ვარჯიში კიბოს წამალია!

კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ვარჯიში კიბოს სამკურნალო პრეპარატების მსგავსად ეფექტიანია— ამის შესახებ ანგარიში წარმოადგინა ამერიკის სპორტული მედიცინის კოლეჯის ხელმძღვანელობით შექმნილმა კოალიციამ, რომელიც 17 ორგანიზაციის 40 ექსპერტს აერთიანებს. ამ კოალიციის გააქტიურების მიზეზი კიბოს დიაგნოზის მქონე ადამიანებში ვარჯიშის წარუმატებლობის შესახებ გამოთქმული მტკიცება იყო.

ნაშრომის ავტორებმა აღნიშნეს, რომ ვარჯიში ახლა ყველა შესაფერისი ონკოლოგიური პაციენტის სტანდარტული მკურნალობის ნაწილი უნდა გახდეს, ხოლო ფიზიკური აქტივობა — თითოეული ვიზიტისას აღრიცხული არტერიული წნევის მსგავსი სასიცოცხლო მაჩვენებელი უნდა იყოს.

გუნდის თქმით, ამჟამად კიბოს მკურნალობაზე მყოფი ან კიბოგადატანილი ადამიანების უმრავლესობა რეგულარულად ფიზიკურად აქტიურიარარის.

ონკოლოგის მიერ პაციენტის ვარჯიშის მდგომარეობის შეფასება, გაზომვა და რეკომენდაციების მიცემა ისეთი პრაქტიკაა, რომელიც დიდ დროსა თუ განსაკუთრებულ უნარს არ მოითხოვს.

ეს ახალი ანგარიში 16 ოქტომბერს CA: A Cancer Journal for Clinicians სახელწოდების ჟურნალში გამოქვეყნდა, რომელსაც მსოფლიოში ყველაზე მეტი სამეცნიერო ციტირება აქვს.

მსოფლიოში სულ კიბოს მქონე 44 მილიონი პაციენტია და ყოველწლიურად 18.1 მილიონი ახალი დიაგნოზი ისმება. აშშ-სა და გაერთიანებულ სამეფოში დაახლოებით 13.000 ადამიანის მონაწილეობით ჩატარებული სამი დიდი კოჰორტული კვლევის მიხედვით, კიბოთი მცხოვრები ან მკურნალობადასრულებული ადამიანების ორი მესამედი სრულიად არააქტიურ / მჯდომარე ცხოვრებას ეწევა.

ანგარიშის წამყვანმა ავტორმა Schmitz-მა „ამჟამად ისეთ ეტაპზე ვართ, როდესაც ონკოლოგიაში ვარჯიშის გამოყენების შესახებ უფრო მეტი მტკიცებულება გვაქვს, ვიდრე გულის დაავადებების შემთხვევაში“, განაცხადა. „დროა ერთიანი ხმით ვისაუბროთ; კიბოს მკურნალობაში პარადიგმის ცვლილების, ახალი მიდგომის დროა.“

ამერიკის სპორტული მედიცინის კოლეჯის 2010 წლის ბოლო შეხვედრის შემდეგ კიბოს დროს ვარჯიშის შესახებ 2500-ზე მეტი რანდომიზებული კონტროლირებული კვლევა გამოქვეყნდა. ამ კვლევების შემდეგ მსოფლიოში მრავალმა პროფესიულმა ონკოლოგიურმა ორგანიზაციამ „ვარჯიში, როგორც წამალი“ ამგვარი მოწოდება გაავრცელა. თუმცა რანდომიზებულ კონტროლირებულ კვლევაში კიბოს მქონე პაციენტებს შორის ვარჯიშით საერთო გადარჩენის (სიცოცხლის ხანგრძლივობის) გაუმჯობესება არ დაფიქსირებულა. ვინაიდან კიბოს დროს ვარჯიშის შესახებ მრავალი კვლევა მიმდინარეობს, ეს მდგომარეობა მომდევნო წლებში შეიძლება შეიცვალოს.

შეაფასეთ, მიეცით რეკომენდაცია და გადაამისამართეთ

შეფასება–რეკომენდაცია–გადამისამართების ალგორითმში ორი კითხვაა.

