სექსუალობა და სქესობრივი ცხოვრება კიბოს დროს

თქვენთვის ან თქვენი მეუღლისთვის კიბოს დიაგნოზის დასმამ შეიძლება ემოციურად ძალიან ინტენსიური პროცესი დაიწყოს. „წამი, როცა დრო ჩერდება: კიბოს დიაგნოზის მიღება“ სათაურის სტატიაში დაწვრილებით განხილული მრავალი გრძნობის — შოკის, უარყოფის, ბრაზის, შფოთვისა და დათრგუნულობის — შეტევის ქვეშ შეიძლება აღმოჩნდეთ.

წყვილის ურთიერთობის მხრივ თითქმის ყველა წყვილი ამ პროცესს სხვადასხვა მიზეზით ჩვეულებრივზე უფრო სტრესულად გადის. ძლიერი და რთული ემოციების მართვა, შეცვლილ როლებთან შეგუება, გადაწყვეტილებების მიღება, ბავშვებთან და სხვებთან გასაზიარებელი ინფორმაციის მოცულობისა და ფორმის განსაზღვრა, სამუშაოსა და ფულის მართვის გადახედვა ხშირად უთანხმოებებითა და გაუგებრობით მიმდინარე პროცესად იქცევა. თუმცა ამ რთულ პერიოდში ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი ხშირად უყურადღებოდ რჩება — სექსუალობა და სქესობრივი ცხოვრება!

ამ სტატიაში გთავაზობთ რჩევებს კიბოთი და მისი მკურნალობით ხშირად უარყოფითად დაზარალებული სექსუალობისა და სქესობრივი ცხოვრების სირთულეებსა და მათი გადაჭრის გზებზე.

სექსუალობა და სქესობრივი ცხოვრება

სექსუალობა თქვენი სქესობრივი იდენტობის შემქმნელი აზრების, გრძნობებისა და ქცევების ერთობლიობაა.

ეს მეტად პირადი ცხოვრების სფეროა, მჭიდროდ დაკავშირებული იმასთან, ვინ ხართ და როგორ გრძნობთ თავს ინდივიდად; სხვადასხვა ადამიანი მას განსხვავებულად აღიქვამს და განიცდის.

სქესობრივი დამოკიდებულებები და ქცევები ადამიანებს შორის ძალიან განსხვავდება. მათზე მოქმედებს გამოცდილება, აღზრდა, გენეტიკური სტრუქტურა, კულტურული და რელიგიური შეხედულებები და ჰორმონები. სქესობრივი დამოკიდებულებები და ქცევები გარემოებების მიხედვითაც შეიძლება იცვლებოდეს და ცხოვრების სხვადასხვა დროს განსხვავებულად განიცდებოდეს.

ადამიანი მთელი თავისი აზრებით, გრძნობებითა და ქცევებით უნიკალურია; სქესობრივი იდენტობა და სექსუალობა მისი პიროვნების ნაწილია. სქესი შეიძლება უცვლელი იყოს, თუმცა სექსუალობა ცვალებადია. შეიძლება სექსუალობაზე აზრები შეგეცვალოთ, ახალი რამ სასიამოვნოდ მიგაჩნდეთ და ურთიერთობა ახალი გზებით დაამყაროთ.

სქესობრივი ცხოვრება კიბოს შემდეგ

კიბო თქვენი იდენტობის ნაწილს, სექსუალობას, არ გართმევთ. დიაგნოზისა და მკურნალობის შემდეგ კვლავ შეგიძლიათ კარგად გრძნობდეთ თავს იმით, ვინც ხართ და როგორ გამოხატავთ სექსუალობას, და დამაკმაყოფილებელი სქესობრივი ცხოვრება გქონდეთ.

