რა არის მუცლის ასციტი (ჭარბი სითხე)? რომელ კიბოებს ახლავს და როგორ მკურნალობენ?
ამ სტატიაში
ასციტი მუცელში სითხის დაგროვებაა. მისი სამედიცინო ტერმინია ascites, თუმცა თურქულად „ასიტ“ გამოითქმის; ამასთან, ეს ქიმიაში გამოყენებული მჟავა არ არის. მუცლის ასციტი შეიძლება განვითარდეს, როდესაც ღვიძლი სათანადოდ ვერ მუშაობს ან კიბო მუცლის ფარზე ვრცელდება. ასციტური სითხე ორგანოებსა და მუცლის ფარს შორის სივრცეს ავსებს, რამაც შეიძლება შებერვა და ტკივილი გამოიწვიოს.
ასციტი ციროზის, ღვიძლის უკმარისობამდე მიმყვანი დაავადების, ხშირი ნიშანია.
მუცელში სითხის დაგროვებასთან ერთად ადამიანს შეიძლება შებერილობა და დისკომფორტი ჰქონდეს. სითხემ ფილტვებზეც შეიძლება მოახდინოს ზეწოლა და ქოშინი გამოიწვიოს.
ადამიანის ასციტის მიზეზის მიხედვით ექიმმა შეიძლება მდგომარეობას ცხოვრების წესის ცვლილებებით, დიურეზულებით (შარდმდენებით) და ანტიბიოტიკებით უმკურნალოს. ზოგ შემთხვევაში შეიძლება სითხის ნემსით გამოშვება გახდეს საჭირო.
ასციტის მიზეზის, ნიშნების, მკურნალობისა და სხვა საკითხების გასაგებად შეგიძლიათ სტატიის კითხვა განაგრძოთ.
რა არის მუცლის ასციტი?
ასციტი მუცელში სითხის დაგროვების აღმნიშვნელი სამედიცინო ტერმინია.
ის შეიძლება განვითარდეს, როდესაც საჭმლის მომნელებელი ორგანოებიდან ღვიძლისკენ მიმავალ პორტულ ვენაში სისხლის წნევა ძალიან იზრდება. ეს მომატებული წნევა თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციებს ამცირებს, რაც სითხის დაგროვებას იწვევს.
ის ღვიძლის პრობლემების ან ციროზის მქონე ადამიანების 80%-ში გვხვდება.
ასციტი შეიძლება განვითარდეს მუცლის ფარზე გავრცელებული კიბოების დროსაც და მუცლის ღრუს კიბოების გვიან ეტაპებზე, მუცლის ფარის სითხის გამტარობის დარღვევის გამო.
რა ნიშნები აქვს ასციტს?
მუცელში ჭარბმა სითხემ შეიძლება შებერილობა გამოიწვიოს, რასაც მუცლის დაჭიმულობისა და დისკომფორტის შეგრძნება მოჰყვება.
ასციტის ნიშნები შეიძლება რამდენიმე კვირაში ან დღეშიც კი განვითარდეს. თავდაპირველად მცირე შეშუპება შეიძლება უფრო ძლიერი გახდეს.
მუცლის ასციტის ნიშნები შეიძლება მოიცავდეს:
- მუცლის ტკივილს
- შებერილობას
- შეკრულობას
- მოუნელებლობას
- მადის დაკარგვას
- ხშირ შარდვას
- ქოშინს
- ძლიერ დაღლილობას
- ზურგის ტკივილს
რა იწვევს ასციტს?
ციროზი ასციტის ყველაზე ხშირი მიზეზია.
სხვა შესაძლო მიზეზებია:
- თირკმლის უკმარისობა
- გულის უკმარისობა
- ინფექცია
- პანკრეატიტი (კუჭქვეშა ჯირკვლის ანთება)
- პორტული ვენის თრომბოზი (ვენის დახშობა, რომელსაც საჭმლის მომნელებელი სისტემიდან ღვიძლში სისხლი მიაქვს)
ასციტი და მუცლის მიდამოში ცხიმის დაგროვება
მიუხედავად იმისა, რომ ასციტი მუცლის მიდამოში ცხიმის დაგროვებას ჰგავს, ექიმებს მათი ერთმანეთისგან გარჩევა შეუძლიათ.
ასციტური სითხეც და ცხიმიც მოძრავია, თუმცა შეხებისას განსხვავებულად იგრძნობა. ექიმმა შეიძლება ადამიანის მუცელი წოლითა და დგომით მდგომარეობაში შეამოწმოს. მუცლის ფორმამ შეიძლება მიანიშნოს, რომ ის ცხიმის ნაცვლად სითხეს შეიცავს.