• პირველი: „გასული კვირის განმავლობაში გქონდათ ფიზიკური აქტივობა, რომლის დროსაც გული უფრო სწრაფად გიცემდათ და 30 წუთის ან მეტი ხნის განმავლობაში სუნთქვა ჩვეულებრივზე მეტად გიჭირდათ?“
• მეორე კი: „გასული კვირის განმავლობაში ასრულებდით კუნთის ძალის გასაზრდელ ფიზიკურ აქტივობას, მაგალითად სიმძიმეების აწევას?“

შემდეგ ექიმები საკუთარ თავს ეკითხებიან: „შეუძლია ამ პაციენტს სამედიცინო მეთვალყურეობის გარეშე უსაფრთხოდ ივარჯიშოს?“

თუ ასეა, ექიმმა პაციენტს უნდა ურჩიოს ზომიერი ინტენსივობის აერობული ვარჯიში კვირაში სამი დღე, 30 წუთამდე, და წინააღმდეგობით ვარჯიში კვირაში ორჯერ, 20-დან 30 წუთამდე.

დაბოლოს, თუ შესაძლებელია, ექიმმა ეს პაციენტები „ხელმისაწვდომ საუკეთესო“ პროგრამაში უნდა გადაამისამართოს.

ვარჯიშის დანერგვის სირთულეებს შორისაა პაციენტების სათანადო კლასიფიცირებისა და გადამისამართების შესაძლებლობა, პროგრამების რეესტრის საჭიროება და ხარჯები.

სხვადასხვა ქვეყანა ვარჯიშის დანიშვნის სხვადასხვა ეტაპზეა. Schmitz-ის აზრით, აშშ-ში ყველაზე დიდი სირთულე კიბოს მკურნალობის მყიფე ხასიათია. „სხვადასხვა სამედიცინო ჩანაწერი ერთმანეთს არ უკავშირდება. ეს რომ შეეძლოთ, პაციენტების სათანადოდ კლასიფიცირებისა და ვარჯიშის პროგრამებში მათ ჩასართავად შემახსენებელი შეტყობინებების გასააქტიურებლად მანქანური სწავლება შეგვეძლებოდა გამოგვეყენებინა“, განაცხადა მან.

- დაკავშირებული თემა: ვარჯიში და კიბოს 14 სახეობა, რომელთა რისკსაც იგი, დადასტურებულად, ამცირებს

სხვა კვლევაში, 2017 წელს, Hayes-მა და მისმა გუნდმა კიბოს მქონე პაციენტებში 8-თვიანი სავარჯიშო პროგრამების ორი რანდომიზებული კონტროლირებული კლინიკური კვლევის გაერთიანებული მონაცემების ანალიზით განაცხადეს, რომ ვარჯიში სიკვდილის რისკს ამცირებდა.

ავსტრალიურმა გუნდმა კიბოს მქონე 237 ქალზე საშუალოდ 8.3-წლიანი დაკვირვების შემდეგ ჩვეულებრივი მოვლის ჯგუფში 15 (% 11.5) სიკვდილის საპირისპიროდ სავარჯიშო ჯგუფში 11 (% 5.3) სიკვდილი აღწერა და ეს განსხვავება სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. Hayes-მა 2017 წლის სან-ანტონიოს ძუძუს კიბოს სიმპოზიუმზე ინტერვიუში „ამ შედეგების გამოქვეყნებისთვის ბრძოლა დამჭირდა“, განაცხადა და დაიჩივლა, რომ მრავალი გამომცემელი ამ კვლევით არ დაინტერესდა.

Hayes-მა ხაზი გაუსვა, რომ ეს შედეგები მნიშვნელოვანი და მცირერიცხოვანი იყო; ამასთან, „წამალს რომ ამის გაკეთება შეეძლოს, ხალხი აღტაცებით იყვირებდა“, ასეთი კომენტარიც გააკეთა.

Schmitz-მა აღიარა, რომ კიბოს მქონე პაციენტების ვარჯიშში ჩართვის გამოსავალი მრავალმხრივია. „არცერთ ჩვენგანს არ სურს, ონკოლოგი ცუდ პერსონაჟად იქცეს. ისინი გადატვირთულები არიან. ონკოლოგს ამაზე მეტი საუბარი არ სჭირდება; უბრალოდ უკეთესი სამუშაო ძალა და პოლიტიკაში ცვლილებები გვჭირდება.“

დასასრულ, პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანია ის, რასაც მათი ექიმები ამბობენ. თუ ონკოლოგი ვარჯიშს არ ახსენებს, პაციენტი ფიქრობს, რომ უმოძრაობა მისაღებია. ასეთ პროგრამებს მრავალწლიანი დაგეგმვა სჭირდება. თუმცა თითოეულ ონკოლოგს უკვე ახლა შეუძლია ორი მარტივი მოქმედებით წაახალისოს კიბოს მქონე პაციენტების ვარჯიში: ჰკითხოს და შეაფასოს.