Gənc yetkinlərdə piylənmə ilə bağlı xərçənglər nəzərəçarpacaq artır

25-49 yaşlı gənc yetkinlərdə piylənmə ilə bağlı 12 xərçəngdən 6-sının tezliyinin aydın artdığı göstərildi. İş fevral 2019-da Lancet Public Health jurnalında dərc edildi.

Bütün xərçənglərin %65-i 65 və üstü yaşda görünür, ona görə ümumən qocalıq xəstəliyi sayılır. Uşaq və gəncdə nadirdir. Amma artan piylənmə gənclərdə göstəriciyə həyəcan siqnalıdır.

Gənc yetkində risk amilləri yaşlıdan az anlaşılıb. Müəlliflər artıq çəki kimi kanserogenlərə erkən və uzun məruzqalmanın xüsusən piylənmə ilə bağlı xərçəng riskinə təsir edə bildiyini göstərdilər.

Təhlil ABŞ-da 20 ildə (1995-1999, 2000–2004, 2005–2009 və 2010–2014 daxil 4 illik artımlarla) diaqnoz edilən 30 növlə məhdudlaşdırıldı. İllər içində gənc yetkinlərdə göstərici əhəmiyyətli artdı.

Piylənmə ilə bağlı seçilən 12 növ bunlardır; meningioma xaric:

Digər 18 növ 25-49 yaşda nisbətən çox olanlar idi: anus, beyin, mərkəzi sinir sistemi, serviks (uşaqlıq boynu), qida borusunun yastıhüceyrəli xərçəngi, mədə (qeyri-kardial), qırtlaq, ağciyər-bronx, orofarenks, prostat, xaya, sidik kisəsi və vulva, Kaposi sarkoması, leykoz, Hodgkin və qeyri-Hodgkin limfoma, dəri melanoması. Ümumən 30 növdə 14 milyon hal tapıldı.

1995-2014 dövründə gənc yetkinlərdə (25-49 yaş) çoxsaylı mieloma və kolorektal, uterus (uşaqlıq), öd kisəsi, böyrək və pankreas xərçəngi artmışdı. Kolorektaldan başqa bunların yaşlıda artımı kiçik idi.

Bu 6 xərçəngdə yaş kiçildikcə artım böyüyürdü. Pankreas insidansının, yəni illik yeni halın orta faiz dəyişikliyi 40 ilə 84 yaşda <% 1, amma 35-39-dan 25-29-a endikcə % 1.3-dən % 4.3-ə qalxırdı. Müəlliflər yenə tezliyin yaşlılarda gəncdən yüksəkliyini dedilər. Piylənməsiz digər 18 növdən yalnız 2-də — qeyri-kardial mədə və leykoz — yaş azaldıqca artım vardı.

Əlaqəli mövzu:

• Yeniyetməlik piylənməsi pankreas xərçəngi riskini 4 qat artırır 

Müəlliflər nəticələrin «piylənmə epidemiyası ilə gənc başlanğıclı xərçəng əlaqəsi barədə fərziyyəyə kömək etdiyini, amma səbəb əlaqəsinə bilgi vermədiyini» vurğuladılar.