჩვენს ცოდნაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა.

ძველი შეშფოთება, ახალი მიგნებები

აქამდე ორსულობისას იმუნოთერაპიის გამოყენება უსაფრთხოების არასაკმარისი მონაცემების გამო რეკომენდებული არ იყო. თუმცა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ფარმაკოზედამხედველობის ბაზაზე ფრანგი მკვლევრების მიერ ჩატარებულმა ამ პიონერულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ცალკე გამოყენებისას იმუნოთერაპიას სხვა კიბოს მედიკამენტებთან შედარებით ორსულობის, ნაყოფის ან ახალშობილის შედეგებზე უარყოფითი გავლენა არ ჰქონია. ამის საპირისპიროდ, ორი სხვადასხვა იმუნოთერაპიის კომბინირებისას ნაადრევი მშობიარობის რისკის ზრდა გამოვლინდა.

კვლევის დეტალები

ეს კოჰორტული კვლევა დაიგეგმა ორსულობისას მიღებულ იმუნოთერაპიასთან და სხვა კიბოს მედიკამენტებთან დაკავშირებული ორსულობის, ნაყოფის ან/და ახალშობილის არასასურველი შედეგების რისკის შესაფასებლად.

იმუნური საკონტროლო წერტილების კლასის იმუნოთერაპიები არის აგენტები, რომლებიც იმუნური სისტემის უჯრედებზე სამ ცილოვან სამიზნეს ბლოკავს: პროგრამირებული უჯრედული სიკვდილი 1 (PD1) ან მის ლიგანდს, ან ციტოტოქსიკურ T-ლიმფოციტთან ასოცირებულ ცილა 4-ს (CTLA4).

2022 წლის 26 ივნისამდე ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ფარმაკოზედამხედველობის მონაცემთა ბაზა VigiBase, რომელიც 130-ზე მეტ ქვეყანას ემსახურება, დედა-ნაყოფისა და ახალშობილის არასასურველი შედეგების 45 სახეობას აღრიცხავდა. ამ ბაზაში იმუნოთერაპიასთან დაკავშირებული არასასურველი მოვლენების შემთხვევათა ანგარიშები შეადარეს ორსულობისას კიბოს სხვა მკურნალობის ზემოქმედების მქონე არაშემთხვევათა ანგარიშებს. შედარება ჩატარდა მეთოდით, რომელსაც შემთხვევა–არაშემთხვევის დისპროპორციულობის ანალიზი ეწოდება. ის იმუნოთერაპიის შესაძლო რისკების უკეთ გაგებაში გვეხმარება.

შედეგები

• ანალიზში იმუნოთერაპიასთან დაკავშირებული 91 შემთხვევის ანგარიში შეადარეს კიბოს სხვა მედიკამენტებთან დაკავშირებულ 3467 შემთხვევის ანგარიშს.
• იმუნოთერაპიის ამ 91 შემთხვევის დიდი ნაწილი განსაკუთრებით ძუძუს კიბოს (30,1%) და ქრონიკული მიელოიდური ლეიკემიის (26,9%) შემთხვევებს უკავშირდებოდა.
• იმუნოთერაპიის ცალკე გამოყენებისას სხვა კიბოს მედიკამენტებთან შედარებით დედა-ნაყოფის არასასურველი მოვლენების ზრდა არ გამოვლენილა.
• Anti-PD1-ისა და anti-CTLA4-ის შემცველი ორი იმუნოთერაპიის კომბინირებისას ნაადრევი მშობიარობის მაჩვენებელი კიბოს სხვა მედიკამენტებთან შედარებით თითქმის 14-ჯერ უფრო მაღალი იყო.
• ამასთან, სამი შემთხვევის ანგარიში იმუნურ სისტემასთან დაკავშირებულ დედა-ნაყოფის მოვლენებს უკავშირდებოდა:
  1. ერთ დედაში ანტიფოსფოლიპიდური სინდრომის გამო სპონტანური აბორტი,
  2. ერთ ახალშობილში პნევმონიის შედეგად რესპირატორული დისტრესის სინდრომი და სიკვდილი,
  3. გამოვლინდა გარდამავალი თანდაყოლილი ჰიპოთირეოზის შემთხვევები.

საბოლოოდ, კვლევა აჩვენებს, რომ ორსულობისას იმუნოთერაპია შეიძლება ადრე ნავარაუდევზე უკეთ გადაიტანებოდეს. თუმცა იმუნურ სისტემასთან დაკავშირებული იშვიათი ნეონატალური არასასურველი მოვლენების შესაძლებლობის გათვალისწინებით, ორსულმა ქალებმა შეძლებისდაგვარად უნდა აირიდონ სპეციფიკური იმუნოთერაპიის მეთოდები, განსაკუთრებით anti-PD1-ისა და anti-CTLA4-ის შემცველი კომბინირებული მკურნალობა. ამ მკურნალობების პოტენციურმა რისკებმა, განსაკუთრებით უფრო მგრძნობიარე ჯგუფებში, შესაძლოა სერიოზული შედეგები გამოიწვიოს.