FDA-nın 2024-cü ilin avqustunda təsdiqləməsi gözlənilən 3 xərçəng dərmanı

FDA-nın (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) 2024-cü ilin avqustunda qərar verməsi gözlənilən 3 onkoloji dərman bunlardır:

1. İrəli mərhələli sinovial sarkoma üçün afamitresgen otolösel (afami-cel),
2. Təkrarlayan və ya müalicəyə davamlı multipl miyeloma üçün linvoseltamab və
3. Xroniki graft-versus-host xəstəliyi üçün axatilimab.

İrəli mərhələli sinovial sarkoma üçün afami-cel

FDA irəli mərhələli sinovial sarkomanın müalicəsi üçün afami-cel-in bioloji lisenziya ərizəsini (BLA = biologics license application) prioritet baxışa qəbul edib. Afami-cel MAGE A4 zülalını daşıyan solid şişlərdəki xərçəng hüceyrələrini hədəfləmək üçün hazırlanmış autoloji T-hüceyrə müalicəsidir.

Autoloji T-hüceyrə müalicəsi, xəstənin öz immun hüceyrələrinin (T-hüceyrələrinin) götürülərək laboratoriyada genetik dəyişdirilməsi və sonra yenidən xəstəyə verilməsi prosesidir. Bu müalicə T-hüceyrələrinin xərçəng hüceyrələrini daha effektiv tanıyıb məhv etməsini təmin edir. Qan və limfa xərçənglərində illərdir effektiv istifadə olunsa da, solid (toxuma-orqan mənşəli) xərçənglərdə effektiv hüceyrə müalicələrini hələ yeni görməyə başlayırıq.

BLA ərizəsi faza 2 SPEARHEAD-1 tədqiqatının 1-ci qrupunun məlumatları ilə dəstəklənir. Bu tədqiqat HLA-A*02 uyğunluğu və MAGE A4 müsbətliyi olan, metastatik və ya əməliyyat edilə bilməyən sinovial sarkomalı 44 xəstədə, eləcə də miksoid/yuvarlaq hüceyrəli liposarkomalı 8 xəstədə afami-cel-i qiymətləndirmək üçün hazırlanıb.

Əlaqəli mövzu: Sarkomada immunoterapiya – mövcud məlumatlar və ümidverici strategiyalar

Xəstələr əvvəllər median 3 xətt müalicə almışdılar. Tədqiqatda bütün xəstələr birdəfəlik afami-cel dozası alıb, 20 xəstə isə körpü müalicəsi alıb.

Sinovial sarkomalı xəstələr arasında

• cavab göstəricisi 39% olub və cavabın median müddəti 11,6 ay təşkil edib.
• Median proqressiyasız sağqalım 3,8 ay və
• median ümumi sağqalım 16,9 ay olub.

Bütün xəstə qrupunda ən çox rast gəlinən 3-cü və ya daha yüksək dərəcəli, müalicə ilə əlaqəli arzuolunmaz hadisələr limfopeniya (96%), neytropeniya (85%) və leykopeniya (81%) olub.

Aşağıdakı şəkildə afami-cel kimi mühəndislik üsulları ilə hazırlanmış T-hüceyrə reseptoru (TCR) müalicəsinin hüceyrə səviyyəsində necə işlədiyi göstərilir.

