4-cü mərhələli və ya təkrarlanmış baş-boyun xərçənglərində Pembrolizumab adlı immunoterapiya dərmanı FDA təsdiqi aldı

Amerika Qida və Dərman İdarəsi (FDA) 5 avqustda baş-boyun xərçənglərinin müalicəsi üçün immunoterapiya dərmanı Pembrolizumab (Keytruda) istifadəsini təsdiqlədi. Baş-boyun xərçənglərinin (BBK) ən çox görülən hüceyrə tipi yastı (skuamoz) hüceyrəli karsinomadır və bu xərçənglərin ən çox yerləşdiyi yerlər hava ilə təmasda olan anatomik nahiyələrdir (ağız boşluğu, udlaq, qırtlaq kimi). Pembrolizumab məhz təkrarlanmış və ya yayılmış (metastatik = 4-cü mərhələ), platin əsaslı kimyaterapiya zamanı və ya sonrasında xəstəliyi ağırlaşan yastı hüceyrəli BBK üçün təsdiqlənmişdir.

Xərçəng sahəsində immunoterapiya dərmanlarının istifadəsi hər gün artır. İlk dəfə 2014-cü ildə dəri xərçəngi növü olan melanomda təsdiqlənmiş bu dərmanlar daha sonra ardıcıl olaraq ağciyər xərçəngi, böyrək xərçəngi, Hodgkin limfoması, sidik kisəsi xərçəngi və nəhayət baş-boyun xərçənglərində təsdiq almışdır. Solid orqan xərçənglərində hazırda istifadə təsdiqi olan 4 immunoterapiya dərmanı mövcuddur: ipilimumab (Yervoy), nivolumab (Opdivo), pembrolizumab (Keytruda) və atezolizumab (Tecentriq).

Baş-boyun xərçənglərində Pembrolizumabın təsdiqinə əsas olan tədqiqata 174 BBK xəstəsi daxil edilmiş, dərmanın tətbiq dozası 2 həftədən bir 10 mg/kg və ya 3 həftədən bir 200 mg müəyyən edilmişdir. Xəstələrin %16-sında müalicəyə əhəmiyyətli cavab alınmışdır (obyektiv cavab göstəricisi = objective response rate). Müalicəyə yaxşı cavab verən 28 xəstənin 23-ündə bu müsbət cavab 6 ay və ya daha uzun davam etmişdir (27.7 aya qədər).

Müalicəyə bağlı ən çox görülən əlavə təsirlər halsızlıq, iştahasızlıq, tənəffüs çətinliyi (dispnoe) və hipotireoz kimi bildirilmişdir.

Bununla yanaşı, baş-boyun xərçənglərində müalicə uğuruna ən azı yeni dərmanlar qədər təsir edən başqa amil vardır: təcrübəli multidissiplinar komanda yanaşması! Təcrübəli komandanın fərqini sübut edən geniş tədqiqat mövcuddur: RTOG 0129 (Radiasiya Müalicəsi Onkologiya Qrupu) tədqiqatı. Buna görə baş-boyun xərçəngi klinik tədqiqatlarında yüksək iştirak göstərən xərçəng mərkəzlərində 5 illik ümumi sağqalım %69 olduğu halda, az təcrübəli mərkəzlərdə %51 tapılmışdır.