Arıqlama iynəsi ürək problemləri riskini azaldan ilk müalicə kimi FDA təsdiqi aldı

8 mart 2024-cü ildə ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA) ürək-damar xəstəliyi və piylənməsi və ya artıq çəkisi olan yetkinlərdə ürək-damar ölümü, infarkt və insult riskini azaltmaq üçün təsiredici maddəsi semaqlutid olan Wegovy (istehsalçı Novo Nordisk) adlı inyeksiyanın yeni istifadə göstərişini təsdiqləyib. Wegovy azaldılmış kalorili pəhriz və artırılmış fiziki aktivliklə birlikdə istifadə olunmalıdır. Ürək-damar xəstəlikləri ürək və qan damarlarının xəstəliklər qrupudur.

Dünyada arıqlama iynələrindən biri kimi tanınan Wegovy indi ürək-damar xəstəliyi və piylənməsi və ya artıq çəkisi olan yetkinlərdə həyatı təhdid edən ürək-damar hadisələrinin qarşısını almağa kömək üçün təsdiqlənmiş ilk çəki azaldan dərmandır. Bu xəstə qrupunda ürək-damar ölümü, infarkt və insult riski daha yüksəkdir. Bu ürək-damar riskini azaltdığı sübut olunmuş müalicə seçiminin təqdim edilməsi ictimai sağlamlıq üçün böyük irəliləyişdir.

Piylənmə və ya artıq çəki hazırda Yaxın Şərq və Qərb cəmiyyətlərində yetkinlərin 50%-dən çoxuna təsir edir. Piylənmə və artıq çəki erkən ölüm riskini, eləcə də infarkt və insult daxil olmaqla müxtəlif sağlamlıq problemlərini artıran ciddi sağlamlıq problemləridir.

Wegovy qlükaqonabənzər peptid-1 (GLP-1) reseptor aqonisti olan semaqlutid ehtiva edir. Buna görə Wegovy digər semaqlutid tərkibli məhsullarla və ya digər GLP-1 reseptor aqonistləri ilə birlikdə istifadə olunmamalıdır.

FDA təsdiqinə əsas olan klinik tədqiqat

Bu yeni göstəriş üçün Wegovy-nin effektivliyi və təhlükəsizliyi 17600-dən çox iştirakçının Wegovy və ya plasebo almağa təsadüfi qaydada təyin edildiyi çoxmillətli, çoxmərkəzli, plasebo nəzarətli, ikiqat kor sınaqda araşdırılıb. Hər iki qrupdakı iştirakçılar həmçinin standart tibbi müalicə (məsələn, qan təzyiqinin və xolesterolun idarə edilməsi) və sağlam həyat tərzi məsləhətləri (pəhriz və fiziki aktivlik daxil olmaqla) alıblar. Wegovy böyük arzuolunmaz ürək-damar hadisələri (ürək-damar ölümü, infarkt və insult) riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb; bu hadisələr Wegovy alan iştirakçıların 6,5%-ində, plasebo alanların isə 8%-ində baş verib.

Wegovy-nin resept məlumatında tibb mütəxəssislərini və xəstələri qalxanabənzər vəzin C-hüceyrəli şişləri riski barədə məlumatlandıran çərçivəli xəbərdarlıq var. Bu riskə görə Wegovy şəxsi və ya ailə anamnezində medulyar tiroid karsinoması olan, yaxud çoxsaylı endokrin neoplaziya sindromu tip 2 adlı nadir vəziyyəti olan xəstələrdə istifadə olunmamalıdır.

Wegovy semaqlutidə və ya digər tərkib hissələrinə ciddi allergik reaksiya anamnezi olan xəstələrdə istifadə olunmamalıdır. Ciddi allergik reaksiyadan şübhələnildikdə xəstələr Wegovy istifadəsini dərhal dayandırmalı və tibbi yardım almalıdır.

Wegovy-də həmçinin mədəaltı vəzin iltihabı (pankreatit), öd kisəsi problemləri (öd daşları daxil olmaqla), qanda şəkərin azalması, kəskin böyrək zədələnməsi, hiperhəssaslıq reaksiyaları, diabetik retinopatiya (gözün tor qişasının zədələnməsi), ürək vurğularının artması və intihar davranışı və ya düşüncəsi barədə xəbərdarlıqlar var. Xəstələr pankreatit və ya öd daşı əlamətləri olduqda tibb mütəxəssisləri ilə danışmalıdır. Wegovy insulinlə və ya insulin ifrazına səbəb olan dərmanla birlikdə istifadə edilirsə, xəstələr qanda şəkərin azalması riski barədə tibb mütəxəssisləri ilə danışmalıdır. Tibb mütəxəssisləri xəstələri böyrək xəstəliyi, diabetik retinopatiya, depressiya və ya intihar davranışları və düşüncələri baxımından izləməlidir.

Wegovy-nin ən çox rast gəlinən əlavə təsirlərinə ürəkbulanma, ishal, qusma, qəbizlik, qarın (mədə) ağrısı, baş ağrısı, yorğunluq, dispepsiya (həzmsizlik), başgicəllənmə, qarında köp, gəyirmə (röfle), diabetli xəstələrdə hipoqlikemiya (qanda şəkərin azalması), qaz toplanması və qastroezofageal reflüks xəstəliyi (mədə yanması) daxildir.

2023-cü ildə dünyada ən çox müzakirə olunan dərmanlar arıqlama iynələri oldu

GLP-1 reseptor aqonisti semaqlutidin 2023-cü ilin yanvarında çəkiyə nəzarət (arıqlamaq) üçün təsdiqlənməsi piylənmənin müalicəsində yeni dövrün başlanğıcı oldu. Lakin son aylarda dərman tənzimləyici qurumları bu vasitələrin diabet müalicəsində istifadəsi ilə əlaqəli nadir, bəzən ciddi əlavə təsirləri də sənədləşdirib. Bu əlavə təsirlərdən xəbərsiz həkimlər ola bilər.

Aşağıda FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) tərəfindən təsdiqlənmiş və arıqlamaq məqsədilə iynə şəklində istifadə olunan dərmanlar sadalanır: