ზოგიერთ კიბოში გამოვლენილი კანის ავთვისებიანი წყლულები (ჭრილობები)
ამ სტატიაში
კანის ავთვისებიანი წყლულები მდგომარეობაა, როდესაც ზოგიერთი კიბო კანქვეშიდან კანისკენ ვრცელდება და კანის ზედაპირიდან გარეთ მზარდ ჭრილობებს წარმოქმნის. ეს წყლულები შეიძლება კიბოს პირველი ნიშანი იყოს ან უკვე დიაგნოზირებული კიბოს გვიან სტადიაში არსებული თანმხლები პრობლემა; თუმცა ორივე 2 მიზეზითაც იშვიათად გვხვდება. ამ ჭრილობებს შეიძლება ახლდეს გამონადენი, ცუდი სუნი, ტკივილი, ქავილი და სისხლდენა. ყველაზე ხშირად ძუძუს, თავისა და კისრის კიბოში და ავთვისებიან მელანომაში გვხვდება. ამ კიბოებში ყველაზე ხშირი გამოვლენის მიზეზი კანთან ახლოს ან კანზე განვითარებაა. შეიძლება გაჩნდეს კიბოს თავდაპირველ ადგილას ან იქ, სადაც მან მეტასტაზირება მოახდინა.
კიბოსთან დაკავშირებულ კანის ჭრილობებს შემდეგი პრობლემები ახლავს:
- გამონადენი
- სუნი
- ტკივილი
- სისხლდენა
- ქავილი
თავად კიბოს საწინააღმდეგო მკურნალობები ამ ჭრილობების შეხორცებასაც ხელს უწყობს
ეს მკურნალობები ჭრილობის შემცირებას უზრუნველყოფს, თუმცა ის ჩვეულებრივ სრულად არ ქრება. პალიატიური მოვლა ამ სფეროში გამოცდილ ექთანს შეუძლია ჭრილობის მოვლა უზრუნველყოს. გარკვეული დროის შემდეგ პაციენტს ან მის ახლობელსაც შეუძლია ჭრილობა თავად მოუაროს. ჭრილობის მოვლა ან შეხვევა აუმჯობესებს თანმხლებ პრობლემებს, როგორიცაა სუნი, გამონადენი და გარეგნობა.
გამონადენი
ასეთ ჭრილობებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი პრობლემა გამონადენია. მისი მიზეზი ხშირად ჭრილობის ინფიცირებაა. არაინფიცირებულ ჭრილობაში გამონადენი იშვიათია. ჩვეულებრივ გამონადენი ბაქტერიებით გამოწვეული ჭრილობის ინფექციის შედეგად ჩნდება. გამონადენისას საჭიროა ექიმის გასინჯვა, ზოგიერთი ტესტი და ანტიბიოტიკოთერაპიის დაწყება. ანტიბიოტიკი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ადგილობრივად, ჭრილობის გადასახვევად, ან დაიწყოს პერორალურად თუ ვენაში. უხვი გამონადენი უფრო ხშირ და შრომატევად შეხვევას მოითხოვს. გამოიყენება გამონადენის შემწოვი გადასახვევი მასალები. ეს შეიძლება იყოს იაფი მარლა ან უფრო ძვირი პროდუქტი, რომელიც გამონადენს შეიწოვს და უფრო ხანგრძლივად აკავებს, რაც ნაკლებად ხშირ შეხვევას შესაძლებელს ხდის. ჭრილობის ინფექციით გამოწვეულმა გამონადენმა შეიძლება ჭრილობისა და ჯანმრთელი კანის საზღვარზე კანის სიწითლე გამოიწვიოს. ამისთვის ჭრილობის გარშემო ჯანმრთელ კანზე ბარიერული კრემების გამოყენებას ურჩევენ. გამონადენიანი ჭრილობის დაბანაზე ექიმს ან ჭრილობის მოვლის ექთანს უნდა დაეკითხოთ. ზოგი ჭრილობის დაბანა და სპეციალისტების მიერ რეკომენდებული საპნის ან გელის გამოყენება შესაფერისია. დაბანით ჭრილობის გაწმენდა პაციენტს უკეთ აგრძნობინებს თავს და სუნის არსებობისას მასაც ამცირებს.
უსიამოვნო სუნი
კიბოთი გამოწვეული კანის ჭრილობების კიდევ ერთი გავრცელებული პრობლემა უსიამოვნო სუნია. სუნთან გასამკლავებლად სხვადასხვა არჩევანი არსებობს. სუნი ზოგჯერ ჭრილობის ინფექციისას ჩნდება, თუმცა ჭრილობას სუნი ინფექციის გარეშეც შეიძლება გაუჩნდეს. ჭრილობაში მოგვიანებით გაჩენილი სუნი ექიმთან მიმართვას მოითხოვს. ინფექციის არსებობისას დაწყებული ანტიბიოტიკოთერაპია სუნის პრობლემას მოაგვარებს. მოვლისა და შეხვევისას გამოყენებულ სხვადასხვა ადგილობრივ პროდუქტსაც შეუძლია სუნის პრობლემის აღმოფხვრა. განსაკუთრებით ანტიმიკრობული გადასახვევი პროდუქტები ჭრილობაში მიკრობულ სიმჭიდროვეს ამცირებს და სუნის წარმოქმნას უშლის ხელს.
