რა ჯანმრთელობის პრობლემებს იწვევს ალკოჰოლის მძიმე მოხმარება?

ალკოჰოლი მათრობელა ქიმიური ნივთიერებაა, რომელსაც ჯანმრთელობაზე გავლენის მოხდენა შეუძლია. მიღებული ალკოჰოლის რაოდენობა, ქრონიკული სმის ხანგრძლივობა, გენეტიკური ფაქტორები, სქესი, სხეულის მასა და ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობა განსაზღვრავს, როგორ რეაგირებს ადამიანი ალკოჰოლზე. შეიძლება ითქვას, რომ მცირე რაოდენობით ალკოჰოლის მოხმარების ზიანი მცირეა. თუმცა დიდი რაოდენობით და ქრონიკულად ალკოჰოლის მიღება ჯანმრთელობისთვის მრავალი თვალსაზრისით საზიანოა, ხოლო ალკოჰოლის მოხმარება სიკვდილის ერთ-ერთი წამყვანი მიზეზია.

ალკოჰოლის მოხმარების აშლილობა (AKB) სამედიცინო მდგომარეობაა, როცა ადამიანი ჯანმრთელობაზე უარყოფითი შედეგების მიუხედავად ალკოჰოლის მიღებას აგრძელებს. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) თანახმად, მსოფლიოში ყოველწლიურად ალკოჰოლთან დაკავშირებული 3 მილიონი ნაადრევი სიკვდილი ხდება.

ალკოჰოლის პრობლემის აღიარება გამოჯანმრთელებისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯია. ალკოჰოლზე დამოკიდებულების სამკურნალოდ მრავალი სხვადასხვა ვარიანტი არსებობს, მათ შორის მხარდაჭერის ჯგუფები და პროფესიული მომსახურებები.

ზოგჯერ ყოველდღიურად ალკოჰოლის მიღების ზიანად მიჩნეული ჯანმრთელობის პრობლემები, რომლებიც ალკოჰოლის დიდი რაოდენობით და ქრონიკულად მიღებას უკავშირდება, ქვემოთაა ჩამოთვლილი.

ალკოჰოლის ზიანი პუნქტებად

რა არის ალკოჰოლური ფსიქოზი?

ალკოჰოლური ფსიქოზი, რომელსაც ალკოჰოლურ ჰალუცინოზსაც უწოდებენ, გულისხმობს ფსიქოზურ სიმპტომებს (ემოციურ გაბრტყელებას, ეჭვიანობას, მოუსვენრობას, პირადი მოვლის ნაკლებობას, სოციალურ იზოლაციას და სხვ.), რომლებიც ადამიანს შეიძლება ალკოჰოლის ძალიან დიდი რაოდენობით ან მძიმედ მიღებისას ან მალევე შემდეგ გამოუვლინდეს. მოკლედ, ეს არის ის, რასაც ალკოჰოლის მიღებისას პიროვნების ცვლილებას უწოდებენ.

ალკოჰოლის გამოყენება შიზოფრენიას ვერ იწვევს, თუმცა ალკოჰოლურმა ფსიქოზმა შეიძლება მსგავსი სიმპტომები გამოიწვიოს. მდგომარეობა ჩვეულებრივ შიზოფრენიას იმეორებს და შეიძლება სწრაფად აღმოცენებული, დღეებიდან კვირებამდე გაგრძელებული სიმპტომები გამოიწვიოს. მიუხედავად შედარებითი იშვიათობისა, ალკოჰოლით ინტოქსიკაციას, ალკოჰოლის მოხსნასა და ალკოჰოლის ხანგრძლივ ბოროტად გამოყენებას ალკოჰოლური ფსიქოზის გამოწვევის პოტენციალი აქვს.

ადამიანებში, რომლებიც ალკოჰოლის მოხმარების კონტროლს ახერხებენ, ამ ფსიქოზის განმეორების ალბათობა დაბალია.

ღვიძლის დაავადება

ღვიძლის დაავადება აღნიშნავს ნებისმიერ მდგომარეობას, რომელიც ღვიძლს აზიანებს და მის ფუნქციაზე მოქმედებს. ალკოჰოლთან დაკავშირებული ღვიძლის დაავადება განსაკუთრებით ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარებით გამოწვეულ მდგომარეობებს გულისხმობს. ღვიძლი ალკოჰოლის მეტაბოლიზმზე (გადამუშავებაზე) პასუხისმგებელი მთავარი ორგანოა და ამიტომ დაზიანების განსაკუთრებული რისკის ქვეშ იმყოფება. მეტაბოლიზმის დროს ღვიძლი ალკოჰოლს აცეტალდეჰიდად გარდაქმნის, რომელიც ტოქსიკურიცაა და კანცეროგენულიც.

