زخم‌های بدخیم پوستی که در بعضی سرطان‌ها دیده می‌شوند

زخم‌های بدخیم پوستی وضعیتی هستند که در آن بعضی سرطان‌ها از زیر پوست به سمت پوست پیش می‌روند و زخم‌هایی ایجاد می‌کنند که از سطح پوست به بیرون رشد می‌کنند. این زخم‌های پوستی می‌توانند نخستین نشانه سرطان باشند یا یکی از مشکلات همراه در مراحل پیشرفته سرطان‌های تشخیص‌داده‌شده باشند؛ با این حال، به هر 2 علت نیز به‌ندرت دیده می‌شوند. مشکلات همراه این زخم‌ها می‌تواند ترشح، بوی بد، درد، خارش و خون‌ریزی باشد. بیشتر در پستان, سرطان‌های سر و گردن و ملانوم بدخیم دیده می‌شوند. دلیل اینکه بیشتر در این انواع سرطان مشاهده می‌شوند، رشد آن‌ها در نزدیکی پوست یا روی پوست است. ممکن است در محل آغاز سرطان یا در محل‌هایی که متاستاز داده است ظاهر شوند.

مشکلات همراه زخم‌های پوستی ناشی از سرطان عبارت‌اند از:

• ترشح
• بو
• درد
• خون‌ریزی
• خارش

درمان‌هایی که خود سرطان را هدف می‌گیرند، به بهبود این زخم‌ها نیز کمک می‌کنند

این درمان‌ها باعث کوچک شدن زخم می‌شوند، اما معمولاً زخم کاملاً برطرف نمی‌شود. مراقبت تسکینی توسط پرستاری باتجربه در این زمینه، مراقبت از زخم می‌تواند انجام شود. بیمار یا نزدیکانش نیز پس از مدتی می‌توانند مراقبت از زخم را خودشان انجام دهند. مراقبت یا پانسمان زخم، مشکلاتی مانند بو، ترشح و ظاهر زخم را بهبود می‌دهد.

ترشح

یکی از شایع‌ترین مشکلات این نوع زخم‌ها، ترشح است. علت ترشح اغلب عفونی شدن زخم است. در زخم غیرعفونی، ترشح به‌ندرت دیده می‌شود. معمولاً ترشح در نتیجه عفونت زخم ناشی از باکتری‌ها ایجاد می‌شود. اگر ترشح وجود دارد، لازم است پس از معاینه پزشک و انجام بعضی آزمایش‌ها، درمان آنتی‌بیوتیکی آغاز شود. افزون بر گزینه‌های موضعی که در پانسمان زخم استفاده می‌شوند، آنتی‌بیوتیک ممکن است خوراکی یا وریدی نیز شروع شود. ترشح زیاد، پانسمان مکررتر و پرزحمت‌تری می‌طلبد. مواد پانسمان با قابلیت جذب ترشح استفاده می‌شوند. این‌ها می‌توانند گازهای کم‌هزینه‌تر باشند؛ همچنین محصولات گران‌تری وجود دارند که ترشح را جذب و مدت بیشتری نگه می‌دارند و امکان پانسمان با دفعات کمتر را فراهم می‌کنند. ترشح عفونی زخم می‌تواند در پوست مرز میان زخم و پوست سالم، قرمزی ایجاد کند. برای این وضعیت، استفاده از کرم‌های سدکننده روی پوست سالم اطراف زخم توصیه می‌شود. درباره شستن زخم ترشح‌دار باید با پزشک یا پرستار مراقبت زخم مشورت کرد. شستن برخی زخم‌ها و استفاده از صابون یا ژل پیشنهادی متخصصان مناسب است. تمیز کردن زخم با شست‌وشو هم به بهتر شدن احساس بیمار و هم به کاهش بو، در صورت وجود، کمک می‌کند.

بوی ناخوشایند

یکی دیگر از مشکلات شایع زخم‌های پوستی ناشی از سرطان، بوی ناخوشایند است. برای مقابله با مشکل بو، گزینه‌های گوناگونی وجود دارد. بو گاهی در صورت عفونت زخم ایجاد می‌شود، اما بدون عفونت نیز ممکن است زخم بو بدهد. بویی که بعداً در زخم ایجاد شود، مراجعه به پزشک را لازم می‌کند. اگر عفونت مطرح باشد، درمان آنتی‌بیوتیکی که شروع می‌شود مشکل بو را برطرف خواهد کرد. محصولات موضعی گوناگون مورد استفاده در مراقبت و پانسمان زخم ممکن است بو را از بین ببرند. به‌ویژه محصولات پانسمان ضدمیکروبی با کاهش تراکم میکروبی زخم از ایجاد بو جلوگیری می‌کنند.