1. Hədəf zülalın müəyyənləşdirilməsi: afami-cel xüsusilə xərçəng hüceyrələrində olan, normal hüceyrələrdə isə nadir rast gəlinən MAGE A4 kimi hədəf zülalı tanıyır.
2. Zülalın işlənməsi: hədəf zülal hüceyrə daxilindəki proteazom tərəfindən parçalanır və peptid hissələrinə ayrılır.
3. HLA-peptid kompleksinin yaradılması: işlənmiş peptid hissələri hüceyrənin səthindəki HLA (Human Leukocyte Antigen) molekulları ilə birləşir. Bu kompleks T-hüceyrələri tərəfindən tanınmaq üçün hüceyrə səthinə daşınır.
4. TCR ilə tanıma və qarşılıqlı təsir: mühəndisliklə hazırlanmış T-hüceyrələrinin səthindəki T-hüceyrə reseptorları (TCR) bu HLA-peptid kompleksini tanıyır və xərçəng hüceyrələrinə spesifik bağlanır.
5. Xərçəng hüceyrələrinə qarşı təsir: TCR-lərin HLA-peptid kompleksinə bağlanması T-hüceyrələrinin xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün aktivləşməsinə təkan verir. Bu aktivləşmə xərçəng hüceyrələrinin öldürülməsinə və bununla şişin kiçilməsinə və ya məhv olmasına gətirir.

Təkrarlayan/müalicəyə davamlı multipl miyeloma üçün linvoseltamab

FDA təkrarlayan və ya müalicəyə davamlı multipl miyeloması olan yetkinlərin müalicəsi üçün linvoseltamabın bioloji lisenziya ərizəsinə baxır. Ərizə faza 1/2 LINKER-MM1 tədqiqatının məlumatları ilə dəstəklənir.

Bu tədqiqat proteazom inhibitoru, immunomodulyator dərman və anti-CD38 anticismi daxil olmaqla ən azı 3 əvvəlki müalicə xəttindən sonra xəstəliyi irəliləmiş təkrarlayan və ya müalicəyə davamlı multipl miyeloma xəstələrində BCMA-CD3 hədəfli bispesifik anticisim olan linvoseltamabı qiymətləndirmək üçün hazırlanıb.

Tədqiqatda qiymətləndirilə bilən 117 xəstə iştirak edib və median izləmə müddəti 11,1 ay olub.

• Obyektiv cavab göstəricisi 71% olub,
• xəstələrin 46%-i tam cavab və ya daha yaxşı nəticə,
• 62%-i isə çox yaxşı qismən cavab və ya daha yaxşı nəticə əldə edib.
• Tam cavaba çatmağın median müddəti 7,9 ay, qismən cavaba çatmağın median müddəti isə 2,6 ay olub.

Median cavab müddətinə, proqressiyasız sağqalım və ümumi sağqalım müddətlərinə çatılmayıb. 12 ayda cavabı davam etdirmək ehtimalı 78%, 12 ayda sağ qalmaq ehtimalı 74,5%, 12 ayda sağ qalmaq və proqressiyasız olmaq ehtimalı isə 68,8% olub.

Ən çox rast gəlinən müalicə ilə əlaqəli arzuolunmaz hadisələr sitokin ifrazı sindromu (46,2%), neytropeniya (41,0%) və anemiya (38,5%) olub.

Xroniki GVHH üçün axatilimab

FDA xroniki GVHH-nin müalicəsi üçün əvvəllər ən azı 2 xətt sistemik müalicə almış xəstələrdə CSF-1R-ni hədəfləyən monoklonal anticisim olan axatilimabı nəzərdən keçirir.

Ərizə faza 2 AGAVE-201 tədqiqatının məlumatları ilə dəstəklənir. Bu tədqiqata GVHH üçün əvvəllər 4 xətt sistemik müalicə almış 241 yetkin və uşaq xəstə daxil edilib.

Xəstələr axatilimabı hər 2 həftədən bir 0,3 mg/kg (80 xəstə), hər 2 həftədən bir 1 mg/kg (81 xəstə) və ya hər 4 həftədən bir 3 mg/kg (80 xəstə) dozalarında almağa təsadüfi təyin olunublar.

İlk 6 müalicə sikli ərzində,

• ümumi cavab göstəricisi 0,3 mg/kg qrupunda 74%, 1 mg/kg qrupunda 67% və 3 mg/kg qrupunda 50% olub.

Qruplar üzrə ən çox rast gəlinən arzuolunmaz hadisələr yorğunluq, baş ağrısı və COVID-19 olub.