კიბოსა და შაქრიანი დიაბეტის კავშირი – კიბოს 9 ტიპი დიაბეტის რისკს ზრდის

ხშირად კითხულობენ, მოქმედებს თუ არა კიბოს დიაგნოზი დიაბეტის რისკზე, ანუ შეიძლება თუ არა კიბო შაქრიანი დიაბეტის მიზეზი იყოს. ამიტომ სამხრეთ კორეის სეულის Sungkyunkwan უნივერსიტეტის მკვლევრებმა 10 წლის განმავლობაში ნახევარ მილიონზე მეტი ქალისა და მამაკაცის სამედიცინო მონაცემები შეისწავლეს და შედეგად; კიბოს ცხრა ტიპის მიერ შემდგომი დიაბეტის რისკის ზრდა აჩვენეს.

დიაბეტის რისკი კიბოს დიაგნოზის შემდეგ პირველი 2 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი იყო. კვლევა 2003-დან 2013 წლამდე გაგრძელდა.

აქამდე მრავალი კვლევა საპირისპირო კავშირს აჩვენებდა: დიაბეტი სხვადასხვა კიბოს განვითარების რისკფაქტორად ითვლებოდა. ამ კვლევის მსგავსი მცირე რაოდენობის მტკიცებულებები კი მიუთითებს, რომ განსაკუთრებით პანკრეასის, კოლორექტული და ძუძუს კიბოს დიაგნოზის შემდეგ ახალი დიაბეტის განვითარების რისკი იზრდება.

ეს მონაცემები სიმსუქნის, უმოძრაობისა და მოწევის მსგავსი ცნობილი დიაბეტის რისკფაქტორებისგან დამოუკიდებლად კიბოს დიაბეტის გაზრდილ რისკთან კავშირის მტკიცებულებებზე მიუთითებს.

ეს ნიშნავს, რომ კიბოს პაციენტებისთვის დიაბეტის რუტინული სკრინინგი შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს. მრავალი გამოცდილი ონკოლოგიური ცენტრი ხანგრძლივი მეთვალყურეობისას უკვე აკონტროლებს დიაბეტთან დაკავშირებულ პარამეტრებსაც.

პანკრეასის კიბოს შემდეგ დიაბეტის რისკი 5-ჯერ მეტი აღმოჩნდა

კვლევის დასაწყისში კიბოს ისტორიის არმქონე 52-58 წლის 524.089 ქალი და მამაკაცი მონაწილეობდა. მედიანური 7 წლიანი დაკვირვებისას 15.130 მონაწილეს კიბო დაუდგინდა. დიაგნოზის მქონენი, მის არმქონეებთან შედარებით, ზოგადად უფრო ხანდაზმული, ყოველდღიურად ალკოჰოლის მომხმარებელი, სხეულის მასის ინდექსით უფრო მაღალი და მეტი თანმხლები დაავადების მქონე პირები იყვნენ.

• კვლევის უმნიშვნელოვანესი შედეგით, 10 წელიწადში გამოვლენილი 26.610 დიაბეტის შემთხვევიდან 834 კიბოს განვითარების შემდეგ გაჩნდა; კიბოს დიაგნოზი დიაბეტის რისკს 1.35-ჯერ ზრდიდა (ასაკის, სქესის, მეტაბოლური ფაქტორებისა და თანმხლები დაავადებების მსგავსი სხვა რისკებისგან დამოუკიდებლად).
• ქვეჯგუფების ანალიზით პანკრეასის კიბოს მქონეთა დიაბეტის რისკი 5.2-ჯერ იზრდებოდა.
• თირკმლის, ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის, ფილტვის, ჰემატოლოგიური (სისხლისა და ძვლის ტვინის წარმოშობის), ძუძუს, კუჭისა და ფარისებრი ჯირკვლის კიბოც მნიშვნელოვნად ზრდიდა ახალი დიაბეტის რისკს.
• სათესლისა და ტვინის სიმსივნეები დიაბეტის რისკის მცირე ზრდასთან იყო დაკავშირებული. ხოლო საშვილოსნოს, საკვერცხის, თავისა და კისრის, საყლაპავის ან პროსტატის კიბოს განვითარების შემდეგ რისკის მატება არ დაფიქსირდა.

რადგან კიბოს პაციენტებში დიაბეტის რისკი დიაგნოზის შემდეგ პირველ 2 წელიწადში ყველაზე მაღალია, ვარაუდობენ, რომ კორტიკოსტეროიდების ან ქიმიოთერაპიის მსგავს მკურნალობას შეიძლება როლი ჰქონდეს. თუმცა კიბოს უშუალო გავლენამაც შეიძლება დიაბეტის რისკი გაზარდოს; კიბოს კახექსიისინსულინრეზისტენტობასთან, გლუკოზის აუტანლობასა და დიაბეტთან კავშირი საყურადღებოა.

დასკვნა

როგორც კიბოსთან დაკავშირებულმა ფაქტორებმა, ისე მკურნალობამ შეიძლება დიაბეტის განვითარების რისკი გაზარდოს. ამიტომ ზემოთ ჩამოთვლილი 9 ტიპის (პანკრეასის, თირკმლის, ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის, ფილტვის, ჰემატოლოგიური, ძუძუს, კუჭისა და ფარისებრი ჯირკვლის) პაციენტებში უფრო ახლო დიაბეტური მეთვალყურეობა შეიძლება დაიგეგმოს. საჭირო არის შემდგომი კვლევები სპეციფიკური მიზეზებისა და პირადი ფაქტორების გამოსაკვლევად და საუკეთესო მართვის სტრატეგიის შესაქმნელად.