თუ სუნის მიზეზი ინფექციაა, ამ მდგომარეობის მკურნალობის მიუხედავად სუნი შეიძლება გაგრძელდეს. ადამიანი თავს ცუდად შეიძლება გრძნობდეს, რადგან გარემოში არასასურველ სუნს იწვევს. პრობლემასთან გამკლავება შეიძლება ოთახის არომატიზატორებით, სუნის ნეიტრალიზატორებით, ჰაერის ფილტრებითა და არომათერაპიის ზეთებით. ასეთი პროდუქტები თავად ჭრილობაზე არავითარ შემთხვევაში არ უნდა წაისვათ.
ტკივილი
ჭრილობის მიდამოში ტკივილი ჩვეულებრივ სიმსივნური ქსოვილის მიერ ნერვის დაზიანების შედეგად შეიძლება გაჩნდეს. ჭრილობის ინფექციაც ტკივილის ერთ-ერთი მიზეზია. ექიმის მიერ დაწყებული ტკივილის მკურნალობა ამ პრობლემას მოაგვარებს. თუმცა, თუ ტკივილი საკმარისად არ შემცირდა ან არ გაქრა, მკურნალობის შესაცვლელად ექიმს ხელახლა უნდა მიმართოთ. მუდმივი ტკივილის გარეშეც ჭრილობა შეხვევისას შეიძლება მტკივნეული იყოს. შეხვევისას ტკივილის შემთხვევაში ეს ექთანს ან ექიმს უთხარით. ამისთვის კვლავ ექიმის რეკომენდაციით შეხვევამდე სხვადასხვა ტკივილგამაყუჩებლის გამოყენება შეიძლება.
სისხლდენა
როდესაც სიმსივნური ქსოვილი მცირე სისხლძარღვებს აზიანებს, ჭრილობიდან სისხლდენა შეიძლება განვითარდეს. ზოგჯერ სისხლდენა მსუბუქი ჟონვის სახითაა, ზოგჯერ კი უხვია. თუ ჭრილობა სისხლმდენია ან არსებული სისხლდენის რაოდენობა გაიზარდა, ექიმს უნდა მიმართოთ. შესაძლებელია ადგილობრივი (რეგიონული) ან სისტემური მკურნალობები სისხლდენის შესამცირებლად ან შესაჩერებლად. სისხლდენა შეხვევის დროსაც შეიძლება გაჩნდეს. ამის ასაცილებლად მარლის ნაცვლად უფრო თანამედროვე გადასახვევი პროდუქტების გამოყენება შეიძლება. მარლის გამოცვლისას მისი ფრთხილად დასველებით შეწებებასთან დაკავშირებული სისხლდენისა და ტკივილის პრევენცია შეიძლება.
ქავილი
ქავილის მიზეზია სიმსივნისა და ჭრილობის ქსოვილის გამო კანის დაჭიმვა ან გარშემო ნერვული დაბოლოებების გაღიზიანება მიმდებარე ქსოვილიდან გამოყოფილი სხეულის ქიმიური ნივთიერებებით. ქავილისას ყველაზე ხშირად გამოყენებული წამლების ჯგუფია ანტიჰისტამინები. თუმცა ზოგჯერ ეს წამლები ქავილის შესამსუბუქებლად საკმარისი არ არის. დამატებით სასარგებლო შეიძლება იყოს კანის დაჭიმულობის შემამცირებელი დამატენიანებელი საშუალებები. თუ ამ არჩევანების მიუხედავად ქავილი გრძელდება, ექიმის ან ჭრილობის მოვლის ექთნის რჩევით შეიძლება TENS (ტრანსკუტანური ელექტრული ნერვული სტიმულაციის) მკურნალობის ჩატარება. TENS კანიდან გარშემო ნერვებზე სტიმულების გაგზავნით ქავილის შეგრძნების შემცირებას შეიძლება უზრუნველყოფდეს. ჭრილობაზე გამოყენებულმა პროდუქტებმა ან სახვევის მისამაგრებელმა ლენტებმა ალერგია შეიძლება გამოიწვიოს. ეს შესაძლებლობაც გასათვალისწინებელია.
ასეთი ჭრილობის არსებობამ ადამიანს სირცხვილი, დეპრესიული მდგომარეობის მსგავსი ემოციური დისკომფორტი შეიძლება შეუქმნას. შეიძლება საკუთარი სხეულის გარეგნობისადმი უარყოფითი აზრები გაუჩნდეს და სოციალური გარემოსა და ოჯახისგან მოშორება მოინდომოს. ამ დროს წარმოქმნილი შფოთვის (ღელვის) და მწუხარების ოჯახთან ან სხვა ახლობლებთან გაზიარება და საკუთარი თავის გამოხატვა შვების მომტანი იქნება. ჭრილობისგან გამოწვეული ემოციური დისკომფორტი, რა თქმა უნდა, ექიმსა და ექთანსაც უნდა გაუზიაროთ. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ პაციენტი თავად ჭრილობას გარშემომყოფებზე მეტად ამჩნევს; სხვაგვარად რომ ვთქვათ, მის გარემოცვაში მყოფები ჭრილობას იმდენად ვერ ამჩნევენ, რამდენადაც თავად პაციენტი.
*
ქვემოთ (მარცხნივ) შეიძლება იხილოთ ძუძუს კიბოსთან დაკავშირებული ავთვისებიანი წყლულის მაგალითი:
წყაროები
2. Thomas Merz, Carsten Klein, Barbara Uebach, Martina Kern, Christoph Ostgathe and Johannes Bükkia.
Fungating Wounds – Multidimensional Challenge in Palliative Care.
Breast Care (Basel). Feb 2011.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.