მარტოობა საშუალო ასაკის მამაკაცებში კიბოს რისკს ზრდის

ფინეთში ჩატარებულმა 20-წლიანმა კვლევამ აჩვენა, რომ საშუალო ასაკის მამაკაცებში მარტოობა კიბოს რისკს ზრდიდა, ხოლო დიაგნოზისას დაუქორწინებლობა უარეს შედეგებსა და პროგნოზს (დაავადების მიმდინარეობას) უკავშირდებოდა.

ასევე აღმოჩნდა, რომ, მიუხედავად მარტოობის კავშირისა კიბოს გაზრდილ რისკთან, სოციალური იზოლაცია ასე დაკავშირებული არ იყო.

აღმოსავლეთ ფინეთის უნივერსიტეტის დოქტორანტმა და კვლევის მონაწილემ Siiri-Liisi Kraav-მა თქვა, რომ ნათელი არ არის, რატომ უკავშირდება მარტოობა კიბოს სოციალურ იზოლაციაზე ძლიერად, თუმცა შესაძლოა კავშირი მარტოობის ხანგრძლივ პროცესს ჰქონდეს. „მრავალი ადამიანისთვის სოციალური ურთიერთობების დონე (სოციალური იზოლაცია) დამაკმაყოფილებელია და აუცილებლად ტკივილს არ იწვევს. მარტოობა კი სწორედ მდგომარეობით უკმაყოფილებით განისაზღვრება.“

Krav-ის თქმით, ჯერ არ არის ნათელი, რატომ შეიძლება მარტოობა კიბოს რისკს ზრდიდეს, თუმცა ერთ-ერთი შესაძლებლობა ანთება შეიძლება იყოს.

Kraav-მა თქვა: „მარტოობას ჯანმრთელობაზე მრავალი უარყოფითი გავლენა აქვს და კიბოს გაზრდილი სიხშირე მხოლოდ ერთ-ერთია. ამიტომ შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს ამ შედეგების პრევენცია მარტოობის ეფექტიანი ჩარევების შემუშავებითა და რეგულარული სკრინინგით.“

2021 წლის მაისში Psychiatry Research -ში გამოქვეყნებული კვლევა ჩატარდა 42-61 წლის 2570 მამაკაცში. საშუალოდ 20,4 წლის შემდეგ აღწერეს, რომ 649 მამაკაცს (25,3%) კიბო განუვითარდა და 283 ამ დაავადებით გარდაიცვალა. დიაგნოზისას საშუალო ასაკი 70 წელი იყო და ყველაზე ხშირი იყო პროსტატის (9,2%), ფილტვის (3,4%) და კოლორექტული (3,1%) კიბო. კვლევაში ასევე აღინიშნა, რომ კიბოს მქონე პაციენტები ჯანმრთელ მონაწილეებთან შედარებით უფრო ხანდაზმული იყვნენ და მეტ ალკოჰოლსა და თამბაქოს მოიხმარდნენ .

იუტის Brigham Young-ის უნივერსიტეტის პროფესორმა და კვლევის მონაწილემ Julianne Holt-Lunstand-მა ასევე „მრავალი კვლევა სოციალურ იზოლაციასაც და მარტოობასაც საერთო სიკვდილიანობასა და გულ-სისხლძარღვთა შედეგებს უკავშირებს, თუმცა კიბოსთვის სპეციფიკური კვლევები ნაკლებია“ — თქვა. Holt-Lunstand-ის თქმით, ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული Covid-19-ის შედეგად წარმოქმნილი პანდემიით გამოწვეული მარტოობისა და სოციალური იზოლაციის გავლენა ჯანმრთელობაზე „კიდევ მრავალი წლის განმავლობაში“ სრულად გასაგები ვერ იქნება.

ვიმედოვნებთ, რომ ადამიანთა უმრავლესობა კორონავირუსის მიმართ იმუნიტეტს გამოიმუშავებს ან გამოჯანმრთელდება, თუმცა ვშიშობთ, რომ მოსახლეობის სულ მცირე ნაწილი პანდემიის ქრონიკულ ბიოფსიქოსოციალურ შედეგებს განიცდის. ამიტომ კვლევა უნდა გავაგრძელოთ და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საკითხებს პრიორიტეტი მივანიჭოთ.

დასკვნის სახით, ბოლო პერიოდში Covid-19-ის პანდემიითაც შეცვლილ ცხოვრების წესს ფსიქოლოგიური სირთულეები ახლავს. მარტო მცხოვრებთა კომუნიკაციის გარეშე დარჩენის გრძელვადიანი პრობლემების წინასწარ დანახვა შესაძლოა 20 წლის წინ დაწყებული ამ კვლევით გახდეს შესაძლებელი. არ უნდა უგულებელვყოთ, რომ სწორედ ახლა ამ კვლევამ მრავალ საკითხს მოჰფინა ნათელი და ცნობიერება გაზარდა. მის საფუძველზე სამომავლოდ გაცილებით ფართო კვლევებიც უნდა ჩატარდეს.