اگر علت بو عفونت باشد، ممکن است با وجود درمان‌های مربوط به آن، مشکل بو ادامه یابد. فرد ممکن است به دلیل ایجاد بوی نامطلوب در محیط، احساس بدی داشته باشد. می‌توان با استفاده از خوشبوکننده‌های اتاق، خنثی‌کننده‌های بو، فیلترهای هوا و روغن‌های رایحه‌درمانی با این مشکل مقابله کرد. این محصولات به‌هیچ‌وجه نباید روی خود زخم استفاده شوند.

درد

درد محل زخم معمولاً می‌تواند در نتیجه آسیب عصبی ناشی از بافت تومور ایجاد شود. عفونت زخم نیز یکی از علت‌های درد است. درمانی که پزشکتان برای درد آغاز می‌کند این مشکل را حل خواهد کرد. اما اگر درد به‌اندازه کافی کم نشده یا از بین نرفته است، برای تنظیم درمان باید دوباره به پزشک مراجعه کرد. حتی اگر زخم درد مداوم نداشته باشد، ممکن است هنگام پانسمان درد ایجاد شود. وقتی هنگام پانسمان درد دارید، آن را به پرستار یا پزشکتان بگویید. برای این منظور نیز با توصیه پزشک می‌توان پیش از پانسمان از مسکن‌های گوناگون استفاده کرد.

خون‌ریزی

وقتی بافت تومور به رگ‌های کوچک آسیب می‌زند، ممکن است زخم خون‌ریزی کند. خون‌ریزی گاهی خفیف و به شکل نشت است و گاهی نیز مقدار زیادی دارد. اگر در محل زخم خون‌ریزی وجود دارد یا مقدار خون‌ریزی فعلی افزایش می‌یابد، باید به پزشک مراجعه کرد. درمان‌های موضعی (ناحیه‌ای) یا سیستمیک برای کاهش یا متوقف کردن خون‌ریزی ممکن‌اند. هنگام پانسمان نیز ممکن است خون‌ریزی رخ دهد. برای پیشگیری، به‌جای پانسمان با گاز می‌توان محصولات پیشرفته‌تر پانسمان به کار برد. هنگام تعویض پانسمان گاز، اگر پانسمان با دقت خیس شود، می‌توان از خون‌ریزی و درد ناشی از چسبندگی جلوگیری کرد.

خارش

علت خارش، کشیده شدن پوست به دلیل بافت تومور و زخم، یا تحریک پایانه‌های عصبی اطراف با مواد شیمیایی بدن ترشح‌شده از بافت پیرامون است. پرکاربردترین گروه دارویی برای خارش، داروهای موسوم به آنتی‌هیستامین هستند. اما گاهی این داروها برای برطرف کردن خارش کافی نیستند. افزون بر آن، مرطوب‌کننده‌هایی که کشیدگی پوست را کاهش می‌دهند ممکن است مفید باشند. اگر با وجود این گزینه‌ها خارش ادامه دارد، با توصیه پزشک یا پرستار مراقبت زخم می‌توان درمان TENS (تحریک الکتریکی عصب از راه پوست) انجام داد. TENS با فرستادن تحریک از پوست به عصب‌های اطراف می‌تواند حس خارش را کاهش دهد. محصولات استفاده‌شده روی زخم یا چسب‌های مورد استفاده برای چسباندن پانسمان ممکن است آلرژی ایجاد کنند. باید این احتمال را در نظر داشت.

وجود چنین زخمی ممکن است باعث احساس شرم و افسردگی، و ناراحتی‌های عاطفی مانند این وضعیت‌ها در فرد شود. ممکن است افکار منفی درباره ظاهر بدن خود پیدا کند و بخواهد از محیط اجتماعی و خانواده دور بماند. در این وضعیت، اضطراب (نگرانی) و اندوه ایجادشده اگر با خانواده یا نزدیکان دیگر در میان گذاشته شود و فرد بتواند خود را بیان کند، آرامش‌بخش خواهد بود. ناراحتی عاطفی ناشی از زخم البته باید با پزشک و پرستار نیز در میان گذاشته شود. نباید فراموش کرد که خود بیمار بیش از اطرافیانش متوجه زخم است؛ به بیان دیگر، افراد پیرامون بیمار به‌اندازه خود او زخم را متوجه نمی‌شوند.

*

در زیر (در چپ‌ترین قسمت)، نمونه‌ای از زخم بدخیم ناشی از سرطان پستان دیده می‌شود: