კიბოს მკურნალობის დროს რატომ უნდა მოერიდოთ ისეთ საკვებს, როგორიცაა გრეიპფრუტი და ბროწეული?
ამ სტატიაში
ზოგიერთ საკვებსა და ალტერნატიული მედიცინის პროდუქტებში არსებული ნივთიერებები შეიძლება თქვენს კიბოს წამალთან ურთიერთქმედებდეს და მკურნალობის გვერდითი ეფექტები ან წამლის ეფექტიანობის შემცირება გამოიწვიოს. თითქმის ყველამ იცის, რომ გრეიპფრუტი კიბოს წამლებთან ურთიერთქმედებს. მაგრამ ქიმიოთერაპიის წამლებთან მხოლოდ გრეიპფრუტი ურთიერთქმედებს? არსებობს სხვა საკვები ან პროდუქტი, რომელმაც შეიძლება თქვენს მკურნალობაზე იმოქმედოს, და როგორ მოქმედებს ეს პროდუქტები მკურნალობაზე?
ყველა წამალი, მათ შორის კიბოს სამკურნალო პრეპარატები, მოქმედებისთვის ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ ნაწლავებში უნდა დაიშალოს და შეიწოვოს (აბსორბცია), სისხლით ორგანიზმში განაწილდეს და მეტაბოლიზდეს. შემდეგ კი ორგანიზმიდან უნდა გამოიდევნოს. როდესაც წამალს პირით იღებთ ტაბლეტის, კაფსულის ან სითხის სახით, ეს პროცესი ნაწლავში დაშლითა და შეწოვით იწყება და მეტაბოლიზმით გრძელდება. სინამდვილეში იგივე ეხება საკვებსაც: ჭამის შემდეგ ის ნაწლავებში იშლება, მოინელება, შეიწოვება და სისხლში ხვდება. სისხლში მოხვედრილი საკვები თავდაპირველად ღვიძლში გადაიტანება და მისი მეტაბოლიზმი გრძელდება.
ორგანიზმში მოხვედრილი ნივთიერებების ნაწილი ჩვენს სტრუქტურაში ერთვება, ნაწილი ინახება (მაგალითად, ცხიმის სახით), ნაწილი კი გამოიდევნება. წამლის მეტაბოლიზება ნიშნავს ამ წამლის ბიოლოგიურ გარდაქმნას და ამ პროცესს ბიოტრანსფორმაციასაც უწოდებენ. მეტაბოლიზაციის ეს პროცესი, რომელიც ღვიძლში, თირკმელებში, ნაწლავში, კანში და ფილტვებში მიმდინარეობს, სხვადასხვა ფერმენტული სისტემით ხორციელდება. მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანია CYP3A ფერმენტები.
რა არის CYP3A ფერმენტები?
ვიცით, რომ ციტოქრომ P (CYP) ფერმენტების სახელით ცნობილი ჯგუფი ორგანიზმის ნივთიერებების ნაწლავში შეწოვისა და სხვა ორგანოებში მეტაბოლიზაციის პროცესის ნაწილია.
ბევრი CYP ფერმენტი არსებობს, მათ შორის ჯგუფი, რომელსაც CYP3A ეწოდება. ეს ჯგუფი მოიცავს CYP3A4 და CYP3A5 სახელწოდების ფერმენტებს. ისინი მნიშვნელოვანია იმისთვის, თუ როგორ შეიწოვება წამლები ნაწლავებიდან.
ზოგი საკვები და წამალი CYP3A-ზე მოქმედებს. ამ ფერმენტებმა შეიძლება გავლენა მოახდინონ შეწოვილი კიბოს წამლის რაოდენობაზე; წამლის მოქმედება გააძლიერონ ან შეასუსტონ.
საკვები, რომელსაც კიბოს მკურნალობის დროს უნდა მოერიდოთ
გრეიპფრუტი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული საკვებია, რომელსაც უნდა მოერიდოთ; ის შეიცავს CYP3A-ის დამბლოკავ (მაინჰიბირებელ) ნივთიერებას. თუმცა ეს ნივთიერება სხვადასხვა კონცენტრაციით სხვა ხილშიც გვხვდება.
- გრეიპფრუტი და მისი წვენი
- წითელი ფორთოხალი
- ბროწეული
- ვარსკვლავისებრი ხილი (კარამბოლა)
კიბოს მკურნალობის დროს უნდა მოერიდოთ ამ ხილის რეგულარულ მიღებას, განსაკუთრებით მისი წვენის გამოწურვასა და დალევას. თუმცა პაციენტს, რომელმაც ამ ინფორმაციის არცოდნის გამო ეს ხილი მიიღო, არ უნდა გაუჩნდეს განცდა, რომ ძალიან დიდი შეცდომა დაუშვა. თუ ძალიან მოგინდათ, გრეიპფრუტის ერთი ნაჭრის ან 1 კოვზი ბროწეულის ჭამა პრობლემას არ წარმოადგენს, მაგრამ ჩვეულებრივი მოხმარების რაოდენობამდე არ უნდა ახვიდეთ.
წამლები
არსებობს მრავალი სხვადასხვა ტიპის წამალი, რომელსაც შეუძლია CYP3A ფერმენტების მოქმედებაზე გავლენის მოხდენა; ესენია;
- ზოგი ანტიბიოტიკი (ერითრომიცინი, კლარითრომიცინი)
- ზოგი კიბოს წამალი (იფოსფამიდი, ტამოქსიფენი, ვინბლასტინი, იმატინიბი)
- სოკოს საწინააღმდეგო წამლები
- აივ-ის მკურნალობა
- ეპილეფსიის წამლები (ანტიკონვულსანტები)
- კალციუმის არხის ბლოკერებად წოდებული წამლები
- ანტიდეპრესანტები
- სტატინები (ქოლესტერინის დამაქვეითებელი საშუალებები)
- სტეროიდები
მცენარეული დანამატები (ფიტოთერაპიის პროდუქტები)
არსებობს მრავალი სხვადასხვა მცენარეული დანამატიც, რომლებიც CYP3A ფერმენტებზე ძლიერ მოქმედებს:
ამ მიზეზებით ძალიან მნიშვნელოვანია, თქვენს ონკოლოგს აცნობოთ მიღებული მცენარეული დანამატების, რეგულარულად გამოყენებული წამლების, კონცენტრირებული კვების პროდუქტებისა და სპეციალური დიეტის შესახებ, თუ მას იცავთ. ექიმი შეძლებს გითხრათ, იღებთ თუ არა რაიმე წამალს ან დანამატს, რომელმაც შეიძლება CYP3A ფერმენტებზე და, შესაბამისად, კიბოს მკურნალობაზე იმოქმედოს. თუ ჯანმრთელობის სხვა პრობლემების გამო CYP3A ფერმენტზე მოქმედი წამლის მიღება გიწევთ, ექიმი კიბოს წამლის დოზას შეგიცვლით.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.