რჩევები კიბოს პაციენტებისთვის COVID-19 სტრესის შესამცირებლად
ამ სტატიაში
COVID-19 სახელწოდების ახალი კორონავირუსით გამოწვეულმა ინფექციურმა დაავადებამ მსოფლიო ახალი გაურკვევლობების წინაშე დააყენა. ამ უცნობებმა ბუნებრივად პანიკა გამოიწვია.
შიში სრულიად ადამიანური გრძნობაა... ეპიდემიის გამო ყველა მეტ-ნაკლებად შეშფოთებული ვართ. კიბოს მსგავს მძიმე დაავადებათა მქონენი ამ პროცესში მეტად ღელავენ, თუმცა ხანგრძლივი მდგომარეობის მართვა კვლავ ჩვენს ხელშია. ის კარგად უნდა გავაანალიზოთ, აღვიქვათ და მასთან ცხოვრება ვისწავლოთ.
ამ კონტექსტის სტატიაში ფსიქოლოგ Shelley Johns-ის COVID-19 სტრესის მართვაზე დასმულ კითხვებსა და პასუხებს ნახავთ.
ასეთ დროს ადამიანები სტრესს ან შფოთვასროგორ გრძნობენ?
სტრესი ჩვეულებრივ ჩვენი ცხოვრების ოთხ სფეროში ვლინდება: გრძნობებში, სხეულში, ქცევებსა და აზრებში.
მიმდინარე მოვლენებისას გავრცელებული გრძნობებია შიში, წუხილი, სევდა, დაბნეულობა, იმედგაცრუება და ბრაზი. ზოგი შეიძლება სოციალური დისტანციით გამოწვეულ მარტოობას გრძნობდეს. ამ დროს შეგვიძლია გრძნობებს დავაკვირდეთ, ვაღიაროთ და შემდეგ ავირჩიოთ, როგორ ვაქციოთ ისინი უპირატესობად. მაგალითად COVID-19-ის შიში შეიძლება სახლში დარჩენისკენ გვიბიძგებდეს ვირუსისგან დასაცავად. მარტოობამ მეგობართან დარეკვა ან შორს მყოფ ოჯახთან ვიდეოსაუბარი შეიძლება წაგვახალისოს.
სხეულზე სტრესის გავლენას კუნთების დაძაბულობით, თავის ტკივილით ან ჩვეულებრივზე მეტი დაღლილობით ვამჩნევთ. ახალი ამბების ყურებისას გულისცემის მატება ან გულმკერდში დისკომფორტი შეიძლება ვიგრძნოთ. შესაძლოა მცირე ქოშინი და მოუსვენრობა გვქონდეს.
ქცევითი ნიშნებია ძილის დარღვევა, გაღიზიანება, მადის ცვლილება, ფრჩხილების კვნეტა, წინ და უკან სიარული. სტრესულ აზრებში შეიძლება იყოს: „მსოფლიო აღარასდროს იქნება ისეთი, როგორიც ადრე“, თუმცა უნდა ვიფიქროთ: „ეს ძალიან რთული პერიოდია, მაგრამ გამძლეობა და შესაბამისი ცხოვრება მაინც შემიძლია“.
როგორ მოქმედებს სტრესი და შფოთვა კიბოგადატანილი ან ახლახან დიაგნოზდასმული ადამიანის ჯანმრთელობაზე?
მსოფლიოს ყველაზე გამძლე / ნებისყოფიან ადამიანებს შორის კიბოს პაციენტებიც არიან. ისინი დიაგნოზის მომენტიდანვე არასასურველ რეალობასა და გაურკვევლობასთან შეგუებაში გაწაფულები არიან. მათ სიკვდილს თვალებში შეხედეს და მაინც იციან წინსვლის გზა.
ჩემი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საზრუნავია კიბოს პაციენტები, რომელთა იმუნური სისტემები უკვე საფრთხეშია. ჩვენი მიმდინარე ხანგრძლივი სტრესი იმუნურ სისტემაზე შეიძლება უარყოფითად მოქმედებდეს, რომელიც კიბოს მქონეებში ისედაც დაქვეითებულია. ვფიქრობ, მათსავით დასუსტებული იმუნიტეტის მქონეთათვის COVID-19-ის საფრთხისას ფიზიკური და ემოციური ჯანმრთელობის მაქსიმალურად შესანარჩუნებლად აქტიური ცხოვრება მნიშვნელოვანია. ფიზიკური ჯანმრთელობის ძირითადი სტრატეგიები ცნობილია: სოციალური დისტანცია, ხშირი და სწორი ხელის დაბანა, სუფთა ზედაპირები, სიცხის ან ხველისას ონკოლოგთან ან პირველადი რგოლის ექიმთან დაკავშირება და სხვ. ემოციური ჯანმრთელობისთვის კვლევით გამყარებულ სტრესის მართვის უნარებს ვურჩევ.
რა უნარებს გვირჩევთ?
