რა არის ტრუსოს ნიშანი და საიდან მოდის მისი სახელი?

ტრუსოს სინდრომის სახელითაც ცნობილი ტრუსოს კიბოს ნიშანი (Trousseau’s sign of malignancy) ჩვეულებრივ უცნობი წარმოშობის კიბოსთან დაკავშირებულ, განმეორებითი და მიგრირებადი თრომბოზებით (სისხლძარღვთა დახშობით) გამოვლენილ პარანეოპლასტიკურ პროცესს გულისხმობს.

ტრუსოს კიბოს ნიშანი განსხვავდება იმ მდგომარეობისგან, რომელიც ასევე დოქტორ ტრუსოს სახელს ატარებს: კალციუმის დაბალი დონის მქონე ადამიანში მკლავზე არტერიული წნევის აპარატის მანჟეტით ზეწოლისას ჩნდება „მეანის ხელის“ პოზა. მეტიც, ტრუსოს ნიშნის ხსენებისას პირველად სწორედ ეს პოზა გვახსენდება.

შენიშვნა: თურქულში ხშირად „belirti“ („სიმპტომი“) გამოიყენება, თუმცა ინგლისური sign-ის შესატყვისად „ნიშანი“ ან „მიგნება“ უფრო ზუსტია. ორიგინალ სტატიაში, ჩვეულებრივი გამოყენების შესაბამისად, სიტყვა „belirti“ არის გამოყენებული.

პარანეოპლასტიკური სინდრომები იმ დაავადებების ჯგუფის საერთო სახელია, რომლებიც ძალიან იშვიათად ვითარდება კიბოს მიერ იმუნური სისტემის ალტერნატიული გზებით გააქტიურების შედეგად. სინდრომი არის თითქოს ერთმანეთთან დაუკავშირებელი ნიშნების ერთობლიობა, რომლებიც ერთად ერთ მოვლენად ვლინდება. პარანეოპლასტიკური სინდრომი უშუალოდ არ არის დაკავშირებული სიმსივნესთან ან მის გავრცელებასთან სხვა ქსოვილებში (მეტასტაზთან); ის ვითარდება სიმსივნური უჯრედების მიერ ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებების, მაგალითად ჰორმონების ან ციტოკინების, გამოყოფის შედეგად. ეს ნივთიერებები ჩივილებისა და ნიშნების ერთობლიობას იწვევს. ისინი შეიძლება ეხებოდეს მრავალ სისტემას: ენდოკრინულს (ჰორმონულს), ნერვულს, ძვალ-კუნთოვანს, გულ-სისხლძარღვთა სისტემას, კანს, სისხლის უჯრედებს, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტს ან თირკმელს.

კუჭის, პანკრეასის, პროსტატის, მსხვილი ნაწლავისა და ფილტვის კიბოს ხშირად გვიან, შორსწასულ სტადიაზე ადგენენ. კიბოს ტრუსოს ნიშანს კლასიკურად აუხსნელი თრომბოფლებიტის (ვენაში სისხლის შედედების) გამოკვლევისას ვაწყდებით; ჩვეულებრივ, მოგვიანებით პანკრეასის კიბო ვლინდება. დროთა განმავლობაში ტერმინით აღნიშნეს კიბოსთან დაკავშირებული ჭარბი შედედების სხვადასხვა მდგომარეობა, მათ შორის ფარული კიბო, რომელიც ხშირად ფეხის გაურთულებელი ღრმა ვენების თრომბოზით (DVT) ვლინდება. კოლტები შეიძლება ტიპურ ადგილას, მაგალითად ფეხებში, ან იშვიათ უბნებში — მკლავებში, კისერში ან მუცლის სისხლძარღვებში — წარმოიქმნას.

ტრუსოს სახელის ისტორია

ტრუსოს კიბოს ნიშნის სახელის წყარო, დოქტორი არმან ტრუსო, 1801 წელს საფრანგეთის ქალაქ ტურში დაიბადა. 1825 წელს პარიზში სამედიცინო განათლება დაასრულა, 1839 წელს კი St. Antoine-ის საავადმყოფოში ექიმად დაიწყო მუშაობა. მოგვიანებით საქმიანობა Hotel Dieu-ში განაგრძო.

დოქტორი ტრუსო დაკვირვებულ კლინიცისტად და ნაყოფიერ ავტორად იყო ცნობილი. ტრაქეოტომიის (სასუნთქი მილის გახსნის ოპერაციის) პირველ შემსრულებელ ექიმად (1831 წელს) და ჰემოქრომატოზის (ორგანიზმში ჭარბი რკინის დაგროვებით გამოწვეული დარღვევა) პირველ აღმწერად (1865 წელს) მიიჩნევა. მან ასევე აღწერა ეპილეფსიის ტიპები, პარკინსონის დაავადებისას სიარულის სირთულეები და ტრუსოს ნიშანი ლატენტური ტეტანიისთვის (კალციუმის ნაკლებობით გამოწვეული კუნთების სპაზმი) დაახასიათა.

დოქტორმა ტრუსომ ლექციების სერიაში აღწერა მოვლენა, რომელსაც მომავალში მისი სახელი ეწოდებოდა — კიბოსთან დაკავშირებული თრომბოზის ფენომენი. მან საშვილოსნოსა და შინაგანი ორგანოების კიბოს, ასევე შორსწასული ტუბერკულოზის მქონე პაციენტებში აღწერა „მტკივნეული თეთრი ანთების“ კავშირი სპონტანურ შედედებასთან.

ბოლოს დოქტორმა ტრუსომ საკუთარი მდგომარეობის დიაგნოზიც დასვა და 2 წლის შემდეგ, 1867 წელს, კუჭის კიბოთი გარდაიცვალა.