ძალიან რთულია წინასწარ განსაზღვრა, როგორ იმოქმედებს თქვენზე კიბო და მკურნალობა. განსაკუთრებით დიაგნოზის შემდეგ მკურნალობაზე მიმართული გონება და შესაძლო გვერდითი მოვლენები სქესობრივ აქტივობას ცხოვრების პრიორიტეტს აღარ ხდის. ზოგჯერ ადამიანები სქესობრივ ცხოვრებას წყვეტენ შიშით, რომ აქტიური სქესობრივი ცხოვრება მკურნალობას ავნებს ან პარტნიორსაც გადაედება. თუმცა ცნობილია, რომ აქტიური სქესობრივი ცხოვრება კიბოს მკურნალობაზე არ მოქმედებს. ბევრისთვის სქესობრივ ცხოვრებაში ეს ცვლილებები დროებითი იქნება. მაგრამ ზოგჯერ კიბოსა და მკურნალობის მუდმივ ცვლილებებთან შეგუება და სქესობრივი სიამოვნების მიღებისა და მიცემის ახალი გზების პოვნა დაგჭირდებათ. ღია კომუნიკაციითა და მხარდაჭერით დამაკმაყოფილებელი სქესობრივი ცხოვრებით ტკბობა ყოველთვის შესაძლებელია.

არსებობს ოთხი ძირითადი გზა, რომლითაც კიბომ ან მისმა მკურნალობამ თქვენს სექსუალობაზე შეიძლება იმოქმედოს:

1. სქესობრივი სიამოვნების მიცემასა და მიღებაზე მოქმედი ფიზიკური/სტრუქტურული პრობლემები

• ოპერაციებით სქესობრივი ორგანოების სტრუქტურის ცვლილებისა და ნერვებისა თუ სისხლძარღვების დაზიანების გამო
• სქესობრივ ჰორმონებზე მოქმედი მკურნალობის მიღების გამო
• მენჯის (საზარდულის) არეში ჩატარებული სხივური თერაპიისა და ოპერაციების გამო
• ტკივილი, დაღლილობა, გულისრევა და სხვ.

2. გარეგნობასა და სხეულის აღქმასთან დაკავშირებული აზრებისა და გრძნობების გავლენით განვითარებული ფუნქციური პრობლემები

• მიმზიდველობის დაკარგვისა და არასასურველობის შიში
• ნაყოფიერების დაკარგვის (უნაყოფობის) შიშით გამოწვეული დაბრკოლება

3. შიშის, ბრაზის, სევდის, შფოთვისა და დათრგუნულობის მსგავსი ემოციების შემაფერხებელი გავლენით განვითარებული ფუნქციური პრობლემები

• შიში, რომ აქტიური სქესობრივი ცხოვრება მკურნალობას ავნებს ან პარტნიორს გადაედება (უსაფუძვლოა)
• სქესობრივი აქტისას ტკივილის შიში

4. პარტნიორთან შესაძლო ურთიერთობის სირთულეებითა და როლების ცვლილებებით გამოწვეული პრობლემები

ეს სფეროები ერთმანეთთანაა დაკავშირებული — ერთში პრობლემამ შეიძლება სხვაზეც იმოქმედოს.

კიბომ შეიძლება შეცვალოს სექსუალურად საკუთარი თავის მიმართ განცდები ან სქესობრივი სიამოვნების ფიზიკურად მიღებისა და მიცემის უნარზე იმოქმედოს.

კიბოს მქონე ბევრი ადამიანი ამბობს, რომ კიბოს ან მკურნალობის გამო გამოფიტულად გრძნობს თავს და თვეებისა თუ წლების განმავლობაშიც თითქმის ენერგია არ აქვს. ამ ხანგრძლივმა დაღლილობამ მკურნალობისას და მის შემდეგაც სქესობრივი ურთიერთობის მიმართ ინტერესი შეიძლება დაგაკარგვინოთ.

ემოციები, სექსუალობა და კიბო

ემოციებს სექსუალობასა და სქესობრივ ქცევაზე ძალიან ძლიერი გავლენა შეიძლება ჰქონდეს. თუ დათრგუნული ან შეშფოთებული ხართ, სქესობრივი სურვილისა და აღგზნების განცდა შეიძლება გაგიჭირდეთ. კიბოზე, მკურნალობასა ან ურთიერთობაზე შიშმაც სექსუალობისა და ურთიერთობისადმი დამოკიდებულებაზე შეიძლება იმოქმედოს.

კიბოს დიაგნოზი ჩვეულებრივ მრავალ ძლიერ ემოციას იწვევს, რამაც სქესობრივი ურთიერთობისადმი ინტერესი შეიძლება შეამციროს. შიში, შფოთვა, ტკივილი, ბრაზი, ეჭვიანობა და ზოგჯერ შურიც სქესობრივი აღგზნების ბარიერებია.

ადამიანები, რომლებსაც კიბოს ან მკურნალობის გამო სხეული შეეცვალათ, შესაძლოა ფიქრობდნენ, რომ სქესობრივი მიმზიდველობა დაკარგეს, და უარყოფის შიშით სექსუალობას გაურბოდნენ. ზოგჯერ ჩვეულებრივი ყოველდღიური ემოციები იმდენად ინტენსიური ხდება, რომ სექსუალობაზე ფიქრისა და სურვილის ძალა აღარ რჩება, რაც გარეგნულად სქესობრივი ინტერესის ნაკლებობად შეიძლება გამოვლინდეს.

ზოგი პირიქით, სქესობრივი აღგზნების ზრდას განიცდის; სხვებს კი სქესობრივ ცხოვრებაზე წუხილის გამო დანაშაულის გრძნობა აქვთ, რადგან ხშირად სჯერათ, რომ ცოცხლად დარჩენისთვის მადლიერი უნდა იყვნენ და ამ ფონზე სქესობრივი ცხოვრების პრობლემები არ უნდა არსებობდეს. ეს გრძნობები შეიძლება ძალიან დამთრგუნველი და დამღლელი იყოს.

ემოციების გამოხატვის გზები

სქესობრივი თავდაჯერება ხშირად ადამიანის ზოგად კეთილდღეობას პირდაპირ უკავშირდება. თუ თავდაჯერებული არ ხართ და კიბოს გამო თვითრწმენა შეგერყათ, სქესობრივადაც შეიძლება თავდაჯერება არ გქონდეთ. ამ რთულ გრძნობებზე საუბარი და მათი გამოხატვა პროცესს ეხმარება.

თქვენი გრძნობების გაზიარება ადამიანთან, რომელიც განუსჯელად მოგისმენთ და ზოგჯერ მოქმედების გზას გაჩვენებთ, დაგეხმარებათ — შესაძლოა ოჯახის წევრთან ან ახლო მეგობართან. ზოგჯერ კი უცნობ, მაგრამ ამ საკითხში გამოცდილ სპეციალისტთან….

თუ პარტნიორი გყავთ, სექსსა და კიბოზე შიშების ღიად განხილვა კომუნიკაციის პრობლემების დაძლევაში დაგეხმარებათ. ხშირად ეს პარტნიორისთვისაც რთულია, თუმცა კომუნიკაციის მცდელობა და ემოციების საკუთარი თავისა თუ სხვისი დადანაშაულების გარეშე გამოხატვა ხანგრძლივ დუმილზე ბევრად სასარგებლოა.

თქვენმა სამედიცინო გუნდმა შეიძლება ჩათვალოს, რომ სქესობრივი თერაპია სასარგებლო იქნება. სექსთერაპევტები სიახლოვისა და ურთიერთობების საკითხების სპეციალისტები არიან და სრული პაციენტური კონფიდენციალობის ფარგლებში რჩევისა და პრაქტიკული დახმარების გაწევა შეუძლიათ. ისინი ბრაზისა და სხვა გრძნობების გამოხატვაში გეხმარებიან. ბევრი წყვილი, მგრძნობიარე თემების წლების განმავლობაში აცილების შემდეგ, პირველ შეხვედრებს ერთმანეთის მიმართ უფრო ღია და გულწრფელი ურთიერთობის დასაწყებად იყენებს. პარტნიორთან სექსუალობასა და კიბოზე ღია საუბარი გავრცელებული პრობლემების დაძლევაში დაგეხმარებათ.

სქესობრივი კონტაქტი და ურთიერთობა ზოგჯერ გამოსავლის დასაწყისი შეიძლება იყოს. აქტის შემდეგ შეიძლება დაინახოთ, რომ ბრაზი და მრავალი ძლიერი, დამღლელი ემოცია მსუბუქდება. სექსუალობამ გონება შემაწუხებელი გრძნობებიდანაც შეიძლება გადაიტანოს.

როლების ცვლილება ურთიერთობაში და სექსუალობა

ზემოთ აღვნიშნეთ, რომ კიბომ ან მისმა მკურნალობამ თქვენს მიმდინარე ან მომავალ ურთიერთობებზე და, შესაბამისად, სექსუალობაზეც შეიძლება იმოქმედოს.