ყველას შეგვიძლია ამ გამოცდილებით გადავწყვიტოთ, როგორი ადამიანი გვინდა ვიყოთ. სხვა სიტყვებით, COVID-19 კრიზისისას რომელი ღრმად მნიშვნელოვანი ღირებულებების გამოხატვა გსურთ?
მაგალითად, სხვებთან თანაგრძნობითა და გულუხვობით ყოფნა გსურთ? რწმენის ან დიდი ხნის უსაუბრო მეგობრებთან კავშირის გაღრმავება? გსურთ სტრესის დროს იუმორიან ადამიანად გიცნობდნენ? გაურკვევლობაში ღირებულებებით მოქმედების წარმართვა მათ გზის მაჩვენებელ კომპასად აქცევს.
სხვა რჩევაა იპოვოთ დამამიწებელი, ენერგიის განმტვირთველი პრაქტიკა. ეს შეიძლება ღრმა სუნთქვა, ლოცვა ან ცნობიერი მედიტაცია იყოს. ცნობიერება მომავლის ან წარსულის აზრებზე დევნის ნაცვლად აწმყოში სრულ „სიფხიზლეს“ ეხება. ფიზიკური აქტივობაც სტრესისგან ჯანსაღი განმუხტვაა; სოციალური დისტანციის დაცვით რამდენიმე იოგის მოძრაობის ან სწრაფი სეირნობის მსგავსი მარტივი რამეც საკმარისია. სხვათა დასახმარებლად მოქმედებაც მნიშვნელოვანია. ყველა იცნობს მარტო მცხოვრებს, ამიტომ ტელეფონით ახლო კავშირმა ამ გამოცდილებას ორივესთვის აზრი შეიძლება შესძინოს. ასევე მადლიერების მიზეზების ჩამოწერას ვურჩევ. ყოველდღე სამი კონკრეტული მადლიერების საგნის სია კარგი საშუალებაა გასახსენებლად, რომ ცხოვრება კიბოსა და COVID-19-ზე მეტია.
სტრესისა და შფოთვის მართვაში დასახმარებლად პაციენტებს რეჟიმის დაცვას ურჩევდით?
აუცილებლად! ჯანსაღი დღიური რეჟიმი და განრიგი ცხოვრებაზე გარკვეული კონტროლის საშუალებაა. მაგალითად, ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს დაძინება-ადგომა და დღის ძილის შეზღუდვა ენერგიისა და ნორმალურობის შენარჩუნებას ეხმარება. მნიშვნელოვანია ჯანსაღი რეგულარული კვება და ალკოჰოლის შეზღუდვაც. ყოველდღიური ფიზიკური აქტივობის დაგეგმვა, თითოეულის შესაძლებლობის ფარგლებში, COVID-19 სტრესისას გამძლეობის შექმნის კიდევ ერთი შესანიშნავი გზაა. მედიტაცია, ლოცვა და განწყობის გამაუმჯობესებელი მუსიკის მოსმენის მსგავსი თვითმოვლის სტრატეგიებიც შეიძლება დღიურ განრიგში იყოს.
- დაკავშირებული თემა: კიბოს ხელოვნებით მკურნალობა
რას ურჩევდით ადამიანებს მიმდინარე ამბებისგან ყურადღების გადასატანად?
ჩვენს ღირებულებებზე დაფუძნებული საქმიანობის არჩევაზე უკეთეს ყურადღების გადამტანს ვერ ვხედავ. მაგალითად, ოჯახის წევრებს მიწეროთ, ფოტოები მოაწესრიგოთ ან ონლაინ ახალი რამ ისწავლოთ. ერთმა პაციენტმა სახლში გამომწყვდეულად გრძნობის ნაცვლად ესპანური საუბრის სასწავლად ონლაინპროგრამის გამოყენება გადაწყვიტა. ყოველდღიური დაგეგმილი აქტივობები ამ უჩვეულო დროში ნორმალურობის განცდის შენარჩუნებაში გვეხმარება.
- დაკავშირებული თემა: რა არის ფოტოთერაპია? როგორ შეიძლება დაგვეხმაროს კიბოს პროცესში?
რას ურჩევდით ადამიანებს ზედმეტი სტრესისა და შფოთვის თავიდან ასაცილებლად?
ამჟამად უსარგებლოდ მიმაჩნია ახალი ამბებისა და სოციალური მედიის ჭარბი მოხმარება. ინფორმირებული ყველა უნდა ვიყოთ, თუმცა ზედმეტმა მედიამ დისკომფორტი შემცირების ნაცვლად შეიძლება გაზარდოს. თავად სიახლეებს დღეში ერთი საათით ვზღუდავ, რადგან კვლევები აჩვენებს, რომ წინა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კრიზისებში სოციალური მედიისა და ახალი ამბების მეტმა მიღებამ შფოთვა გაზარდა. იფიქრეთ, ახალი ამბების დროის ნაწილი სასაცილო ფილმით ან საყვარელი კომიკოსით ჩაანაცვლოთ.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.