ارتباط سرطان و دیابت – 9 نوع سرطان خطر دیابت را افزایش می‌دهند

این‌که تشخیص سرطان بر خطر دیابت اثر دارد یا نه، یعنی سرطان می‌تواند علت دیابت باشد یا نه، از پرسش‌های مهم است. پژوهشگران دانشگاه سونگ‌کیون‌کوان در سئول کره جنوبی داده‌های پزشکی بیش از نیم میلیون زن و مرد را طی 10 سال بررسی کردند و در نتیجه، نشان دادند نه نوع سرطان خطر دیابتِ بعدی را افزایش می‌دهند و این ارتباط مشاهده شد.

خطر دیابت در 2 سال نخست پس از تشخیص سرطان بالاترین بود. مطالعه از 2003 تا 2013 ادامه یافت.

تاکنون بسیاری از مطالعات رابطه معکوس را نشان داده بودند؛ یعنی دیابت عامل خطر ایجاد سرطان‌های مختلف تلقی می‌شد. شواهد محدودی مانند این مطالعه نشان می‌دهند به‌ویژه پس از تشخیصِ پانکراس, کولورکتال و سرطان پستان خطر ایجاد دیابت جدید افزایش می‌یابد.

این داده‌ها، با در نظر گرفتنِ چاقی، بی‌تحرکی و سیگار و موارد مشابه، مستقل از عوامل خطر شناخته‌شده دیابت به شواهد ارتباط سرطان با خطر بیشتر دیابت اشاره می‌کنند.

این یعنی غربالگری معمول دیابت در بیماران سرطانی ممکن است مهم باشد. بسیاری از مراکز باتجربه سرطان در کنترل‌های طولانی‌مدت، شاخص‌های مربوط به دیابت را نیز پیگیری می‌کنند.

خطر دیابت پس از سرطان پانکراس 5 برابر بیشتر بود

مطالعه شامل افراد بدون سابقه سرطان در آغاز، در سنین 52-58 سال، شامل 524.089 زن و مرد بود. طی میانه پیگیری 7 ساله، در 15.130 شرکت‌کننده سرطان تشخیص داده شد. تشخیص‌گرفتگان نسبت به دیگران معمولاً، مسن‌تر, مصرف‌کننده روزانه الکل بودند و شاخص توده بدن بالاتر و بیماری‌های همراه بیشتری داشتند.

• مهم‌ترین نتیجه مطالعه این بود که، در 10 سال، از 26.610 مورد دیابت مشاهده‌شده، 834 مورد پس از ایجاد سرطان رخ داد و مشخص شد داشتن تشخیص سرطان خطر دیابت را 1.35 برابر می‌کند (مستقل از عوامل دیگر مانند سن، جنسیت، عوامل متابولیک و بیماری‌های همراه).
• در تحلیل زیرگروه، خطر دیابت در سرطان پانکراس 5.2 برابر افزایش داشت.
• سرطان کلیه، کبد، کیسه صفرا، ریه، سرطان‌های خون و مغز استخوان، پستان، معده و تیروئید نیز خطر دیابت جدید را به‌طور قابل‌توجه افزایش دادند.
• تومور بیضه و مغز با افزایش اندک خطر دیابت مرتبط بودند. در مقابل، پس از سرطان رحم، تخمدان، سر و گردن، مری یا پروستات افزایش خطر دیابت دیده نشد.

چون خطر دیابت در بیماران سرطانی در 2 سال نخست پس از تشخیص بالاترین بود، تصور می‌شود درمان‌هایی مانند کورتیکواستروئید یا شیمی‌درمانی نقش داشته باشند. با این حال، اثرات مستقیم سرطان نیز می‌توانند خطر دیابت را افزایش دهند؛ کاشکسی سرطانبه شکلی جالب با مقاومت به انسولین، اختلال تحمل گلوکز و دیابت مرتبط است.

نتیجه

هم برخی عوامل خود سرطان و هم درمان‌های آن ممکن است خطر دیابت را در بیماران افزایش دهند. بنابراین، به‌ویژه برای 9 نوع یادشده (پانکراس، کلیه، کبد، کیسه صفرا، ریه، سرطان‌های خون، پستان، معده و تیروئید) می‌توان پیگیری نزدیک‌تر دیابت را برنامه‌ریزی کرد. برای بررسی علت‌های اختصاصی و عوامل فردی دیابت در بیماران سرطانی و تدوین مناسب‌ترین راهبرد مدیریت، مطالعات بیشتری لازم است.