ასციტის მქონე ადამიანს შეიძლება მაგარი და გაბერილი მუცელიც ჰქონდეს. ასევე შეიძლება წონისა და სხეულის ფორმის სწრაფ ცვლილებებს განიცდიდეს. ეს ცვლილებები ბევრად უფრო სწრაფად ხდება, ვიდრე სხეულის ცხიმოვანი მასის ჩვეულებრივი მატება (წონის მომატების სიჩქარე).
უქმნის თუ არა მუცლის ასციტი სიცოცხლეს საფრთხეს?
უმეტეს შემთხვევაში თავად ასციტი სიცოცხლისთვის საშიში არ არის. თუმცა მისი მიზეზი შეიძლება უფრო სერიოზული მდგომარეობა იყოს, მაგალითად ღვიძლის უკმარისობა, რომელმაც სიცოცხლეს შეიძლება საფრთხე შეუქმნას.
ციროზის გართულების სახით ასციტის მქონე ადამიანებში სიკვდილის რისკი 1 წელიწადში დაახლოებით 15%-ია, ხოლო 5 წელიწადში ეს მაჩვენებელი 44%-მდე იზრდება.
მკურნალობის გარეშე ასციტმა პაციენტს სხვადასხვა პრობლემა შეიძლება შეუქმნას. მაგალითად, მუცელში არსებულ სითხეში ინფექცია შეიძლება განვითარდეს. სათანადო მართვის გარეშე ეს მდგომარეობა შეიძლება საშიში იყოს.
როგორ მკურნალობენ ასციტს?
ასციტის მკურნალობის სხვადასხვა მეთოდი არსებობს. თქვენი ექიმი გადაწყვეტს, რომელი ვარიანტები შეესაბამება ადამიანის მდგომარეობას ყველაზე მეტად.
ნატრიუმის შემცირება (მარილის გამოდევნა)
მუცლის ასციტის მქონე ადამიანებს რაციონში ნატრიუმის (მარილის) შეზღუდვა ურჩევენ. ამ პრობლემის მქონე პაციენტები, ზოგადად, უნდა ცდილობდნენ დღეში 2000 მილიგრამზე ნაკლები ნატრიუმი მიიღონ.
დიურეზულები (შარდმდენები)
ასციტის მქონე ბევრ ადამიანს დიურეზულები, ანუ შარდმდენი მედიკამენტები, ეხმარება. ისინი ორგანიზმს ჭარბი სითხის გამოყოფაში უწყობს ხელს და ამით შეშუპებას ამცირებს.
ამ მიზნით ყველაზე ხშირად გამოყენებული მედიკამენტებია ფუროსემიდი (Lasix) და სპირონოლაქტონი (Aldactone).
პარაცენტეზი
პარაცენტეზი ექიმის მიერ შესრულებული მარტივი პროცედურაა. ის ჭარბი სითხის გამოსაშვებად მუცელში ნემსის შეყვანას მოიცავს.
თუ ექიმს ინფექციაზეც აქვს ეჭვი, მან შეიძლება გამოსაკვლევად სითხის მცირე ნიმუში აიღოს. თუმცა, თუ ადამიანს ძლიერი შებერილობა აქვს, ექიმი უფრო დიდი რაოდენობის სითხეს გამოუშვებს. მუცლის ასციტის მქონე პაციენტებს შეიძლება პარაცენტეზის კათეტერი ჩაუდგან და სითხე ყოველდღიურად გამოუშვან.
როგორ სვამენ ასციტის დიაგნოზს?
დიაგნოზი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენი სითხეა ადამიანის მუცელში. ექიმებს ხშირად ასციტის დიაგნოზის დასმა ფიზიკური გასინჯვით შეუძლიათ. ამასთან, ულტრაბგერითი გამოკვლევა და კომპიუტერული ტომოგრაფია გამოსახულებითი მეთოდებია, რომლებიც ასციტური სითხის რაოდენობას სწრაფად და ყველაზე ზუსტად აჩვენებს.
სითხის დაგროვების მიზეზის დასადგენად ექიმები მას კიბოსა და ინფექციის ნიშნებზე გამოიკვლევენ.
შეჯამება
ასციტი მუცელში სითხის დაგროვებაა. ის, ჩვეულებრივ, ღვიძლის დაავადების გართულების სახით ვითარდება.
მკურნალობას ასციტის მიზეზის მიხედვით ირჩევენ. თუ პაციენტის ასციტის მიზეზი ინფექციაა, მისი მკურნალობა ანტიბიოტიკებით შეიძლება.
ქრონიკული ასციტის მქონე ადამიანებში პარაცენტეზის პროცედურამ შეიძლება ცხოვრების ხარისხი გააუმჯობესოს.
მუცლის ასციტის ნიშნებია შებერილობა, მოუნელებლობა, შეკრულობა და ქოშინი. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მკურნალობა მედიკამენტებითა და მარტივი პროცედურებით შესაძლებელია, ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებში ის შეიძლება განმეორდეს.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.