Anticisimlərin quruluşu 1959 – İmmunitet mexanizminin anlaşılmasına bir addım

1840-cı illərdə xəstəliklərin mikrob nəzəriyyəsi ilə mikroorqanizmlərin bir çox xəstəliyə səbəb olduğu irəli sürüldü. Bu vəziyyət bədənin müdafiəsinin necə işlədiyinə marağı artırdı.

Bu gün bədənin müdafiəsi və bu müdafiədə iştirak edən immun sistemi haqqında daha çox şey bilirik.  

Anticisimlər (həmçinin immunoqlobulinlər də adlandırılır) bakteriya, virus, parazit, köçürülmüş yad toxumalar və ya zəhər kimi antigen adlandırılan yad maddələri tanıyaraq zərərsizləşdirən qoruyucu zülallardır. 

• Anticisimlər plazma B hüceyrələri (bir növ ağ qan hüceyrəsi) tərəfindən istehsal olunur. 
• Hər anticisim amin turşularından hazırlanmış iki ağır zəncir və iki yüngül zəncirdən ibarətdir. Bu dörd zəncir Y hərfinə bənzəyən molekul yaratmaq üçün bir-birinə bağlanır. 
• Y-nin iki yuxarı ucundakı dəyişkən bölgələr antigenlərə bağlanaraq onları digər immun sistemlərinin məhv etməsi üçün işarələyir. 
• Anticisimlər patogenlərin hüceyrələrə daxil olmasının və zərər verməsinin qarşısını ala bilər. 
• Anticisimlər həmçinin antigenlərə birbaşa bağlanaraq onları neytrallaşdıra bilər.

Maye immuniteti və ya humoral immunitet bədənin 3-cü müdafiə xəttinin bir hissəsidir. Qan dövranındakı anticisimlər humoral immun sisteminə töhfə verir.

Anticisimlər hücum edən amilə bağlanaraq onun faqositlər tərəfindən udulması üçün işarə qoyur. Faqositlər daha kiçik hissəcikləri udaraq məhv edən təkhüceyrəli canlılar kimi fəaliyyət göstərir.

Müəyyən anticisimlərin mövcudluğu bəzi xəstəliklərin diaqnostikasında istifadə olunur. 

Autoimmun pozuntular anticisimlərin bədənin öz sağlam hüceyrələrinə hücum etməsidir. 

Antiserumlar heyvana antigen yeridilməsi və serumdakı anticisimlərin insanlar üçün təcrid edilməsi ilə istehsal olunur.

Paul Ehrlich 1891-ci ildə Antikörper (almanca anticisim) sözünü yaratdı və hüceyrələrdəki reseptorların toksinlərə sıx kilid-açar uyğunluğu ilə bağlandığı mexanizm təklif etdi. İngilis biokimyaçı Rodney Porter və amerikalı bioloq Gerald Edelman 1959-cu ildə başlayan müstəqil araşdırmaları ilə anticismin Y şəklini və ağır/yüngül zəncirlərini müəyyənləşdirərək 1972 Nobel mükafatını qazandılar.

Yazıdakı şəklin izahı: Anticismin quruluşu

Yazıda adı çəkilən tarixi şəxslər: Paul Ehrlich (1854–1915), Rodney Robert Porter (1917–1985), Gerald Maurice Edelman (d. 1929)

• Əvvəlki mövzu: Radioimmunoloji analiz 1959 – İnqilab yaradan ixtira
• Sonrakı mövzu: Lazer 1960 – Stimullaşdırılmış şüalanma emissiyası ilə işığın gücləndirilməsi