ოჯახში თქვენი როლი შეიძლება შეიცვალოს. მკურნალობამ შეიძლება ჩვეულებრივზე მეტად დაგღალოთ და გარკვეული ხნით ოჯახის მარჩენალი ვეღარ იყოთ. თუ ამ ცვლილებებით თავს არასაკმარისად და მოვლაზე დამოკიდებულად აღიქვამთ, სქესობრივი თავდაჯერება შეიძლება შემცირდეს და თქვენს სქესობრივ ცხოვრებაზე იმოქმედოს.

მეუღლესთან ურთიერთობაც შეიძლება შეიცვალოს. თუ ცოტა ხნით შეისვენეთ, სქესობრივი კავშირის აღდგენა შეიძლება გაღელვებდეთ. მკურნალობის შემდეგ სქესობრივი ლტოლვაც შეიძლება შეცვლილიყო. ერთმანეთთან საკუთარ გრძნობებსა და სურვილებზე გულახდილობა გამოსავალს გააადვილებს.

ახალი ურთიერთობების დაწყებაც შეიძლება რთული იყოს. შეიძლება არ იცოდეთ, ახალ პარტნიორს აზრები, გრძნობები და შიშები როდის და რამდენად გაუზიაროთ. ასეთ დროს შიშების ოჯახის წევრებსა და მეგობრებთან გაზიარება ან პროფესიული მხარდაჭერა შეიძლება დაგეხმაროთ.

როლების მსგავსი ცვლილებები მეგობრულ ურთიერთობებშიც შეიძლება ნახოთ. ზოგი მეგობარი კიბოთი გამოწვეულ ცვლილებებსა და ძლიერ ემოციებს მოერგება, ზოგი კი ვერ გაუმკლავდება, ჩუმად ჩამოშორდება და ურთიერთობაც დაიკარგება. ეს დაშორება მიტოვებად ან უარყოფად შეიძლება იგრძნოთ, თუმცა კიბო სხვების ცხოვრებისთვისაც გამოცდილებაა, როგორც თქვენთვის, და ზოგჯერ მასთან გამკლავება ძალიან რთულია. ასეთ დროს მნიშვნელოვანია იმ მეგობრებზე ფოკუსირება, რომლებიც მხარს დაგიჭერენ და მოგისმენენ.

მკურნალობისას ან ოპერაციის შემდეგ შეიძლება არ გქონდეთ ფიზიკური ენერგია სახლში ყველაფრის გასაკეთებლად, რასაც ადრე აკეთებდით. ასეთ დროს ნათესავები, მეგობრები და მეზობლები მხარდასაჭერად თქვენს ცხოვრებაში უფრო მეტად შემოდიან, თუმცა ზოგჯერ ამან „აღარაფერში ვვარგივარ“, „ჩემს ცხოვრებაზე კონტროლი დავკარგე“ განცდამდე შეიძლება მიგიყვანოთ. შეიძლება გეგონოთ, რომ ადგილი დაკარგეთ. დედის, მამის ან მეუღლის როლის შესრულება სქესობრივი თავდაჯერების ნაწილია, ამიტომ ამ როლის ცვლილებასთან გამკლავება რთულია და სქესობრივ ცხოვრებაზე პირდაპირ შეიძლება იმოქმედოს.

კიბოსა და მკურნალობის შედეგად მომავლის გეგმებიც შეიძლება შეიცვალოს. მარტო ცხოვრობთ თუ ურთიერთობაში ხართ, ურთიერთობებისა და სქესობრივი ცხოვრების მრავალი სამომავლო გეგმა გაქვთ. მაგალითად, ზოგი გეგმავს შვილების სახლიდან წასვლის შემდეგ მეტ პირად დროს, ურთიერთობის ინტიმური მხარის გაძლიერებას ან მოგზაურობას. თუმცა მოულოდნელი კიბო ბევრ გეგმას არღვევს და ამ ნაკლებად თვალსაჩინო, თუმცა მნიშვნელოვანი დანაკარგების გამო წუხილი და გლოვა ნორმალურია.

რა შეიძლება დაეხმაროს სქესობრივ ცხოვრებას კიბოს დროს?

1. პარტნიორის მიმართ ღიაობა, გრძნობების, აზრებისა და საჭიროებების გამოხატვა, შფოთვასა და შიშებზე საუბრის მცდელობა მნიშვნელოვანი დასაწყისია. გახსოვდეთ, რომ პარტნიორიც შეიძლება თქვენზე არანაკლებ რთულ პროცესს გადიოდეს. მიუკერძოებელი, დადანაშაულების გარეშე საუბარი იმაზე, რა გსურთ და რა არა (მისი გამოცნობის მოლოდინის გარეშე), ემოციურ სიახლოვეს გაზრდის. გახსოვდეთ, რომ პარტნიორიც შეიძლება სიახლოვეს ერიდებოდეს თქვენთვის ზიანის მიყენების შიშით.
2. იმ ფიქრით, რომ პარტნიორის სქესობრივ საჭიროებებს საკმარისად ვერ აკმაყოფილებთ, შეიძლება მისი დაკარგვის შიში გქონდეთ. განსაკუთრებით ჩვენს მსგავს კონსერვატიულ საზოგადოებებში, სადაც სექსუალობაზე საუბარი რთულია, ამ საკითხების პარტნიორთან განხილვა უფრო რთულია. თუმცა შიშებისა და სქესობრივ ურთიერთობაზე წუხილის განხილვა ორივეს ერთმანეთთან უფრო თავისუფლად ყოფნაში დაგეხმარებათ.
3. ცვლილებისთვის ღიაობაჯანსაღ სექსუალობას უწყობს ხელს. შეიძლება ღიაობისა და მოქნილობის ახალი სტილის განვითარება დაგჭირდეთ. მაგალითად, სქესობრივ ურთიერთობაში ყოველთვის აქტიური მხარე იყავით, თუმცა გარკვეული ხნით ეს შეიძლება შეიცვალოს. საყვარელი პოზები შეიძლება დროებით ან მუდმივად არაკომფორტული გახდეს. შესაძლოა სქესობრივი ურთიერთობა მხოლოდ შეღწევად აღიქვათ. ზოგჯერ ფიზიკური მიზეზებით შეღწევა შეუძლებელია და ასეთ დროს სქესობრივი სიამოვნების მიღებისა და მიცემის სხვა გზების აღმოჩენა შეგიძლიათ.
4. ყოველდღიურ სარბიელში მეუღლესთან ერთად ყოფნის, გართობისა და ერთმანეთში ემოციური ჩადებისთვის ეცადეთ დრო გამოყოთ, ეს ურთიერთობის ხელახლა დაბალანსებისა და ნორმალიზებისთვის აუცილებელია.
5. თუ გარეგნობაზე შიშებს ჯერ ვერ უმკლავდებით, გარემო ან პირობები ისე შეცვალეთ, რომ უფრო კომფორტულად იგრძნოთ თავი. მაგალითად, განათების შემცირებით, ნაწილობრივ ჩაცმული ურთიერთობითა და სხეულის თქვენთვის სასურველი უბნების გამოკვეთითაც შეიძლება დამაკმაყოფილებელი სქესობრივი გამოცდილება გქონდეთ.
6. სექსი ცხოვრების ნორმალური ნაწილია. თუ სქესობრივ პრობლემებზე დახმარება გჭირდებათ, გირჩევთ ამ სფეროში სტრუქტურირებული განათლების, საკმარისი გამოცდილებისა და სუპერვიზიის მქონე ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტების მხარდაჭერა მიიღოთ. განათლებაში არ ვგულისხმობთ რამდენიმედღიან სასერტიფიკატო პროგრამებს, რომლებიც სექსთერაპიის სწავლებას ამტკიცებს. ჩვენს ქვეყანაში მრავალი სანდო დაწესებულება, განსაკუთრებით CETAD (სქესობრივი განათლების, მკურნალობისა და კვლევის ასოციაცია) და CİSED (სქესობრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ასოციაცია), ამ სწავლებას უზრუნველყოფს. მათ ვებსაიტებზე თურქეთში ამ სწავლების დამსრულებელთა სიები შეიძლება ნახოთ და პაციენტებს საცხოვრებელი პროვინციის მიხედვით ძიებით თერაპევტებთან დაკავშირება შეუძლიათ. სქესობრივი ფუნქციის დარღვევებისთვის წამლებიც არსებობს.

• ყველა ჩვენი სტატია კიბოსა და სქესობრივ ცხოვრებაზე