ალკოჰოლთან დაკავშირებული ღვიძლის დაავადების მაგალითებია:

• ალკოჰოლური ცხიმოვანი ღვიძლის დაავადება: ალკოჰოლისგან წარმოქმნილი მავნე ნივთიერებები ღვიძლში დაზიანებასა და ანთებას იწვევს, რაც ცხიმის ჭარბ დაგროვებას განაპირობებს.
• ალკოჰოლური ჰეპატიტი: გულისხმობს ალკოჰოლის მოხმარებით გამოწვეულ ღვიძლის ანთებას.
• ღვიძლის ფიბროზი: აღნიშნავს ღვიძლში ცილების გარკვეული ტიპების დაგროვებას.
• ციროზი: ღვიძლის ხანგრძლივმა დაზიანებამ შეიძლება ნაწიბუროვანი ქსოვილის წარმოქმნა გამოიწვიოს, რომელიც ღვიძლის ფუნქციაზე სერიოზულად მოქმედებს და ღვიძლის ჯანსაღ უჯრედებს ანაცვლებს.

პანკრეატიტი — პანკრეასის ანთება

ალკოჰოლს ღვიძლის მსგავსად პანკრეასის დაზიანებაც შეუძლია. ალკოჰოლის ჭარბმა მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს პანკრეატიტი — პანკრეასის მტკივნეული ანთება, რომელიც ხშირად ჰოსპიტალიზაციას მოითხოვს. მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ ალკოჰოლი პანკრეატიტის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზია.

ანთება, დიდი ალბათობით, უკავშირდება პროენზიმების ნაადრევ აქტივაციას პანკრეასის ფერმენტებთან მიმართებით, აცეტალდეჰიდის ქრონიკულ ზემოქმედებასა და პანკრეასში სხვა ქიმიურ აქტივობებს, რომლებიც ალკოჰოლით გამოწვეული დაზიანების გამო ვითარდება.

კიბო

მრავალი სამეცნიერო მტკიცებულება აჩვენებს, რომ ალკოჰოლი კანცეროგენულია. კანცეროგენი ნიშნავს იმას, რაც კიბოს იწვევს. ალკოჰოლის ქრონიკული მოხმარება ზრდის ალკოჰოლთან დაკავშირებული კიბოს განვითარების რისკს.

ალკოჰოლის მიღება ზრდის შემდეგი კიბოების რისკს:

• პირის ღრუს
• კისრის
• ხორხის
• საყლაპავის
• მსხვილი და სწორი ნაწლავის
• ღვიძლის
• ძუძუს

ამასთან, ალკოჰოლის მომხმარებლები ხშირად თამბაქოსაც მოიხმარენ, ხოლო მოწევა ზედა კუჭ-ნაწლავის სისტემისა და სასუნთქი გზების კიბოების განვითარების რისკს კიდევ უფრო ზრდის.

კუჭის წყლული და ნაწლავის სხვა პრობლემები

საჭმლის მომნელებელი პრობლემების ერთ-ერთი მიზეზი ალკოჰოლიც შეიძლება იყოს. ეს მდგომარეობები დიდწილად ანთებით გამოწვეული დაზიანებისა და კუჭის მჟავას სეკრეციასთან ურთიერთქმედების შედეგია. საჭმლის მომნელებელი შესაძლო პრობლემებია:

• წყლული და სისხლდენა
• გულძმარვა და მჟავას რეფლუქსი
• შეშუპებები, როგორიცაა ეზოფაგიტი, გასტრიტი და დუოდენიტი

იმუნური სისტემის დისფუნქცია

მტკიცებულებები ხაზს უსვამს ალკოჰოლის მოხმარებასა და იმუნური სისტემის ფუნქციას შორის კავშირს. მიუხედავად იმისა, რომ ალკოჰოლის მცირე/ზომიერი მიღების უარყოფითი გავლენა იმუნურ სისტემაზე აღწერილი არ არის, ქრონიკულმა და დიდი რაოდენობით მიღებამ შეიძლება იმუნური სისტემა დააზიანოს, იმუნური უჯრედების რაოდენობის შემცირებისა და ინფექციის რისკის გაზრდის გზით.

კვლევები მიუთითებს კავშირზე დიდი რაოდენობით ალკოჰოლის მოხმარებასა და პნევმონიის, ტუბერკულოზისა და HIV-ით ინფიცირების რისკს შორის.

