آسیت شکمی (مایع اضافی) چیست؟ در کدام سرطان‌ها دیده می‌شود و چگونه درمان می‌شود؟
در این مقاله
آسیت، تجمع مایع در شکم است. اصطلاح پزشکی آن ascites است و «آسیت» خوانده می‌شود؛ با این حال با اسید در شیمی یکسان نیست. آسیت شکمی ممکن است زمانی ایجاد شود که کبد درست کار نمی‌کند یا سرطان در صفاق گسترش می‌یابد. مایع آسیت فضای میان اندام‌ها و صفاق را پر می‌کند و این امر می‌تواند باعث تورم و درد شود.
آسیت یکی از علائم شایع سیروز است؛ بیماری‌ای که به نارسایی کبد منتهی می‌شود.
با تجمع مایع در شکم، فرد ممکن است احساس نفخ و ناراحتی کند. مایع همچنین می‌تواند بر ریه‌ها فشار وارد کند و باعث تنگی نفس شود.
بسته به علت آسیت فرد، پزشک ممکن است این وضعیت را با تغییر سبک زندگی، دیورتیک‌ها (داروهای ادرارآور) و آنتی‌بیوتیک‌ها درمان کند. در برخی موارد ممکن است لازم باشد مایع را با سوزن تخلیه کنند.
برای آشنایی با علت آسیت، علائم آن، شیوه درمان و اطلاعات بیشتر می‌توانید ادامه مطلب را بخوانید.
آسیت شکمی چیست؟
آسیت اصطلاح پزشکی مورد استفاده برای تجمع مایع در شکم است.
این وضعیت ممکن است هنگامی رخ دهد که فشار خون ورید پورت (سیاهرگی که از اندام‌های گوارشی به کبد می‌رود) بسیار بالا می‌رود. این افزایش فشار، عملکرد کلیه و کبد را کاهش می‌دهد و باعث تجمع مایع می‌شود.
در 80% از افرادی که مشکلات کبدی یا سیروز دارند دیده می‌شود.
همچنین در سرطان‌هایی که به صفاق گسترش می‌یابند و در مراحل پیشرفته سرطان‌های داخل شکمی، آسیت ممکن است به‌دلیل اختلال در نفوذپذیری مایع صفاقی ایجاد شود.
علائم آسیت چیست؟
مایع اضافی در شکم می‌تواند با ایجاد نفخ، باعث احساس کشیدگی و ناراحتی شکمی شود.
علائم آسیت ممکن است ظرف چند هفته یا حتی چند روز ایجاد شوند. اگرچه تورم در ابتدا اندک است، ممکن است شدیدتر شود.
علائم آسیت شکمی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد شکم
- نفخ
- یبوست
- سوءهاضمه
- از دست دادن اشتها
- تکرر ادرار
- تنگی نفس
- خستگی مفرط
- کمردرد
علل آسیت چیست؟
سیروز شایع‌ترین علت آسیت است.
دیگر علل احتمالی عبارت‌اند از:
- نارسایی کلیه
- نارسایی قلب
- عفونت
- پانکراتیت (التهاب پانکراس)
- ترومبوز ورید پورت (انسداد سیاهرگی که خون را از دستگاه گوارش به کبد می‌برد)
آسیت و تجمع چربی در ناحیه شکم
اگرچه آسیت شبیه تجمع چربی در ناحیه شکم به نظر می‌رسد، پزشکان می‌توانند این دو را از یکدیگر تشخیص دهند.
هم مایع آسیت و هم چربی متحرک‌اند، اما حس متفاوتی دارند. پزشک می‌تواند شکم فرد را در حالت خوابیده و ایستاده معاینه کند. شکل شکم ممکن است نشان دهد که به‌جای چربی حاوی مایع است.
فرد مبتلا به آسیت ممکن است شکمی سفت و متورم نیز داشته باشد. همچنین ممکن است تغییرات سریعی در وزن و شکل بدن تجربه کند. این تغییرات بسیار سریع‌تر از سرعت معمول افزایش توده چربی بدن فرد (سرعت افزایش وزن) رخ می‌دهند.
آیا آسیت شکمی تهدیدکننده زندگی است؟
در بیشتر موارد، خود آسیت تهدیدکننده زندگی نیست. با این حال علت آن ممکن است وضعیت جدی‌تری مانند نارسایی کبد باشد که می‌تواند زندگی را تهدید کند.
در افرادی که آسیت را به‌عنوان عارضه سیروز دارند، خطر مرگ در 1 سال حدود 15% است، در حالی که این میزان در 5 سال تا 44% افزایش می‌یابد.
اگر آسیت درمان نشود، ممکن است مشکلات گوناگونی برای بیمار ایجاد کند. برای مثال ممکن است مایع داخل شکم عفونی شود. اگر این وضعیت به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند خطرناک باشد.
آسیت چگونه درمان می‌شود؟
درمان‌های گوناگونی برای آسیت وجود دارد. پزشک شما تصمیم می‌گیرد کدام گزینه‌ها برای وضعیت فرد مناسب‌ترند.
کاهش سدیم (دفع نمک)
به افرادی که مشکل آسیت شکمی دارند، محدود کردن سدیم (نمک) در رژیم غذایی توصیه می‌شود. این بیماران عموماً باید مصرف کمتر از 2000 میلی‌گرم سدیم در روز را هدف قرار دهند.
دیورتیک‌ها (داروهای ادرارآور)
بسیاری از افراد مبتلا به آسیت از دیورتیک‌ها که داروهای ادرارآور نیز نامیده می‌شوند سود می‌برند. این داروها با کمک به دفع مایع اضافی از بدن، تورم را کاهش می‌دهند.
رایج‌ترین داروهای مورد استفاده برای این منظور فوروزماید (Lasix) و اسپیرونولاکتون (Aldactone) هستند.
پاراسنتز
پاراسنتز روشی ساده است که پزشک انجام می‌دهد. این روش شامل وارد کردن سوزن به شکم برای خارج کردن مایع اضافی است.
همچنین اگر به عفونت مشکوک باشند، پزشک ممکن است نمونه کوچکی از مایع را برای آزمایش بگیرد. اما اگر تورم فرد بسیار زیاد باشد، پزشک مقدار بیشتری از مایع را تخلیه می‌کند. حتی می‌توان با قرار دادن کاتتر پاراسنتز برای بیماران دارای مشکل آسیت شکمی، مایع را روزانه تخلیه کرد.
آسیت چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص به مقدار مایع موجود در شکم فرد بستگی دارد. پزشکان معمولاً می‌توانند آسیت را با معاینه فیزیکی تشخیص دهند. با این حال سونوگرافی و سی‌تی‌اسکن روش‌های تصویربرداری‌ای هستند که مقدار آسیت را به‌سرعت و با بیشترین دقت نشان می‌دهند.
پزشکان برای تعیین علت تجمع مایع، آن را از نظر نشانه‌های سرطان و عفونت بررسی می‌کنند.
خلاصه
آسیت تجمع مایع در شکم است. معمولاً به‌عنوان عارضه بیماری کبدی ایجاد می‌شود.
درمان بر اساس علت آسیت انتخاب می‌شود. اگر علت آسیت بیمار عفونت باشد، آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند آن را درمان کنند.
در افرادی که مشکل آسیت مزمن دارند، پاراسنتز می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد.
علائم آسیت شکمی شامل نفخ، سوءهاضمه، یبوست و تنگی نفس است. اگرچه می‌توان آن را با دارو و اقدامات ساده درمان کرد، ممکن است در افراد دارای بیماری مزمن عود کند.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.