ტვინთან დაკავშირებული პრობლემები

ალკოჰოლს ტვინსა და ნერვულ სისტემაზე ტოქსიკური ზემოქმედება შეიძლება ჰქონდეს. ტვინზე ზემოქმედებამ აზროვნებისა და კოორდინაციის სირთულეები შეიძლება გამოიწვიოს. ეს ზრდის დაცემის ან უბედური შემთხვევის შედეგად ტვინის ტრავმული დაზიანების რისკს. აშშ-ში 2019 წელს ალკოჰოლის ზემოქმედების ქვეშ მართვამ 10142 სიკვდილი გამოიწვია.

ამასთან, მრავალი წლის განმავლობაში რეგულარულად ალკოჰოლის ჭარბმა მოხმარებამ შეიძლება ალკოჰოლთან დაკავშირებული ტვინის დაზიანება გამოიწვიოს. ამან შესაძლოა განაპირობოს ნეიროდეგენერაციული მდგომარეობა, სახელად ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომი, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს მხედველობისა და სიარულის პრობლემები, დაბნეულობა, მეხსიერების მძიმე დაკარგვა და ყოველდღიური საქმიანობის სირთულეები.

არასაკმარისი კვება და ვიტამინების დეფიციტი

ალკოჰოლის უკონტროლო მოხმარებამ შესაძლოა არასაკმარისი კვება და ვიტამინების დეფიციტიც გამოიწვიოს.

ალკოჰოლის ჭარბ მოხმარებასთან ერთად არასაკმარისი კვება გავრცელებული მდგომარეობაა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნაწილობრივ კვების ცუდი არჩევანითაა გამოწვეული, საკვები ნივთიერებების არაეფექტიანმა მეტაბოლიზმმაც შეიძლება ამ პროცესში როლი ითამაშოს. ალკოჰოლის ჭარბი მიღება კუჭსა და საჭმლის მომნელებელ სისტემაში დაზიანებასა და ანთებას იწვევს. ამან შეიძლება ვიტამინების შეწოვის უნარი შეამციროს. ამასთან, რადგან ჭარბ ალკოჰოლს შინაგანი სისხლდენის გამოწვევა შეუძლია, ამან რკინადეფიციტური ანემიის განვითარებაც შეიძლება გამოიწვიოს.

ოსტეოპოროზი

ოსტეოპოროზი, რომელსაც ძვლის განლევად იცნობენ, ძვლის სიმკვრივის შემცირებას ნიშნავს, რაც ძვლებს უფრო ფოროვანსა და სუსტს ხდის და მოტეხილობის რისკს ზრდის. მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ალკოჰოლმა შეიძლება ძვლის ჯანმრთელობაზე უარყოფითად იმოქმედოს და ოსტეოპოროზის განვითარების რისკი გაზარდოს.

ალკოჰოლი კალციუმის ბალანსში, D ვიტამინის წარმოებასა და კორტიზოლის დონეებში ჩარევით ძვლის სტრუქტურის შესაძლო დასუსტებას იწვევს. ამასთან, რადგან კოორდინაციას არღვევს, ზრდის იმ დაცემის რისკსაც, რომელმაც მოტეხილობა შეიძლება გამოიწვიოს.

გულის დაავადება და გულ-სისხლძარღვთა პრობლემები

ალკოჰოლის ჭარბმა მოხმარებამ შეიძლება გულის დაავადებების განვითარება გამოიწვიოს. დიდი რაოდენობით ალკოჰოლის რეგულარულმა მიღებამ ადამიანში შესაძლოა ჰიპერტენზია (არტერიული წნევის მატება) განაპირობოს. ამის მიზეზია, რომ ალკოჰოლს შეუძლია იმ ჰორმონების გამოყოფის სტიმულირება, რომლებიც სისხლძარღვებს ავიწროებს. ამან შეიძლება გულს დამატებითი დატვირთვა შეუქმნას და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები გამოიწვიოს, მაგალითად, გულის უკმარისობა და გულის შეტევა.

შეჯამება

ქვემოთ მოკლედ ალკოჰოლის ზიანი ილუსტრირებულად არის ნაჩვენები:

ალკოჰოლის ქრონიკული და ჭარბი მოხმარება უდავოდ საზიანოა ჯანმრთელობისთვის და ჯანმრთელობის რიგ სერიოზულ პრობლემებს უკავშირდება.

ალკოჰოლის ჭარბმა მიღებამ შეიძლება რამდენიმე ორგანო დააზიანოს, ქრონიკული მდგომარეობების განვითარება გამოიწვიოს და საშიში უბედური შემთხვევების რისკი გაზარდოს. ამიტომ ალკოჰოლი ან საერთოდ არ უნდა მივიღოთ, ან მცირე/ზომიერი რაოდენობით მივიღოთ. თუ ადამიანი აცნობიერებს, რომ ალკოჰოლზე დამოკიდებულების პრობლემა აქვს, პროფესიული დახმარება უნდა მიიღოს.

*